Midden-Oosten
5 januari 2016 | door: Willem de Grave, Politicoloog

Vredesakkoord Libië biedt geen houvast in strijd tegen IS

Door het uitoefenen van druk hoopt het Westen dat Libiërs zich verenigen tegen Islamitische Staat. Dit gedroomde scenario staat momenteel echter mijlenver van de realiteit op de grond.

"Met huidige nu of nooit tactiek komt Westen geen stap dichter in de buurt vredesakkoord in Libië"

De tactiek van het eerst vernietigen en vervolgens pas nadenken die het Westen op Libië heeft losgelaten dreigt Europa als een boemerang in het gezicht te raken. In de anarchie die NAVO daar achterliet is Islamitische Staat (IS) afgelopen jaar aan een ongekende opmars begonnen. De terreurgroep bezit inmiddels zo’n 250 kilometer in het land. De gevreesde zwarte vlag van de organisatie wappert daarmee vrij aan de Middellandse Zee.

 

Nu de aanslagen in Parijs duidelijk hebben gemaakt dat IS de intentie heeft de jihad in toenemende mate naar het westen te verleggen vormt een Libische vrijhaven op een steenworp afstand van Europa een immens veiligheidsrisico. Dat juist nu door landen als Italië en de Verenigde Staten haast wordt gemaakt om een diplomatieke oplossing te vinden voor de chaos in het land laat zich dan ook voornamelijk verklaren uit eigenbelang. Door het uitoefenen van druk hoopt het Westen dat de strijdende fracties zich verenigen in een nieuw te vormen centrale regering. Onder de vlag van dit ‘nieuwe’ Libië moet vervolgens gezamenlijk opgetrokken worden tegen IS. Dit gedroomde scenario staat momenteel echter mijlenver van de realiteit.

 

Akkoord van Rabat
Recent werd onder toeziend oog van vertegenwoordigers van zeventien landen in Rabat overeenstemming bereikt over de toekomst van Libië. Het akkoord voorziet grofweg in de vorming van een eenheidsregering tussen de twee machtigste fracties in het land: een alliantie van islamitische milities die de macht in Tripoli hebben en de gematigdere internationaal erkende regering, die is uitgeweken naar de Oostelijke uithoek Tobrouk. De nieuwe eenheidsregering heeft veertig dagen de tijd gekregen om vertegenwoordigers aan te wijzen en terug te keren naar Tripoli. Partijen op de grond die het akkoord afwijzen zijn hierbij voortaan uitgesloten als gesprekspartner. Een door de Libische vertegenwoordigers voorgesteld alternatief vredesplan werd van tafel geveegd. ‘’De trein heeft het station verlaten’’, zo verklaarde het hoofd van de VN-missie in Libië Martin Kobler.

Realiteit op de grond

Binnen beide fracties overheerst echter het gevoel dat de internationale gemeenschap het akkoord heeft doorgedrukt zonder enige notie van de werkelijke situatie in het land.
Machtige gewapende takken aan beide kanten van het spectrum als de ‘Libische Dageraad’ en de militie van oud generaal Haftar staan ideologisch lijnrecht tegenover elkaar en hebben aangegeven niet met elkaar te zullen samenwerken. Daarnaast is Libië uiteengevallen in een mozaïek van nog eens tientallen andere gewapende groepen die bij het sluiten van het huidige akkoord niet aan tafel zaten. Alle fracties profiteren bovendien van de lucratieve handel in olie en gas en van de mensensmokkelroutes richting het westen die zijn ontstaan na de val van het regime. Het vooruitzicht deze inkomsten op te geven lijkt weinig aanlokkelijk. Tot slot is Libië het afgelopen jaar het terrein geworden van de strijd om invloed tussen verschillende regionale spelers. Soennitische machten als Turkije, Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten steunen ieder hun eigen milities en staan hiermee een vreedzame oplossing van het conflict in de weg.
Dat onder deze omstandigheden op korte termijn een verenigd front wordt gevormd tussen een verzameling etnisch zeer diverse groepen die historisch gezien elkaar diep wantrouwen lijkt onwaarschijnlijk.

 

Geen gezamenlijk front
Onder de Libische bevolking geniet IS op dit moment eerder vijandigheid dan steun. Hierbij wil geen van de strijdende fracties in Libië tot op heden met IS samenwerken. Het idee om Libiërs te verenigen rondom hun strijd tegen deze gezamenlijke vijand is dan ook zo gek nog niet. Met de ‘nu of nooit’-strategie waarmee het Westen momenteel een vredesakkoord doordrukt komt het echter hier geen stap dichter bij in de buurt. Zolang fracties de angst voelen om in een toekomstige regeling buiten de macht te worden geplaatst, zoals dat eerder bijvoorbeeld in buurland Egypte gebeurde, zullen ze nooit de macht willen delen. De toekomst van een vreedzaam en IS-vrij Libië ligt dan ook in een vredesakkoord waarin alle partijen zich vertegenwoordigd voelen. Onderhandelaars doen er verstandig aan de dialoog gaande te houden, lokale initiatieven te erkennen en alle partijen bij het proces te blijven betrekken. Alleen zo kan een cordon sanitair tegen IS vorm krijgen.

Trefwoorden:
Midden-OostenIslam

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Willem de Grave, Politicoloog
Vredesakkoord Libië biedt geen houvast in strijd tegen IS - 5 januari 2016



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer