Europa
6 oktober 2016 | door: Henk Strating

Geef jongeren een Europese treinkaart

Een gratis interrailkaart voor de 5,5 miljoen Europese jongeren kan een bijdrage leveren aan de Europese samenwerking op een wijze waarvoor niet zo gauw een beter alternatief is te bedenken.

"Het vluchtelingenvraagstuk wordt alleen opgelost als de volgende generatie verder wil met Europa"

In het Europees Parlement werd deze week een verhit debat gevoerd. Niet over de Brexit of de vluchtelingenproblematiek. Wat de gemoederen bezig hield was de vraag of Europese jongeren een gratis interrailtreinkaart moeten krijgen.

 

Het voorstel is bedacht door de Groenen, maar werd pas serieus genomen toen de EVP (waartoe het CDA behoort) het overnam. Commissie-voorzitter en EVP'er Juncker maakte er een opmerking over in zijn onlangs gehouden State of the Union.

 

Maar er zijn ook fervente tegenstanders. Nota bene D66, in Nederland een groot voorstander van Europese samenwerking. Die partij vindt dat er belangrijker zaken aan de orde zijn dan het recht op een gratis treinkaart voor de 5,5 miljoen jongeren in de Europese Unie.

 

Europese landen bezoeken

Ik vind het voorstel om jongeren gratis of tegen een sterk gereduceerd tarief een interrailkaart te geven een goed idee. Met zo'n kaart kunnen ze gedurende een maand met de trein door alle lidstaten van de Europese Unie reizen.

 

Ruim 40 jaar geleden reisde ik zelf als 18-jarige met een interrailkaart door Europa. Die was toen niet gratis, maar kostte me 250 gulden. Eenzelfde bedrag nam ik mee om ruim drie weken te eten en te drinken. Slapen deed ik in de trein. Daarom moest ik elke nacht een trein nemen met een bestemming zo'n acht uur verderop. Zo kwam ik in het Franse Biarritz, het Spaanse Valencia, het Zuid-Franse Nice met een uitstap naar Monte Carlo in Monaco, het Italiaanse Bologna en de hoofdstad Rome, Ljubljana, Belgrado, Skopje en Zagreb in het toenmalige Joegoslavië, het Griekse Thessaloniki en de hoofdstad Athene, Berlijn met een uitstap via checkpoint Charlie naar Oost-Berlijn, München, waar net de Olympische Spelen werden gehouden, om ten slotte via Bonn en Brussel, de hoofdsteden van onze beide buurlanden weer naar huis te reizen. Overdag bezocht ik de steden, 's nachts sliep ik in de trein. Als er genoeg plaats was op een bank in een coupé, anders op de grond op een balkon of in een gangpad. Een enkele keer op een stationsplein.

 

Vooroordelen verdwijnen

Maar het gaat mij nu niet zozeer om het reisverslag. Tijdens mijn interrailtrip werd ik Europeaan. Ik leefde ruim drie weken tussen Fransen, Spanjaarden, Italianen, Joegoslaven, Grieken, West- en Oost-Duitsers en Belgen. Ik sprak, at en dronk met hen. Ergens midden in Joegoslavië, waar de trein langdurig tot stilstand kwam midden in een maïsveld roosterde ik met de lokale bevolking maïs op een geïmproviseerd vuurtje. In Skopje ontmoette ik Macedoniërs die de aardbeving hadden meegemaakt. In Athene, waar het kolonelsregime aan de macht was, deelde ik de klappen waarmee ik 's morgens door de Griekse politie van het stationsplein werd verjaagd met leeftijdsgenoten uit andere Europese landen. In Oost-Berlijn werd ik met andere West-Europese jongeren in een restaurant geweigerd vanwege onze lange haardracht. Ik begon mijn interrailreis als Nederlander en sloot die af als Europeaan. Dat is altijd zo gebleven.

 

Ik vind dat goed te verklaren. Stoïcijnse filosofen leren ons dat negatieve emoties, zoals angst en afkeer voor mensen uit andere landen, ontstaan door de manier waarop wij over hen denken. Die gedachten worden bepaald door de beelden die wij van hen hebben. Die kunnen door een enkele indruk bepaald zijn. Ik herinner me dat mijn beeld van Joegoslaven destijds was ingegeven door het veelgelezen examenboek van Aart den Doolaard De herberg met het hoefijzer. Daardoor bepaalde de vendetta mijn beeld van de bewoners van de Balkan. Ik denk dat ik van elk land dat ik destijds bezocht wel een karikatuur kan noemen die mijn beeld van dat land tot dan bepaalde. Arrogante Fransen, stierenvechtende Spanjaarden, mafiose Italianen, luie Grieken, gulzige Duitsers, domme Belgen. Tijdens mijn interrailtrip verdwenen die vooroordelen als sneeuw voor de zon en maakten ze voor de rest van mijn leven plaats voor herinneringen aan mensen van vlees en bloed met net zulke levensdoelen als ik zelf had.

 

Als Europeaan denken

Dat ging door mijn hoofd na het lezen van het krantebericht over het verhitte debat over het interrailvoorstel in het Europese Parlement. Ik tweette D66 Europarlementslid Sophie in 't Veld, op wie ik mijn laatste Europese stem uitbracht: 'Prima plan! Zo heb ik ook kennis gemaakt met Europa 40 jaar geleden. Neem je een leven lang mee!' Haar reactie luidde: 'Heb zelf ook met veel plezier interrail beleefd, maar vind dit geen goed plan. Er zijn dringende kwesties die aangepakt moeten worden, ook voor de toekomst van jongeren.' 

 

Ik geloof niet of ik zo veel pleziér aan interrail beleefd heb. Slapen op de vloer van een trein of op het perron doe je niet voor je plezier. Een interrailkaart leidt ook niet naar de Spaanse, Franse of Italiaanse costa's of naar de Griekse vakantie-eilanden. Zo'n kaart brengt je op bestemmingen die je zonder zo'n kaart waarschijnlijk helemaal niet zal bezoeken. Plaatsen waar je gewoon kennis maakt met gewone inwoners van gewone Europese landen. Is dat niet precies wat nodig is om de Europese samenwerking de volgende generatie te laten overleven?

 

Natuurlijk zijn Brexit en het vluchtelingenvraagstuk belangrijker. Maar die vraagstukken zullen Europees alleen tot een oplossing gebracht kunnen worden als de volgende generatie verder wil met Europa! Velen betwijfelen of dat het geval zal zijn. Niet als Nederlanders Nederlandsers zijn en blijven, Italianen Italianen, Grieken Grieken. Nee, zij zullen als Nederlander, Italiaan en Griek en als Sloween, Kroaat en Litouwer óók Europeaan moeten worden. En als Europeaan leren denken. Dáár kan een interrailkaart een bijdrage aan leveren op een wijze waarvoor ik nog niet zo gauw een beter alternatief kan bedenken.

Trefwoorden:
EuropaVerkeer

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer