Generaties
25 augustus 2016 | door: Laura Roos-Nijkamp, Onderzoeker bij EMMA

De uitdaging: voorkom je eigen eenzaamheid

Kun je eenzaamheid wel oplossen? Laten we focussen op de aspecten van eenzaamheid waar je iets aan zou kunnen veranderen.

"Kun je eenzaamheid oplossen? Of is eenzaamheid een verlangen naar dat wat je had (kunnen) hebben?"

‘Ouderen moeten zélf eenzaamheid voorkomen’, kopt NRC op 21 augustus. Hoe? Door relaties op te bouwen als je jonger bent. In het artikel bespreken Jenny Gierveld (77, hoogleraar sociologie en pionier in het eenzaamheidsonderzoek), Joris Slaets (63, hoogleraar ouderengeneeskunde en directeur van de Leyden Academy, die onderzoek doet naar ouderdom) en Nienke Nieuwenhuizen (40, ouderenarts en voorzitter van haar beroepsvereniging Verenso) eenzaamheid onder ouderen.
 
Een jaartje of tien geleden heb ik een zomer lang vakantiewerk gedaan in een verzorgingstehuis voor ouderen. In het tehuis woonden, net als op vele andere plekken, eenzame ouderen. Een van de bewoonsters vertelde me dat ze soms het gevoel had helemaal niemand meer te hebben. Ze voelde zich alleen. Haar man was jaren terug al overleden, het bezoeken van vrienden lukte niet meer door immobiliteit of omdat ze niet meer leefden en haar kinderen en kleinkinderen hadden nooit tijd om langs te komen. Elk jaar keek ze uit naar de zomerperiode. Dan kwam een grote groep jongeren uit het dorp vakantiewerk doen in het tehuis. Die reuring, die energie, het gezelschap, daar kreeg ze zelf ook energie van. Even een praatje, even wat gezelligheid. 

 
Bouw een stevig netwerk op. Zo kun je eenzaamheid voorkomen volgens Gierveld, Slaets en Nieuwenhuizen. Door Gierveld een ‘konvooi’ genoemd: een groep die bestaat uit verschillende typen personen zoals familie, vrienden en ‘kleinere’ contacten voor een kop koffie. Zo’n konvooi lijkt me niet dé garantie op nooit eenzaam zijn. Want wat als je (klein)kinderen hebt, maar ze geen tijd hebben of willen maken om langs te komen? Of als je vrienden een voor een komen te overlijden? Dan was wat je had betekenisvol, maar verdwijnt het door de speling van de natuur of overvolle agenda’s. Factoren die je zelf lastig kunt beïnvloeden. In het artikel wordt de gevraagd of mensen bewust op zoek moeten gaan naar jongere vrienden. Dit zou volgens Slaets een oplossing kunnen zijn, maar ook een uitdaging. Want hoe maak je als zeventiger contact met mensen die een jaartje of tien jonger zijn? En die in een heel andere fase van hun leven zitten? Die agenda’s op elkaar afstemmen kan best complex zijn. 
 
De overheid en gemeenten hebben verschillende initiatieven ontplooid om eenzaamheid onder ouderen aan te pakken. Zo is er in Rotterdam het project ‘Ik laat je niet alleen’, waar mensen bij ouderen langs de deur gaan. Ze kijken hoe het met ze is en waar hun wensen en behoeften liggen. Volgens Gierveld, Slaets en Nieuwenhuizen helpen door de overheid gefinancierde programma’s niet om eenzaamheid onder ouderen te bestrijden. Langs de deur gaan of een meldpunt instellen is volgens hen niet de manier om eenzaamheid op te lossen. Interpreteren zij de aanpak van eenzaamheid niet te smal? In uitersten van het is er wel of het is er niet? Misschien moeten we eenzaamheid zien als een paraplubegrip voor bijvoorbeeld een gebrek aan liefde, contact en gezelschap. Waarbij je sommige dingen kunt aanpakken en sommige dingen niet. 
 
Want kun je eenzaamheid wel bestrijden of oplossen? Of is eenzaamheid meer een verlangen naar dat wat je had of had kunnen hebben? Het is een complex fenomeen, afhankelijk van zoveel verschillende factoren, dat het onmogelijk lijkt om dit helemaal in de hand te kunnen houden. Dus waarom niet focussen op de aspecten van eenzaamheid waar je wel wat aan zou kunnen veranderen? Dan is het ineens helemaal niet meer zo ‘vreemd’ om in te zetten op contact. Dan gaan we gewoon wel langs de deuren en geven we ouderen het gezellige contactmoment dat ze zonder al die goedwillende vrijwilligers niet zouden hebben gehad. 

Trefwoorden:
Generaties

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Laura Roos-Nijkamp, Onderzoeker bij EMMA
De uitdaging: voorkom je eigen eenzaamheid - 25 augustus 2016



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer