Wetenschap
4 juli 2016 | door: Martijn Rolloos, Postdoc

De noodzaak van Frankenstein-voedsel

Angst redt levens, maar kost ook levens. Daarom moet de ratio regeren over angst. In het GMO-debat wil dit laatste steeds maar niet lukken.

"GM-technologie is een onderdeel van de traditionele landbouw van de toekomst."

De introductie van genetisch gemodificeerde (GM) planten in de wetenschappelijke literatuur in het begin van de jaren 80 leidde tot een paradigmaverschuiving binnen en buiten de wetenschap. De genetische componenten van planten waren niet meer in steen gebeiteld.

 

De kennis over plantenbiotechnologische technieken is na decennia van onderzoek enorm toegenomen, maar het debat over de wenselijkheid van deze technologie bij voedingsgewassen lijkt hiervan nauwelijks te profiteren. Oude en inmiddels ontkrachte of vermijdbare problemen met de toepassing van GM-gewassen blijven terugkeren en worden driftig verspreid op internetfora, vaak nog doorweven met een complottheorie.

 

Angst is een onsterfelijke en notoir slechte raadgever. Zo worden de “gouden” rijstplanten die inmiddels vele jaren geleden zijn ontwikkeld om bèta-caroteen, een voorloper van vitamine A, te produceren, nog steeds niet gekweekt voor consumptie - met grote gevolgen voor de honderdduizenden mensen (jaarlijks) die hierdoor de consequenties van een vitamine A-tekort moeten ondervinden; blindheid en in het ergste geval de dood. Een ander voorbeeld komt uit het Afrikaanse land Zambia, waar in 2002 president Levy Mwanawasa ondanks een dreigende hongersnood besloot Amerikaans hulpvoedsel te weren omdat het GM-mais betrof.

 

Een tegenargument dat vaak gehoord wordt in dit debat is dat GM-gewassen niet het wereldvoedselprobleem kunnen oplossen. Alsof dit een reden zou zijn om dan maar met de handen over elkaar te zitten en niets te doen. Plantenbiotechnologie zal niet “honger” de wereld uit helpen, net zo goed als dat de farmaceutische industrie niet “ziekte” zal doen laten verdwijnen, maar toch is iedereen terecht blij met elke medische vooruitgang die wordt geboekt.

 

In dit licht is het interessant te weten dat het gebruiken van GM-organismen voor de productie van medicijnen, zoals insuline, op grote schaal plaatsvindt. Steeds vaker worden ook planten voor dit doel ingezet. Zo zijn bedrijven als het Amerikaanse Kentucky BioProcessing begonnen met het ebola-vaccin ZMapp in tabaksplanten te produceren om zo de gewenste opschaling van de productie te kunnen waarmaken. Er zullen weinig mensen zijn die de behoefte hebben om hiertegen te demonstreren. Misschien willen wij technologisch verder gaan als het gaat om onze gezondheid dan wanneer het gaat over de productie van nieuwe voedingsgewassen, omdat we nou een keer meer bekend zijn met ziekte dan met honger.

 

Natuurlijk zijn niet alle zorgen onterecht. Het uitsluiten van mogelijke gezondheids- of ecologische risico’s van GM-gewassen zijn belangrijke punten die behandeld moeten en kunnen worden voor elk nieuw te introduceren gewas. Dit kan door goed uitgevoerd wetenschappelijk onderzoek en een daarop gestoeld Europees beleid. Het zou de Nederlandse beleidsmakers die zo trots zijn op innovatieve bedrijven als Philips of Unilever sieren om ook plantenbiotechnologische innovaties op waarde te schatten en zich in te zetten om de toepassing van deze innovaties binnen Europa mogelijk te maken. Als wij onze irrationele angsten voor GM-voedsel de baas kunnen worden, zullen er prachtige mogelijkheden ontstaan voor zowel de linkse als rechtse helft van ons politieke spectrum.

 

Vooruitgang in de landbouw gaat historisch gezien hand in hand met de vooruitgang van cultuur en welvaart. Graag zou ik willen dat de ontwikkeling van nieuwe gewassen door middel van GM-technologie de rol gaat krijgen die haar toekomt: een onderdeel van de traditionele landbouw van de toekomst.

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Martijn Rolloos, Postdoc
De noodzaak van Frankenstein-voedsel - 4 juli 2016



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer