Zorg en Welzijn
2 november 2015 | door: Christine Kuiper, Adviseur Sociale innovatie bij Movisie

Heel Nederland een zorgvrijstaat

De Zorgvrijstaat in Rotterdam-West laat zien hoe zorg en welzijn met weinig geld kan worden georganiseerd. ’Kan niet’ is hier ‘kan wel’ en zelfs ‘kan heel snel’.

"De Zorgvrijstaat in Rotterdam laat precies zien waar het huidige zorgsysteem faalt."

De Zorgvrijstaat in Rotterdam-West koppelt met succes bewoners met zorgvragen en antwoorden aan elkaar. Dit doet zij door een slim samenspel tot stand te brengen tussen actieve bewoners, vrijwilligers en professionals van bestaande organisaties. Hierdoor lukt het om bureaucratie van officiële instanties te omzeilen en worden mensen snel geholpen.

 

Hoe kan dit?
De Zorgvrijstaat heeft van de gemeente Rotterdam in 2014 geld gekregen om Rotterdam-West klaar te stomen voor de transities. Wat mij betreft is de toekenning van deze subsidie geheel terecht. Met de transities op zich zijn we er immers niet. Er is experimenteerruimte nodig om ook daadwerkelijk te komen tot transformatie in zorg en welzijn. Dit vraagt ook om investeringen. De Zorgvrijstaat is een mooi voorbeeld van ‘bottom-up innovatie’: een participatiesamenleving op lokaal niveau. Tegelijkertijd doet het mijn wenkbrauwen fronsen. Hoe kan het dat een initiatief met een beperkte financiële impuls in korte tijd zo succesvol is waar gevestigde organisaties falen?

 

Hands-on
Eén van de redenen is dat de initiatiefnemers van de Zorgvrijstaat vanuit hun professionele achtergrond de wereld van de bureaucratie uit de eerste hand kennen. Zij weten deze slim te omzeilen. Er heerst een ‘hands-on-mentaliteit’. In de Zorgvrijstaat wachten ze bijvoorbeeld niet tot de woningbouwcorporatie eindelijk een douchesteun aan de muur heeft gezet. Ze doen dit zelf, gebruikmakend van tweedehandsspullen, waardoor iemand meteen weer veilig kan douchen en niet pas na vier maanden. Ik kan mij zo voorstellen dat deze professionals behoorlijk opgelucht zijn dat ze eindelijk de zaken zonder stroperig gedoe kunnen regelen.

 

Spiegel
Het douche-voorbeeld zegt veel over ons huidige systeem en de maatschappelijke kosten daarvan. Waarom duurt het allemaal zo lang en is het - mede door de doorlooptijd van procedures - zo duur en burgeronvriendelijk? De Zorgvrijstaat houdt ons een spiegel voor die precies laat zien waar het systeem faalt: procedures staan centraal in plaats van mensen.

 

Kopieerbaar?
Kan iedereen dit concept overnemen? Niet per definitie, ben ik bang. We moeten oppassen voor de reflex: als het hier kan, kan het elders ook. Niet overal is immers een financiële impuls beschikbaar om te experimenteren met nieuwe organisatievormen van zorg en welzijn. Dat vind ik jammer, want soms kan met een beetje financiële steun iets moois ontstaan. Ook moeten we onder ogen zien dat niet elke wijk professionals of actieve burgers kent die zich op deze manier vrijwillig inzetten.

 

Parel
Dat wil niet zeggen dan we het niet moeten proberen. De gevestigde organisaties zouden eens goed naar deze parel moeten kijken en als de wiedeweerga hun organisaties en werkwijzen moeten aanpassen. De Zorgvrijstaat is een open netwerkorganisatie die de samenleving dient, een organisatie die oplossingsgericht en co-creatief werkt en een hands-on mentaliteit heeft.  

 

Met vernieuwende sociaal ondernemers, met enkele gevestigde organisaties met kennis van zaken die open staan voor samenwerking, met buurtbewoners en met sociale professionals. ‘Kan niet’ transformeren zij naar ‘kan wel’ en zelfs ‘kan heel snel’. Goed voorbeeld doet goed volgen, zeggen we wel eens. Ik hoop dat er binnenkort in heel Nederland lokale Zorgvrijstaten ontstaan. Want dit is een topvoorbeeld!
 

Zijn er meer mooie projecten voortgekomen uit de decentralisaties? De Correspondent zette de vraag uit en kreeg in no time talloze reacties. Zie de link hieronder naar het artikel hierover in de Correspondent.

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Christine Kuiper, Adviseur Sociale innovatie bij Movisie
Heel Nederland een zorgvrijstaat - 2 november 2015
Waarom transities zonder een transformatie niet gaan werken - 3 juni 2015
Tijd voor een structurele aanpak van de schuldenproblematiek - 26 oktober 2014



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer