Zwarte Piet
4 oktober 2016 | door: Charles van den Broek, schrijver en historicus

Sinterklaasfeest moet helemaal verdwijnen

Laten we gewoon stoppen met Sinterklaas. Het is alleen nog leuk voor de commercie, de katholieke oorsprong is vergeten. En waarom zou een feest voor iedereen moeten zijn? Ik vier ook geen offerfeest.

"Als Zwarte Piet een cliché is, dan is de Sint dat ook; een wandelende geldzak voor bedelende zwarten"

As je niet van ze ken winne, moet je maar met ze meedoen. Want anders ken je alleen maar verlieze, maar da's logisch, toch? Dat moet ongeveer de redenering zijn van waaruit de pasbenoemde kinderombudsvrouw handelde toen ze haar oproep deed om Zwarte Piet weer eens tot inzet van een nationale rel, sorry - discussie te maken.

 

Mevrouw Kalverboer had namelijk klachten ontvangen , niet alleen van getraumatiseerde ouders, nee, ook kinderen (en zij is immers kinderombudsvrouw, en dat zullen we weten ook!) hadden haar geschreven hoe verschrikkelijk de komende feestdagen voor hen zouden worden. En het waren er nogal wat. Wel 200,000...? Nee, 20.000 dan? Ook niet... Nou, 2000...- om een lang verhaal kort te maken (dit in tegenstelling tot wat de vijanden van Zwarte Piet doen), het waren er 20. Twintig dus. Twintig kinderen, die - uiteraard daartoe aangezet door van (zelf)haat vervulde ouders, want de meeste kinderen weten niet eens dat ze een ombudspersoon hébben - in de pen of de e-mail geklommen waren om hun grieven kenbaar te maken. Want, zoals we weten, Zwarte Piet verpest een hele jeugd.

 

Ik heb al eerder over dit onderwerp geschreven op deze site, maar ook ik kan mijn standpunt veranderen. Ik ben nu namelijk van mening dat we dat hele Sinterklaasfeest maar moeten afschaffen. Waarom? Omdat het hele gebeuren inmiddels omgeven is door domheid, schijnheiligheid en clichés. Ik zal er een paar puntsgewijs behandelen.

 

Voor iedereen?

Buiten het feit dat twintig klachten een nogal magere basis vormen om een jarenlange traditie overboord te gooien (dat zijn er minder dan er in één klas zitten!), klopt de redenering niet. Zelfs niet als er daadwerkelijk gediscrimineerd zou worden naar aanleiding van de figuur Zwarte Piet. Er zijn namelijk ook veel roodharige kinderen die op pijnlijke wijze aan hun manco worden herinnerd door het bestaan van verkeerslichten (''Hé, stoplicht, spring eens op groen!''). En dat het hele jaar door. Ik kan het weten, want ik roep dat naar iedere roodharige die ik tegenkom- altijd lachen.

 

Maar alle gekheid op een stokje, ook roodharigen worden gepest met een lichamelijke eigenschap. Toch heeft tot op heden dat niemand in de verleiding gebracht de verkeersveiligheid op het spel te zetten door de aanstootgevende straatverlichting te verbannen. En ook de redenering dat ''Sint Nicolaas een feest voor iedereen is'', slaat nergens op. Sinterklaas is een van oorsprong katholiek feest, een gedenkdag voor een geliefde heilige, waar tot na de Tweede Wereldoorlog het protestantse volksdeel hun neus voor ophaalde; men heeft het in die calvinistisch bijbelvaste kringen zelfs juist met achterdocht en verachting bejegend. Afgoderij, dat was de meest positieve benaming die de volgers van Luther ervoor overhadden. Dat eerst de commercie zich meester maakte van de heilige, en vervolgens ook protestanten, socialisten en wat al niet meende recht te hebben om mee te vieren, maakt niet uit. Het is een katholieke aangelegenheid. En ja, anderen MOGEN meedoen, maar dat HOEVEN ze niet! Vergelijk het met een verjaardagsfeestje; daar mag iedereen komen die is uitgenodigd, maar daarom hoeft niet iedereen te komen.

 

Wat is er trouwens mis met een feest voor bepaalde delen van de bevolking? Ik vier toch ook het offerfeest van islamieten niet? Of het Joodse Yom Kippoer, danwel Chinees Nieuwjaar. Ben ik daarmee slachtoffer van discriminatie? Dacht het niet. Dat vermeend inclusieve karakter van ''onze'' feesten, komt voort uit de niet-aflatende bemoeizucht die ook heeft geresulteerd in die vervloekte ''participatiemaatschappij''; je MOET en ZAL meedoen, of je wil of niet! Het is een manifestatie van een diepgeworteld verlangen iedereen gelijk te maken (wat iets anders is als gelijk te behandelen). We mogen niet meer verschillen. Dat zien we nu als een bedreiging. Waar slaat dat eigenlijk op? Waarom zou ik mee moeten doen aan wat dan ook, simpelweg omdat ik hier geboren ben? Burendag... ik weet -godzijdank- niet eens hoe mijn buren eruitzien, laat staan dat ik een dag met ze zou willen doorbrengen! En ik hoop dat dat gevoel geheel wederzijds is, trouwens. Ik vind het best als iedereen zijn eigen feesten viert, de eigen tradities eert, en volgens eigen cultuur of regels leeft, zolang men mij maar niet verplicht daar aan mee te doen. Ook wil ik liever niet opgelegd krijgen wat ik ergens van moet vinden. Toch lijkt het langzamerhand wel die kant op te gaan. 1984 in het kwadraat...

 

Misverstanden

Elk jaar duiken rond Sinterklaastijd (en dat moet je in de ruimste zin van het woord nemen; in winkels lagen eind juli de eerste chocladeletters en pepernoten al in de schappen, en de eerste anti-Zwarte-Piet-artikelen verschenen geloof ik in mei) de meest malle misverstanden op. In de Volkskrant stond in 2013 een artikel van de hand van een zekere Louise Muller, die beweerde dat Sint Nicolaas een Turkse god was, die Wodan of Odin heette... er stond bij het onderschrift dat de auteur een titel voerde, maar als ik haar was, zou ik mijn schoolgeld terugeisen! Hoe iemand (universitaire titel of niet) ook maar kan denken dat Turken een Noorse godheid zouden hebben aanbeden, en dat een en ander vervolgens zou veranderen in een katholieke heilige, is voor mij een volkomen raadsel.

 

Daarom (wellicht ten overvloede) nog maar eens het ware verhaal van Sint Nicolaas. Onze Goedheiligman was in de 4e eeuw bisschop van Mira, in Klein-Azie (grofweg het gebied dat nu Turkije heet). De eerste Turk verscheen daar nota bene pas zes eeuwen later. En toen ze daar arriveerden, waren ze al lang bekeerd tot de islam. Nicolaas heeft bij leven vooral veel goede werken verricht voor kinderen en pubers. Vandaar de link tussen beiden. Toen de Turken het toenmalige Byzantijnse Rijk binnenvlielen, werden na verloop van tijd de resten van de heilige (uit vrees voor vernietiging), overgebracht naar Bari (Zuid-Italië), waar weer wat later Spaanse koningen het voor het zeggen hadden. Zodoende ontstond het idee dat Sint Nicolaas uit Spanje komt, en zo kwam ook Nicolaas in de Nederlanden terecht. Wij waren immers ook onderdanen van de Spaanse koning... tot de protestanten in opstand kwamen tegen het wettig gezag.      

 

Zwarte Piet is een cliché

Zwarte Piet is een cliché, hoor je vaak als tegenargument. Misschien is dat zo. Ik geloof het zelf niet, maar laten we er nu eens van uitgaan dat het wel zo is. Dan is Zwarte Piet dus een stereotiep dat gevormd is naar de vroegere slaaf, die moet luisteren naar zijn blanke meester. Om te beginnen kun je dan (als gekleurde) sowieso niet meer voor iemand werken in dit land (want verreweg de meeste bazen zijn toch van het witte soort), maar dat roept ook de vraag op wat we dan aan moeten vangen met andere clichés.

 

Neem nou het zomercarnaval in Rotterdam. Daar dansen donkere mensen en vieren de hele dag feest... is dat niet ook een rolbevestigend, stigmatiserend gebeuren? De zwarte als niet-werkende feestvierder, een luie potverteerder die niet aan de dag van morgen denkt? En wat te denken van Sint Nicolaas zelf? In de randstad zijn veel, zoniet de meeste, kinderen in meer of mindere mate donker. Zelfs als we Zwarte Piet afschaffen, blijft het cliché van de blanke man die cadeautjes uitdeelt aan behoeftige, bedelende zwartjes overeind. De blanke als melkkoe, de wandelende portemonnaie ... als DAT geen cliché is, weet ik het niet meer. Maar daar hoor ik Quinsy dan weer niet over, gek genoeg.

 

Afschaffen

Daarom lijkt mij het maar het beste om de boel maar gelijk helemaal af te schaffen. Dan zijn we van al het gezeur af. Geen racisme, geen discriminatie, geen jeugdtrauma's, en geen uitbuiting van het blanke ras. En laten we wel wezen, Sint Nicolaas is een katholiek feest. Maar wie is er nog katholiek in dit door atheisme en neoliberale waanideeën verziekte land? Het vieren van de naamdag van een ooit geëerde heilige is daarmee verworden tot een ordinaire commerciele bezigheid. En hoewel hij de heilige was van handelaren en zeelieden, was dat nooit de bedoeling.

 

Kijk, ik begrijp best dat de kinderombudsvrouw Klaverboer het Sint Nicolaasfeest aangrijpt om haar pasverworven positie in de kijker te spelen. IJdelheid is niemand vreemd, en alleen het noemen van Zwarte Piet is tegenwoordig al voldoende om de eerstkomende drie weken verzekerd te zijn van de hartverwarmende aandacht van televisiecamera's. Maar als de kinderombudspersoon m/v écht wat voor de kinderen van dit land wil betekenen, en niet alleen heeft gesolliciteerd om op elk 8-uur journaal te verschijnen, kan ze misschien beter iets gaan doen aan zaken die kinderen écht raken. Zoals de klappen die ze van hun ouders krijgen. 

Trefwoorden:
Zwarte Piet

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Charles van den Broek, schrijver en historicus
Ratificatie Oekraïneverdrag is een bewuste provocatie van Rusland - 19 december 2016
De reactie van links op verkiezing Trump legt gevaren voor democratie bloot - 20 november 2016
Sinterklaasfeest moet helemaal verdwijnen - 4 oktober 2016
Donorwet; achterhaalde oplossing bedacht door een achterhaalde partij - 19 september 2016
Nederland ligt onder vuur - 12 mei 2016
Euthanasie; niet omdat het moet, maar omdat het kan - 23 februari 2016
John Lennon is net zo gevaarlijk als IS - 23 november 2015
De Derde Wereldoorlog is allang bezig - 17 november 2015
Welkom aan vluchtelingen is dekmantel voor diepe mysanthropie - 4 november 2015
''Wir schaffen das'' is geen beleid, maar populisme - 27 oktober 2015
Merkel en het gelijk van Nostradamus - 22 oktober 2015
Vrijheid van meningsuiting staat echte inspraak in de weg - 12 oktober 2015
De val van Rome 2.0 komt eraan - 9 oktober 2015
Ambassade-model: dé oplossing voor het vluchtelingenprobleem - 27 september 2015
Het Brussels complot - 15 september 2015
Eigen volk eerst! - 12 september 2015
Antisemitisme is back; with a vengeance - 11 januari 2014
Oudejaarsconferences; stop ermee! - 2 januari 2014
De doodstraf; echt het einde - 3 december 2013
Stop de waardeloze wetenschap - 23 september 2013
Boycot de boycotters - 18 augustus 2013
Atheïsten moeten wat logischer worden - 24 mei 2013
Steun de STER met cultuursubsidie - 14 mei 2013
Een studie rechten maakt nog geen goede pleiter - 30 maart 2013
Wetenschap versus geloof leidt tot kapitaalvernietiging - 18 maart 2013
Columns worden wel gelezen, maar niet altijd goed begrepen - 28 februari 2013
Atheïsten missen fatsoen en innerlijke beschaving - 22 februari 2013
China is niet de nieuwe wereldmacht - 4 december 2012
Emancipatie werkt tegen de vrouw - 18 november 2012
Koop ook eens dingen waar je niets aan hebt - 10 november 2012
Diepgang en denken worden overschat - 26 oktober 2012
Geweld is zinvol - 2 oktober 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer