Natuur en Milieu
6 juni 2016 | door: Nick Mertens, Wetenschapscommunicator

De waarheid over de panda

De Reuzenpanda is één van de meest geliefde diersoorten ter wereld, maar ook één van de meest misbegrepen.

"Panda's zijn echt niet lui, vadsig of ontvruchtbaar!"

In de krant De Morgen verscheen er op 3 juni 2016 een artikel over de Reuzenpanda (Ailuropoda melanoleuca) met de titel “Wie is nog geïnteresseerd in een babypanda?”. Aanleiding was de geboorte van een babypanda in het Belgische dierenpark Pairi Daiza. In dit artikel schrijft de journaliste een aantal zaken zoals “Geen diersoort die zo moeilijk paart als een panda. Ze zijn lui, vadsig en onvoorstelbaar onvruchtbaar” en “Mochten we het aan de natuur overlaten, de aarde zou al lang pandaloos zijn.” Haar op mijn hoofd heb ik helaas niet meer, dus dat kon niet recht overeind komen, maar mijn tenen krulden zich in duizend bochten.

 

Vooroordelen over dieren zijn legio. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de gorilla. Velen zien dit prachtige dier - en dan vooral de zilverrug - nog steeds als die levensgevaarlijke, agressieve en sterke geweldenaar neergezet door Hollywoodfilms zoals King Kong. In de realiteit is de gorilla zeker ongelooflijk sterk, maar zeker niet agressief van aard, integendeel. Maar perceptie is moeilijk om te keren.

 

De Reuzenpanda is één van de meest geliefde diersoorten ter wereld, maar ook één van de meest misbegrepen. Zo zijn ze bijvoorbeeld helemaal niet zo lui als vaak wordt gedacht. Deze fabel hebben we te danken aan de vele observaties in gevangenschap en dierentuinbezoekers die de dieren vaak in een inactieve toestand aantreffen. In het wild zijn de panda’s echter veel actiever, want daar moeten ze namelijk zelf op zoek naar voedsel (foerageren). Daar is er geen verzorger die ze netjes alles voorschotelt wat hun hartje belieft. Onderzoeken in het wild tonen aan dat panda’s per 24 uur ongeveer 52% actief zijn, ofwel ongeveer 14,2 uur. Even schrikken, niet?

 

En dan heb ik het nog niet gehad over dat andere grote misverstand dat de ronde doet over deze dieren: dat ze totaal niet in staat zouden zijn om zich adequaat voort te planten. Dit mag dan misschien opgaan voor de panda’s in gevangenschap, maar dus totaal niet voor hun wilde soortgenoten. Want daar hebben ze het eigenlijk best wel allemaal netjes voor elkaar. In het wild krijgt een pandamoeder gemiddeld om de 2 jaar een jong. Daar heerst er competitie tussen de mannen en het meest dominante heerschap mag paren met het vrouwtje. Onderzoek heeft aangetoond dat vrije partnerkeuze van cruciaal belang is voor de succesvolle voortplanting van deze dieren (http://www.nature.com/ncomms/2015/151215/ncomms10125/full/ncomms10125.html), en laat dat nu net het probleem zijn in gevangenschap.

 

Waarom zijn panda’s dan wel bedreigd? Wel, ik heb de vrijheid genomen om even het volgende te stelen van de WWF website: "The biggest threats to pandas are not their age-old enemies in the wild, but every day human actions. Predators might take the odd cub but humans are the greatest threat to pandas. In particular, pandas are threatened by habitat loss and fragmentation, and by people hunting other animals and harvesting plants in the forests. That's the bad news." Als grote schuldige is het dan ook onze verdomde plicht om er alles aan te doen opdat deze prachtige soort niet zou uitsterven.

 

Velen vinden de aandacht die uitgaat naar de panda overdreven, en misschien hebben ze wel gelijk. Maar de panda is nu eenmaal het meest geliefde dier op aarde, dus aandacht voor het behoud van deze diersoort doet de mensen hopelijk ook nadenken over conservatie en soortenbehoud in het algemeen. De panda is als het ware een ambassadeur voor alle dieren.


We kunnen ons dan ook de vraag stellen: als we er niet in zouden slagen om de Reuzenpanda met zijn hoge aaibaarheidsfactor voor uitsterving te behoeden, voor welke soort zou het dan wel lukken?

---

Nick Mertens is wetenschapscommunicator, actief in de conservatie van bedreigde diersoorten en gids voor de KMDA (ZOO Antwerpen/Planckendael). Via zijn blog ZOO Logisch (http://dierkunde.blogspot.be) doet hij aan wetenschapspopularisering.

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer