Rusland
19 december 2016 | door: Charles van den Broek, schrijver en historicus

Ratificatie Oekraïneverdrag is een bewuste provocatie van Rusland

Geert Mak mag dan wel overal rondbazuinen dat het 1933 is, hij zit er zoals zo vaak, volkomen naast. Elke vergelijking gaat mank, maar 2016 lijkt meer op de aanloop naar WO I en de Franse Revolutie.

"Het is geen 1933, het is 1789 én 1914"

In de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen meende menig zelfbenoemd commentator, cabaretier, duider, columnist en Geert Mak (een intellectueel vacuüm) te moeten refereren aan het jaar 1933. Feitelijk gaat dat nog steeds door. Er gaat vrijwel geen dag voorbij dat er niet ergens iemand opduikt om de alarmbel te luiden.

 

Om deze visie te rechtvaardigen, worden er allerlei vreemde drogredeneringen bij gehaald, die in geen enkel opzicht recht doen aan de gebeurtenissen die de machtsgreep van Adolf Hitler mogelijk maakten.

 

In feite gaat elke historische vergelijking mank. Elke generatie verpest de aarde namelijk op zijn eigen, unieke wijze. Mensen hebben echter de behoefte om dingen in een bepaald licht te zien; zonder vergelijkingsmateriaal is het lastig duiden. Daarom zal ik, hoewel ik er als historicus eigenlijk fel tegen ben, toch een vergelijking maken, die meer recht doet aan de huidige omstandigheden dan die gratuite uitbarstingen van geschiedkundig onbenul. De wereld anno 2016 heeft namelijk veel meer weg van het Frankrijk in 1789, én de situatie in Europa in 1914.

 

Let them eat cake

Waarom is dat zo? Er zijn verschillende redenen. In 1789 werd Frankrijk geregeerd door Louis XVI. Aan het hof te Versailles leefden hij, zijn familie en de hofhouding letterlijk als God in Frankrijk, maar de bevolking was een minder rooskleurig lot beschoren. Ziektes, armoe en hongersnood waren aan de orde van de dag. Als reactie op een broodoproer zou Marie-Antoinette gezegd hebben, dat als ze geen brood hadden,z e toch cake konden eten. Nu is het zeer twijfelachtig of dat verhaal klopt (er zijn bronnen die het citaat aan een hofdame toeschrijven), het gerucht dat het gezegd was, was voldoende om de volkswoede aan te wakkeren.

 

Laten we dat nu eens naar 2016 vertalen. Wij hebben een bankencrisis gehad, veroorzaakt door die banken zelf. De burgers hebben vervolgens mogen betalen voor dat fiasco. Maar de werknemers worden vervolgens ontslagen, degenen die hun baan  konden houden krijgen geen kerstpakket, maar de top van de bank gaat wel met een niet geringe bonus naar huis... terwijl ze ook nog eens eisen dat de restricties op hun handelen - opgelegd om herhaling te voorkomen - worden opgeheven. Vervolgens komt een man als werkgeversvoorzitter Hans de Boer vertellen dat je je maar moet laten omscholen. En in Amerika worden de verliezers van de globalisering door een presidentskandidaat uitgescholden voor ''a basket of deplorables''. Als dat niet een ''let them eat cake-je'' is, weet ik het niet meer....

 

Elite

De elite is al sinds enige tijd losgezongen van de eigen bevolking. Nu moet ik even het begrip 'elite' nader definieren, want Jeroen Pauw, Alexander Pechtold en anderen hebben daar blijkbaar moeite mee. Malou van Hintum schreef bijvoorbeeld in een artikel dat zij uit dwarsigheid best als elitair door het leven wilde, om maar niet bij dat PVV-gepeupel te horen. En Jeroen Pauw werkt altijd hetzelfde riedeltje af: ''Wie zijn 'wij'?'', ''Wie zijn 'jullie'?'', ''Wat bedoel je met de media''?' 'Welke elite? Ik ken ze niet!'', en ''Oja, uiteindelijk zijn alle christenen toch maar tuig''.

 

Elitair heeft echter niets te maken met elite. Ik ben naar ik meen best wel elitair, maar behoor niet tot de elite. Elitair heeft te maken met je opleiding. Tot de elite behoor je als je op een invloedrijke plek zit. Dat kan zijn in het bedrijfsleven, de politiek of bij de media. En deze elite heeft zich nu tegen het eigen volk gekeerd. Wie niet mee wil in een opgelegd globaliseringsideaal, wie niet staat te juichen bij nog meer vluchtelingen en wie niet Kerstmis wil vervangen voor het veel interessantere suikerfeest, tja... dat is een wat sneue, onderontwikkelde provinciaal. De boze oude blanke man. Gewoon negeren, uiteindelijk gaan ze gewoon dood en heb je er geen last meer van. Ze zouden de burger ook gewoon eerlijk de middelvinger kunnen tonen.

