Onderwijs
26 mei 2016 | door: Julie Biesmans, Student aan de KU Leuven

Leven in tijden van levenslang leren… als je ongeletterd bent

Als er verwacht wordt dat ieder levenslang leert, moet de ongeletterdheid aangepakt worden.

"Personen die niet kunnen lezen of schrijven worden bestempeld als ‘sociaal abnormaal’"

Het terugdringen van het aantal ongeletterde volwassen is een interessant gelijkheid- en inclusietopic. In veel landen is de ratio ongeletterde personen (te) hoog. Ongeletterdheid heeft een negatieve impact op communicatie met anderen, vergroot de kans op armoede, heeft nefaste gevolgen voor de persoonlijke ontwikkeling en de levenskwaliteit, hindert socio-economische verbetering … Deze gevaren in het achterhoofd houdend, is een interessante bedenking dat we in een tijdperk leven waarin levenslang leren een prominente plaats inneemt.  Waarin de ‘human capital theory’ nog steeds in ieders achterhoofd spookt. Waarin er steeds meer internationale vergelijkingen plaatsvinden en de competitie steeds groter wordt. Kortom, ongeletterde personen blijven achter, en zorgen ervoor dat hun samenleving dat voor een stuk ook doet.

 

Kijken we naar levenslang leren, dan stuiten we al snel op de term ‘learning citizen’: van een persoon wordt steeds meer vereist dat hij flexibel is, dat hij zich kan aanpassen. En leren is hier het middel bij uitstek voor. Maar hoe kan een persoon continu bijleren als hij/zij nog niet eens kan lezen of schrijven? Of dat slechts in beperkte mate kan? Daarnaast wordt leren steeds meer gezien als iets om de samenleving te organiseren. Leren wordt niet alleen een middel tot persoonlijke, maar ook voor collectieve ontwikkeling. Om het heel cru te verwoorden, is leren vandaag de dag misschien wel de norm. Personen die niet kunnen lezen of schrijven worden bestempeld met de term ‘sociaal abnormaal’. Ze voldoen niet aan de norm van de samenleving en worden aan de kant geschoven. Bovendien, als een hoog aantal personen niet leert, heeft dit ook nefaste gevolgen voor de gehele samenleving.

 

Ongeletterdheid is een risico voor het individu en voor de maatschappij. Het wordt dus al snel duidelijk dat er iets aan de ongeletterdheid gedaan moet worden. Vaak is ongeletterdheid bij volwassenen het gevolg van een gebrek aan kwaliteitsvol onderwijs, een gebrek aan (goede) leerkrachten en hoge drop-out cijfers. En aangezien leren momenteel een centrale plaats in het bestaan van de mens inneemt, waarom dan niet inzetten op dit mechanisme? Leren is niet beperkt tot educatie, maar het start daar wel. Als men inzet op het verhogen van de kwaliteit van het onderwijs, men meer (goede) leerkrachten aantrekt en de drop-out cijfers kan verlagen, liggen er mogelijkheden om de ongeletterdheidsgraad terug te dringen. Daarnaast moet men verder inzetten op ‘Education for all’. Nog te vaak is er ongelijke toegang tot scholen, waardoor bepaalde groepen benadeeld worden en zij niet de kans krijgen om zich aan de continu veranderende maatschappij aan te passen. Met andere woorden, anders zijn er nog altijd arme stakkers die achter blijven.

 

Naast bovenstaande initiatieven, kan men ook inzetten op het volgende: We moeten zo veel mogelijk kinderen naar (kwaliteitsvol) kleuteronderwijs sturen. Want het blijkt dat vroege interventies het meeste voordelen hebben, zeker voor kinderen met een lage socio-economische status. Als we de ‘human capital’ theorie erbij betrekken: hoe vroeger en hoe meer men naar het onderwijs gaat, hoe meer menselijk kapitaal, hoe meer kansen op de arbeidsmarkt en hoe meer de maatschappij ervan profiteert. Even om over na te denken: waarom kleuteronderwijs niet verplicht maken vanaf een bepaalde leeftijd? Als we kijken naar de persoonlijke, sociale en economische voordelen die met kleuteronderwijs gepaard gaan, lijkt dit gaan slecht idee.

 

Akkoord, het is misschien onmogelijk om de ongeletterdheidsgraad in elk land te reduceren tot nul. Maar hoe het er nu aan toe gaat in bepaalde landen, is dit niet te accepteren. Door kinderen vroeg naar het onderwijs te sturen en ze zo lang mogelijk in het onderwijs te houden, worden ze beter voorbereid om hun eigen leren te managen. En als ze hun eigen leren beter kunnen managen op de schoolbanken, zijn ze ook beter in staat om dit te doen in hun leven na het onderwijs. Kortom, er moet ingezet worden op vergroting van de mogelijkheid tot levenslang leren.

 

Vroege interventies of preventies zijn goedkoper voor de staat dan late remediëring en hebben ook meer rendement. Dit wilt echter niet zeggen dat men de ongeletterde volwassenen vandaag de dag aan hun lot mag overlaten. Ook hiervoor dienen er initiatieven georganiseerd te worden, zodat deze mensen de kans krijgen om hun situatie aan te pakken en zo beter in staat zijn om zich aan de continu veranderende samenleving aan te passen.

 

De ongeletterdheid aanpakken, creëert normaliteit op individueel niveau en ontwikkelt gelijkheid en vooruitgang op een breder niveau. Als we kijken naar waar men momenteel staat en dit vergelijkt met wat mogelijk is in de toekomst, lijkt het inzetten op vroege interventie/preventie het meest succesvol. 

Trefwoorden:
Onderwijs

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Julie Biesmans, Student aan de KU Leuven
Leven in tijden van levenslang leren… als je ongeletterd bent - 26 mei 2016



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer