Economie
16 september 2015 | door: Ineke Jansen, Eigenaar Governess

Bezuinigen helpt niet, zuinig zijn wel

Vraag niet de boekhouder, maar de huishoudster hoe je kunt besparen. Dat is beter voor nu en voor later.

"Een zuinige organisatie kijkt continu waar het anders, beter en goedkoper kan"

Den Haag bezuinigt miljarden, mijn gemeente miljoenen. De boekhouder maakt het huishoudboekje kloppend, het huishouden in chaos achterlatend. Als je niet de boekhouder, maar de huishoudster zou vragen hoe je kunt besparen, krijg je voor hetzelfde geld betere en meer duurzame resultaten. Zuinig zijn als toekomstvaste oplossing tegenover korte termijn bezuinigingsdrift.

 

Hakken en schaven
Bezuinigen doe je met de botte bijl of de kaasschaaf. Je hakt hele projecten om, of je haalt bij elke afdelingsbegroting een percentage van het budget af. De hakkende en schavende boekhouder heeft het niet over de effecten van zijn actie, daar is hij ook niet van. Als zijn huishoudboekje maar klopt. Dat het huishouden in chaos en met gaten achterblijft is niet zijn probleem, niet nu. Dat komt later wel en dat mag iemand anders oplossen.

 

Bezuinigen is geen beleid
Door de bril van bezuiniging is alles een kostenpost, eenvoudig vanachter de begrotingstechnische tafel te schrappen. Daarmee wordt het voor de uitvoering een van bovenaf opgelegde opgave. Zoiets als een omgekeerde som: welke variabelen je ook kiest, de uitkomst staat vooraf al vast. Het probleem is dat de boekhouder niets zegt en niets te zeggen heeft over de variabelen, dat is aan directies en beleidsmakers. Waar de boekhouder de plicht heeft aan te geven waar de financiële knelpunten liggen, is het aan directies en beleidsmakers om inhoudelijke, afgewogen keuzes te maken in waar en hoe die knelpunten op te lossen. Bezuinigen is geen beleid, het is slechts een herbezinning op de financiële middelen.

 

Paard achter de wagen
In bezuinigingsdrift zijn keuzes vaker gebaseerd op rekensommetjes dan op inhoudelijk afgewogen keuzes en prioriteiten. En daarmee span je het paard achter de wagen. Je kunt bezuinigen op communicatiekosten, maar dan moet je niet raar opkijken als de opbrengsten minder worden of de kosten van klantcontacten toenemen. Klanten kunnen je niet meer vinden, bestoken het call center met meer vragen, maken meer fouten in aanvraagprocedures waardoor de afhandeling meer tijd en geld kost.

 

Je kunt bezuinigen op de kosten van handhavingspersoneel, maar dan moet je niet verbaasd zijn als de verloedering toeneemt en incidenten alsnog, en tegen een hogere prijs, moeten worden opgelost. Je kunt vernieuwing van ICT uitstellen, maar daarmee realiseer je de beoogde efficiencywinst in processen niet, waardoor de kosten alsnog hoog blijven.

 

Bezuinigen is een eenzijdige financiële kortetermijnoplossing voor het huishoudboekje. Impliciet breng je de boodschap van mismanagement en minachting: We hebben op een te grote voet geleefd, het kan allemaal wel een tandje minder, het werk wat u doet vinden we eigenlijk niet zo belangrijk. Een simpele pennenstreek en we zijn weer op koers? Boekhoudkundig wel, beleidsmatig en organisatorisch vlieg je al snel uit de bocht. Het huishouden is gebaat bij een multidisciplinaire lange termijn aanpak: zuinig zijn.

 

Zuinig zijn
We moeten het paard weer voor de wagen laten lopen. Laten we de bezuinigingsopgaven gebruiken voor een herbezinning op bedrijfsvoering. Terug naar de basis, terug naar de kernvraag. Wat moeten we doen om als organisatie bestaansrecht te hebben en te houden en hoe doen we dat -met beleid en in uitvoering- zo efficiënt en effectief mogelijk? Is dat laatste niet de definitie van zuinig zijn?

 

Een zuinige organisatie is met haar medewerkers continu aan het kijken waar het anders, beter en goedkoper kan. In een cultuur van zelfreflectie worden onzinnige regels en rapportages geschrapt. Worden gegevens slim (her-) gebruikt, middelen en kanalen ook. Een klacht van een klant of gebruiker wordt gezien als een gratis advies om het beter te doen. Mensen die het 'echte' werk dagelijks doen, weten als geen ander waar met het wegsnijden van onzin en rompslomp winst te behalen is. Een zuinige organisatie neemt de professionaliteit van de huishoudsters serieus door ze te vragen met verbetervoorstellen te komen. Een besparingsoperatie met en door medewerkers heeft meer kans op een levensvatbare toekomst dan het schrappen van kostenposten.

Trefwoorden:
EconomiePolitiek

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer