Europa
27 juni 2016 | door: Joost van der Est, ex-ondernemer in de communicatie

Het referendum in zijn huidige vorm is een onding

In theorie is het mogelijk dat 1 stem meer voor of tegen een referendumvraag kan doen slagen of sneuvelen. Ik vind dat minstens 70% van het aantal uitgebrachte stemmen voor of tegen moet zijn.

"Minstens 70% van het aantal uitgebrachte stemmen moet voor of tegen zijn in een referendum"

Recentelijk zijn er twee referenda geweest die ons zeer hebben bezig gehouden: Het Oekraïnereferendum en Brexit. Beide referenda blonken uit in de informatievoorziening in hele en halve waarheden en ronduit leugens. Stemmers bleken nauwelijks op de hoogte van het werkelijke verhaal en laat ons eerlijk zijn, ook de zogenaamde deskundigen betoogden er lustig op los, vaak niet gehinderd door enige feitelijke kennis van zaken.

 

Vooral sentimenten – het onderbuikgevoel, boosheid, angst, wraak – bleken leidraad in het stemhokje. Gevolg was dat een kleine meerderheid van de bevolking in percentage van alle kiesgerechtigden in zowel Nederland als VK bepaalde wat de uitkomst van het referendum was. Democratisch? Ja! Maar verstandig is nog maar de vraag. En voor herhaling vatbaar? Nee niet in deze vorm.

 

Simpele vragen

Los van het feit of een referendum als democratisch instrument in de toekomst veel meer ingezet moet gaan worden – we hebben daarvoor tenslotte in Nederland de 1ste en 2de kamer - zijn er wel onderwerpen denkbaar waarbij dat instrument incidenteel bruikbaar is. Ik vind zowel het Oekarïne- als Brexit-referendum daarvoor niet geschikt, gezien de complexiteit en niet te peilen draagwijdte en consequenties.

Geopolitieke vraagstukken of die daar invloed op hebben zouden wat mij betreft nooit aan een referendum onderworpen mogen worden, juist door de verstrekkende gevolgen die weinigen onder ons kunnen inschatten. Een kwestie die alleen met ja of nee beantwoord kan worden moet een bepaalde mate van simpelheid in zich dragen waardoor er een goed en verantwoord antwoord mogelijk is. Een referendumvraag zou kunnen zijn of we voortaan met 130 km per uur over onze snelwegen willen razen.

 

Informatie

Maar ook bij simpele vraagstukken gaat het in de eerste plaats over informatievoorziening. Ik denk dat wij in Nederland ervan mogen uitgaan, gezien de grote internetgebruikdichtheid, dat een ieder die dat wil zich zou kunnen informeren over een onderwerp.

 

In geval van een referendum zou er een website moeten komen waarop alle relevante informatie, dus zowel de voors en tegens van een referendumvraag, toegankelijk wordt gecommuniceerd. Een website aangestuurd door een wetenschappelijk bureau of CBS met teksten die gescreend zijn op objectiviteit. De discussie in de media dient altijd gebaseerd te zijn op de info van deze website om zo veel mogelijk ruis en halve waarheden c.q. leugens te elimineren. Natuurlijk kunnen we populisten niet tegenhouden met hen angst zaaiende praatjes maar als er een site is waar de juiste info te vinden is, zal het hen veel wind uit de zeilen nemen.

 

Kleine meerderheden zijn nu in staat besluiten te torpederen. Dat is niet wenselijk. Ik ben er voorstander van om een referendumbesluit over te nemen als 70% van de uitgebrachte stemmen is gehaald, voor of tegen. Het zal voor ieder een veel bevredigender gevoel geven, met name aan het democratisch gehalte van het genomen besluit.

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer