Zwarte Piet
14 november 2016 | door: Aart G. Broek

Verdraagzaamheid is een krachtsinspanning

Wanneer tolerantie iets betekent, dan is dat het verdragen van uitingen die je om enigerlei reden tegen de borst stuiten.

"Alle sociale en etnische groepen in onze samenleving hebben wel iets dat ‘de ander’ nauwelijks door de strot krijgt"

Wordt het geen hoog tijd een gevecht aan te gaan tegen het dragen van dreadlocks? Het laten groeien van het kroezige haar tot woeste manen vormt namelijk het symbool van dictatoriale macht, uitbuiting en racisme.

 

Dreadlocks

Voor de religieuze beweging van het rastafarianisme, ontstaan in Jamaica, is het dragen van dreadlocks een symbolische toenadering tot hun god. Die god wordt algemeen Jah genoemd en betreft Haile Selassie, ofwel Ras Tafari, de Overwinnende Leeuw van de stam van Juda (en nog een reeks van eretitels). In de haardracht van dreadlocks imiteert de rastafariër de manen van de leeuw en verbindt zich zodoende met de geest van de leeuw van Juda. Daarenboven onderstrepen de ‘manen’ de dominante rol die de man in deze beweging speelt: vrouwen zijn er om kinderen te baren, te koken en om te (be)dienen.
 

Het rastafarianisme heeft naast deze ‘zwarte god’ nog als basisprincipes dat blanken inferieur zijn aan zwarten en dat het zwarte ras voorbestemd is over de wereld te heersen. Bob Marley heeft die ondergang op luchtige reggaeritmes en onder het genot van ganja (hasj) bezongen

 

De aanblik van dreadlocks is een gruwel voor mij en eenieder die zich ook maar enigszins realiseert welk een potentaat Haile Selassie (1892-1975) is geweest en wat het rastafarianisme voorstaat. Mijn racisme, witte privileges en getroebleerde bewustzijn worden gekritiseerd door mensen waarvan meerdere de dreadlocks op hun eigen hoofd cultiveren, zoals mevrouw prof. dr. G.D. (Gloria) Wekker. Moet ik dreadlocks tolereren, terwijl die het symbool zijn van dictatuur, uitbuiting en racisme? Ik dacht het niet.

 

Vedraagzaamheid

Het lijkt gerechtvaardigd om te zeggen: haal eerst de balk eens uit je eigen oog, voor je je bemoeit met de splinter in het mijne (zie voor deze uitdrukking de bijbel, waarop ook de rastafariërs zich beroepen). Nee, daartoe roep ik de dreadlocks niet in beeld. Het gaat mij om de reikwijdte van verdraagzaamheid.
 

Wanneer tolerantie iets betekent, dan is het het verdragen van uitingen die je om enigerlei reden tegen de borst stuiten. Dit is geen pleidooi voor grenzeloos je ‘eigen ding’ doen. De Nederlandse (grond)wet is en blijft leidend. Desalniettemin moeten we ons realiseren dat alle sociale en etnische groepen in onze samenleving zich inlaten met aangelegenheden die ‘de ander’ nauwelijks door de strot krijgt (in figuurlijke en soms zelfs letterlijke zin).

 

Eenieder mag wel wat meer water bij de wijn doen. Anders is het ondoenlijk om met elkaar in Nederland te wonen en stevenen wij af op Noord-Koreaanse gelijkheid, eenstemmigheid en harmonie.

 

Harmonie

Het bestrijden van de veronderstelde symboliek van uitbuiting – zoals Zwarte Piet of dreadlocks – schijnt mij toe als symptoombestrijding. Dat leidt vrijwel altijd tot een verergeren van de kwaal. Water bij de wijn. Geen water, geen wijn. Niet te drinken. Zo zal het ook vergaan met de roetpiet (schoorsteenpiet). 

 

Met enig cynisme laat zich de ontwikkeling tekenen, die gaande is. En dan stop ik met Zwarte Piet. En dan haal jij de kam door jouw dreadlocks. En dan zie ik af van het eten van vlees en het drinken van alcohol.  En dan stop jij met het lawaaierige oproepen tot gebed vanuit een minaret. En dan zal ik de kerkklokken niet meer luiden. En jij zal het dragen van hoofddoekjes van echtgenotes en dochters niet meer afdwingen. En dan laat ik mij besnijden. En dan …

 

Zo wordt het toch nog een feest voor iedereen, niet waar? Gezellig. Daar gaan we voor, ja toch? Voor die Noord-Koreaanse gelijkheid, eenstemmigheid en harmonie.

 

***

Noot: Voor rastafarianisme (en andere Caribische sociaal-culturele fenomenen) kun je terecht in: Aart G. Broek, Het zilt van de passaten; Caribische literatuur in de twintigste eeuw. Haarlem: In de Knipscheer, 2000.

 

dr. Aart G. Broek is sociaal wetenschapper en deskundige conflict-, agressie- en geweldsbeheersing; auteur van onder meer De terreur van schaamte; Brandstof voor agressie (2015) en Dwarsliggers; Tegenspraak onder schaamteloos leiderschap (2013).

 

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Nu 50% korting: 9,95 euro incl bezorging!