Zwarte Piet
25 oktober 2016 | door: Rebecca Hagens

Zwarte Piet is niet racistisch!

Terwijl Sinterklaas nog niet eens in aantocht is, is de sfeer alweer om te snijden. Dat moet nu maar eens afgelopen zijn. Moge het van de daken worden geschreeuwd: Zwarte Piet is niet racistisch.

"Zwarte Piet is geen zwart persoon. Hij is hooguit iemand die dringend een douche nodig heeft."

Tegenwoordig klinkt elk jaar weer dezelfde discussie boven het kinderplezier uit. Zwarte Piet zou racistisch zijn, melden de tegenstanders van de gekleurde kindervriend, terwijl voorstanders – inclusief mijzelf – hier fel tegenin gaan. Ook nu, terwijl Sinterklaas nog niet eens in aantocht is, is de sfeer rondom dit topic alweer om te snijden. Dat moet nu maar eens afgelopen zijn. Moge het van de daken worden geschreeuwd: Zwarte Piet is niet racistisch.

 

Zwart als roet

Het oudste maar nog steeds meest relevante argument van voorstanders van Zwarte Piet: Zwarte Piet is geen gekleurd persoon. Hij is niet gekocht op een slavenmarkt en gedwongen te gaan werken. Hij is ‘slechts’ een werknemer. Hij heeft geen zwarte huidskleur, hij is zwart van het roet van de schoorstenen die hij gebruikt om cadeautjes te bezorgen. Dat wordt verteld in elk verhaal, elk liedje, elke legende, elk versje dat ook maar iets met Sinterklaas te maken heeft.

 

Dat is wat mij werd verteld als kind, dat is wat elk kind in Nederland wordt verteld rondom deze traditie. Hij is zwart van het roet. En wat gebeurt er dan als je Pieten ineens paars, oranje en goudkleurig maakt? Wat vertel je kinderen dan? Dat is juist waar de vragen en opmerkingen vandaan komen, het onbegrip, tegenstand. Wie heeft er ooit groene roet gezien? Het verandert alles waar Sinterklaas en Zwarte Piet voor staan, de kern van alle verhalen wordt aangetast. Zwarte Piet is geen zwart persoon. Hij is hooguit iemand die dringend een douche nodig heeft.

 

Kinderen niet het probleem

Zwarte Piet zou kinderen een onderscheid leren, zo klinkt het op uit het tegenfront. Het zou racisme aanmoedigen. Excuseer mijn taalgebruik, maar dat is echt klinkklare onzin. Zoals professor Jean-Jacques Cassiman vertelde tegen Kif Kif in een artikel over genetische aanleg voor racisme: “Als je naar kinderen kijkt, dan zie je dat ze nooit racistisch zijn van nature. Kinderen worden racisten, racisme zit niet in de genen.” (2016) Kinderen zijn niet van nature racistisch, racisme ontstaat alleen als het wordt aangeleerd. Dat komt niet door Zwarte Piet.

 

Dit blijkt ook uit een onderzoek van Judi Mesman, hoogleraar aan de universiteit van Leiden. Mesman onderzocht hierbij of Zwarte Piet een negatief stereotype creëert en of kinderen verband leggen tussen deze kenmerken en zwarte mensen. Dit blijkt in beide gevallen onjuist te zijn. Zo bleek uit het onderzoek dat het grootste deel van de kinderen (89%) helemaal geen verband legden tussen Zwarte Piet en een zwart persoon. Ze zagen hem eerder als een clown. Ook waren de kinderen enorm lovend over Zwarte Piet. Zwarte Piet was ‘aardig, slim en hardwerkend’. De kinderen die wel negatieve eigenschappen aan Zwarte Piet toekenden, trokken dit vrijwel nooit door naar zwarte mensen. (Kraaijvanger, 2015)

 

Racisme geen (kinder)feest

Dit betoog is niet bedoeld als ongevoeligheid tegenover gekleurde mensen in Nederland. Het valt absoluut niet te ontkennen dat veel mensen in Nederland een negatieve invloed ervaren van Zwarte Piet en dat is iets dat nooit zou moeten gebeuren. Maar dit probleem komt niet door Zwarte Piet zelf of de tradities eromheen. Het gaat om de manier waarop mensen er tegenover staan. Het probleem ligt ook niet bij de kinderen, die genieten van het Sinterklaasfeest. Dus waren zouden zij dan de dupe moeten zijn, door verwarring te zaaien en een eeuwenlange traditie op de schop te doen? Dus ga alsjeblieft weg met Pieten in alle kleuren van de regenboog, want daar wordt niemand echt gelukkig van. Zwarte Piet is zwart en dat moet hij ook blijven.

 

En als sommige mensen zich er prettiger bij voelen om hier en daar wat van hun ware huidskleur door de roetsmink te laten komen, ga dan gerust je gang. Maar Zwarte Piet is al jaren een geliefd en belangrijk figuur in de Nederlandse cultuur en dat moet hij ook blijven.

 

Kinderfeest, geen slachtveld

Zwarte Piet is niet racistisch. Maar mensen wel. De kern van het probleem ligt dan ook niet in Zwarte Piet, maar in de manier waarop mensen hiermee omgaan. Racisme is absoluut een groot probleem in Nederland en het moet zeker aangepakt worden, maar het Sinterklaasfeest is niet de kern van het probleem, dus dit is niet de oplossing. Door onschuldige festiviteiten uit dit oogpunt aan te vallen, is juist waar problemen vandaan komen. Naar mijn mening wek je door er zo’n heisa van te maken juist de indruk dat mensen met verschillende huidskleuren niet gelijk zijn en dat zou nooit het geval moeten zijn. Kinderen weten niet beter dan dat Zwarte Piet zwart van het roet is en leggen nauwelijks verband tussen Zwarte Piet en zwarte mensen. En is dat niet waar het allemaal om draait?

 

Wellicht dat we het vuurgevecht over racisme dan nu verplaatsen van het schoolplein naar een plek waar we er echt iets aan kunnen doen en dit jaar eindelijk weer eens ouderwets genieten van het Sinterklaasfeest. Met Zwarte Piet! Want zeg nou zelf, als je Zwarte Piet van het feest gaat bannen omdat hij zwart is, geef je natuurlijk ook niet de juiste signalen af.

 

_____

Bronnen:

Kifkif. (2016). Racisme kan je afleren! Opgehaald op 20 oktober 2016 van http://www.dewereldmorgen.be/artikel/2016/03/09/racisme-kan-je-afleren

Kraaijvanger, T. (2015). Zwarte Piet: kind ziet clown, geen zwart persoon. Opgehaald op 20 oktober 2016 van https://www.scientias.nl/zwarte-piet-kind-ziet-clown-geen-zwart-persoon/

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Rebecca Hagens
Zwarte Piet is niet racistisch! - 25 oktober 2016



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 51
Maak een interview van uw opiniestuk
> Meer