 

Ayn Rand

Deze elite heeft zich vanaf de jaren '80 laten inspireren door de werkjes van Ayn Rand. Deze Russische immigrante, schrijfster van The Fountainhead en Atlas Shrugged, had zo weinig emotionele diepgang dat bij haar vergeleken Caligula een heilsoldaat was. In Rands wereldbeeld was ieder alleen op zichzelf aangewezen, elke vorm van sociaal vangnet was uit den boze en een ziekenfonds, ach... wie ziek werd en geen dokter kon betalen, kon maar beter creperen.

 

In de Verenigde Staten was men dolenthousiast over de denkbeelden van Rand, en de in Atlas Shrugged geponeerde stellingen werden de basis voor het neo-liberalisme. Het gevolg is inmiddels dat door het hyper-egoistische neoliberale handelen de rijkste familie in Amerika meer bezit dan de 165(!) miljoen armsten in dat land, en de best verdienende 221 maal meer verdient dan de gewone arbeider.  

 

Nu kun je de door en door kapitalistische Amerikanen nog van zo'n ideaal overtuigen (zij geloven nog steeds dat de rijken recht hebben op hun rijkdom, omdat zij hard zouden werken, of door God zijn uitverkoren), maar met Europeanen ligt dat wat moeilijker. Op dit continent had de politiek immers besloten ten tijde van het Rode Gevaar om de arbeidersklasse (voordat ze overliepen naar het communistische kamp) te paaien met uitkeringen, ziekenzorg en onderwijs. Na de val van de Muur werd dat allemaal echter beetje bij beetje afgebroken. Ook hier kreeg het neoliberalisme vat op politiek en zakenwereld. En dat zag de burger met lede ogen aan...

 

Europa

Even terug in de tijd. Na 1991 overheerste het triomfalistische gevoel dat ''wij'', het kapitalisme, het Westen, noem het hoe je wilt, de Koude Oorlog hadden gewonnen. Het Warschaupact bestond niet meer, de Sovjet-Unie was zelfs naar de geschiedenisboekjes verwezen, en nu kon men pas echt vaart zetten achter het Europese project. De grenzen gingen open (tot vreugde van drugsdealers, vrouwenhandelaren en mensensmokkelaars), de Euro werd ingevoerd (tegen beter weten in) en steeds meer bevoegdheden werden overgeheveld van nationale parlementen naar Brussel (en eens per maand Straatsburg). Er was geen weg terug. Of zo leek het toch, althans als je Schultz, Timmermans, Van Baalen, Juncker, Merkel, van Rompuy, of Verhofstadt heette.

 

Maar de EU zat nog wel steeds met die vervelende burgers, die niet in alle pan-europese dromen mee wilden. Dat bleek tijdens een aantal referenda in 2005, toen Nederland en Frankrijk ''NEE'' en ''NON'' zeiden, en nu, in 2016, met Brexit, het Oekraïinereferendum en het Italiaanse NO. En straks wellicht ook met de aankomende verkiezingen in Nederland, Frankrijk en Duitsland, waar het zogenaamde populisme (waar men alles mee vangt wat de elite niet aanstaat) aan een flinke opmars bezig is.

 

Europa wil namelijk heel graag af van de natiestaat: die zit een grotere bevoegdheid van Brussel maar in de weg. Maar de burger wil dat nadrukkelijk niet. Men wil niet dat het land waar men in is geboren, en leeft en werkt, onherkenbaar gaat veranderen omdat een of andere technocraat in Brussel dat wel een goed idee lijkt. Er is daardoor een nieuw soort nationalisme opgekomen, dat in veel opzichten lijkt op het nationalisme waardoor het Oostenrijks-Hongaarse Rijk instortte. Ook de Oostenrijkse dubbelmonarchie had als bestuur het beste met de onderdanen voor. Maar of je het nou dom, dwars, of onderbuikgevoel noemt, die burgers wilden het gewoon niet meer. De spanningen bouwden zich op, intern en extern. Volkeren eisten zefbeschikking en zelfstandigheid. De Hongaren, de Tsjechen, de Serven... ze wilden er allemaal uit. En internationaal wantrouwden de Europese landen elkaar onderling ook. Men ging verdragen aan en deed beloftes, ging bewapenen. Met als uitkomst die dag in Sarajevo die de wereld in vuur en vlam zette.

 

Oorlog  

En ook nu zien we dat Europa zich opmaakt voor oorlog. Ik heb in een eerder stukje al gewaarschuwd dat er een grote oorlog dreigde, en nu beginnen zich de contouren van dat conflict af te tekenen. Het Oekraïne-verdrag is toch erdoor gedrukt, uit naam van: geopolitieke redenen en de nationale veiligheid!

 

Want Europa moet zich volgens premier Rutte beschermen tegen de Russische Beer. Hoe dat zo? Dat die beer zich roert, komt in de eerste plaats doordat Europa alle gemaakte afspraken heeft geschonden, dat vertellen ze er wijselijk nooit bij. Wij hadden immers beloofd niet voormalige Sovjet-gebieden in te pikken. Intussen is er in Zweden al een bevel naar gemeentes uitgegaan om zich voor te bereiden op een komende oorlog.

 

Het lijkt er op dat de EU om het eigen falen te verbloemen, bewust het risico wil lopen op een militair treffen met Rusland, waarschijnlijk hopend op steun uit Amerika. Op eigen kracht kunnen we dat niet winnen door de decennia durende bezuinigingen op defensieuitgaven.

 

Om de hele zaak nog wat extra op te stoken, houden we militaire oefeningen in NAVO-verband in de Baltische staten, Poetins achtertuin. Ook beschuldigen we de Russen van spionage en inmenging in allerlei verkiezingen. Iets waarvoor vooralsnog geen enkel bewijs is geleverd. Voor Amerikaanse inmenging tijdens verkiezingen en het afluisteren van - bevriende! - staatshoofden is WEL uitvoerig bewijs, dus het heeft ook een hoog pot-verwijt-ketel gehalte.

 

Op televisie zien we tegenwoordig bijna avond aan avond mensen als Beatrice de Graaf en Twan Huys complottheorieën uitwerken waar John le Carré van zou zeggen dat je krankzinnig moet zijn om dat te geloven. Tijdens een uitzending van Buitenhof afgelopen zondag beklaagde Alexander Pechtold zich over ''de zelfbewuste houding en politiek van Rusland''! Alles in het kader om het vijandsbeeld van de Gevaarlijke Russen in de hoofden van de bevolking in te prenten: Rusland moet helemaal niet zo zelfstandig denken en handelen, want dat staat D66 tegen.

 

Is de westerse politiek nu helemaal krankzinnig geworden? Waarom zou welk land dan ook niet voor de eigen belangen mogen opkomen?

 

Maar zelfs als het allemaal waar zou zijn dat Russen hebben geïnfiltreerd, dan hebben we dat zelf uitgelokt door het doorlopend vernederen van Rusland. Een Amerikaanse minister noemde het land ooit een benzinestation met een regering. Dat is iets wat je met een dronkelap als Jeltsin (nota bene door Amerikaanse inmenging aan de macht gekomen) kon doen, maar niet met een geslepen machtspoliticus als Poetin.

 

Toch blijven we Rusland tarten. Dat is op zijn minst nogal dom te noemen. Want daardoor is het gevaar levensgroot dat de EU, die ooit in het leven is geroepen om oorlogen te voorkomen, zélf de oorzaak van een groot conflict gaat worden. Maar misschien is dat uiteindelijk ook wel de bedoeling (maar nu zullen Beatrice de Graaff en Twan Huys waarschijnlijk zeggen dat ik een complotdenker ben)...      

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Charles van den Broek, schrijver en historicus
Ratificatie Oekraïneverdrag is een bewuste provocatie van Rusland - 19 december 2016
De reactie van links op verkiezing Trump legt gevaren voor democratie bloot - 20 november 2016
Sinterklaasfeest moet helemaal verdwijnen - 4 oktober 2016
Donorwet; achterhaalde oplossing bedacht door een achterhaalde partij - 19 september 2016
Nederland ligt onder vuur - 12 mei 2016
Euthanasie; niet omdat het moet, maar omdat het kan - 23 februari 2016
John Lennon is net zo gevaarlijk als IS - 23 november 2015
De Derde Wereldoorlog is allang bezig - 17 november 2015
Welkom aan vluchtelingen is dekmantel voor diepe mysanthropie - 4 november 2015
''Wir schaffen das'' is geen beleid, maar populisme - 27 oktober 2015
Merkel en het gelijk van Nostradamus - 22 oktober 2015
Vrijheid van meningsuiting staat echte inspraak in de weg - 12 oktober 2015
De val van Rome 2.0 komt eraan - 9 oktober 2015
Ambassade-model: dé oplossing voor het vluchtelingenprobleem - 27 september 2015
Het Brussels complot - 15 september 2015
Eigen volk eerst! - 12 september 2015
Antisemitisme is back; with a vengeance - 11 januari 2014
Oudejaarsconferences; stop ermee! - 2 januari 2014
De doodstraf; echt het einde - 3 december 2013
Stop de waardeloze wetenschap - 23 september 2013
Boycot de boycotters - 18 augustus 2013
Atheïsten moeten wat logischer worden - 24 mei 2013
Steun de STER met cultuursubsidie - 14 mei 2013
Een studie rechten maakt nog geen goede pleiter - 30 maart 2013
Wetenschap versus geloof leidt tot kapitaalvernietiging - 18 maart 2013
Columns worden wel gelezen, maar niet altijd goed begrepen - 28 februari 2013
Atheïsten missen fatsoen en innerlijke beschaving - 22 februari 2013
China is niet de nieuwe wereldmacht - 4 december 2012
Emancipatie werkt tegen de vrouw - 18 november 2012
Koop ook eens dingen waar je niets aan hebt - 10 november 2012
Diepgang en denken worden overschat - 26 oktober 2012
Geweld is zinvol - 2 oktober 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer