Rechtspraak
3 januari 2017 | door: Wendy Rutten

Verdachten sporen geen daders op

Olaf Hamers beweert dat er naast hem iemand anders ter plekke was die de moorden pleegde. Hij kan dit mystery schutter-verhaal niet bewijzen. Maar dat hoeft hij ook helemaal niet.

"Het is Olaf Hamers taak niet om de mystery schutter te ontmaskeren"

Op 12 juli 2003 werden autohandelaar Jo Zwakhalen en zijn vrouw in hun woning doodgeschoten. Ook op hun 9-jarige kleindochter werd geschoten maar wonder boven wonder overleefde zij de aanslag. Olaf Hamers was tijdens de schietpartij bij de autohandelaar om een auto van hem te kopen. Ik vind €11.250,- persoonlijk veel geld voor een auto. Voor Olaf is dat bedrag slechts een schijntje vergeleken bij wat hem deze auto nog meer heeft gekost. Olaf Hamers zit een levenslange gevangenisstraf uit voor deze moorden, maar hij blijft volhouden dat er die dag een andere man ter plekke was die de moorden pleegde.

 

De onschuldpresumptie

De recherche bestempelde dit mystery schutter verhaal direct als klinkklare onzin en vanaf moment één werd Olaf Hamers als dader gezien. Dit maakt dat het rechercheonderzoek niet draaide om waarheidsvinding maar gericht was op het vervolgen van Olaf. Er werd enkel gezocht naar bewijs tegen Olaf en niet naar bewijs dat Olaf zou vrijpleiten. Deze methode staat haaks op de onschuldpresumptie: “je bent onschuldig totdat je schuld in rechte is komen vast te staan.”
 

Zelfs met de vooringenomenheid waarmee de recherche het onderzoek uitvoerde lukte het hen niet om technisch bewijs tegen Olaf Hamers te verzamelen. Dat het in deze zaak ook ontbreekt aan een motief geeft de rechtbank in haar vonnis toe: “De juiste toedracht van de gebeurtenissen is de rechtbank niet bekend en naar de motieven van de verdachte om op deze drie mensen te schieten kan de rechtbank enkel gissen.”
 

Het vonnis

De rechtbank oordeelde dat slechts twee bewijsmiddelen voldoende aanleiding gaven om Olaf Hamers levenslang op te sluiten.

 

Eén: het feit dat hij door drie getuigen op de plaats delict gezien is.
Twee: het feit dat er geen sporen zijn gevonden van een mystery schutter.

 

Aanwezig op de plaats delict

Wat betreft het eerste bewijsmiddel kunnen we kort zijn. Olaf heeft zijn aanwezigheid daar ook nooit ontkend. Op het moment van de moorden kocht hij daar een auto, natuurlijk was hij aanwezig. Het feit dat je op een plaats delict aanwezig was betekent niet dat je schuldig bent. Er zijn voldoende strafzaken met getuigen. Het zou onjuist zijn als we in iedere moordzaak een getuige opsluiten, enkel op basis van het feit dat hij of zij getuige is geweest.

 

Van mystery schutter tot broodje aap

Het is het tweede bewijsmiddel waar ik problemen mee heb. Hier de conclusie van de rechtbank over de mystery schutter:
 
“Het perceel kan enkel via overklimming zijn verlaten. Door op deze wijze het perceel te verlaten zullen sporen worden achtergelaten. Dergelijke sporen zijn niet aangetroffen. Op grond van het voorgaande acht de rechtbank het uitgesloten dat een ander dan de verdachte na de schietpartij en vóór de komst van de politie het perceel heeft verlaten. De politie heeft in huis niemand aangetroffen. Dat betekent dat de verdachte als de dader van de schietpartij moet worden aangemerkt.”
 
Deze redenering van de rechtbank hier wordt onvoldoende onderbouwd door het rechercheonderzoek. Omdat de recherche het verhaal van een mystery schutter direct als een broodje aap bestempelde gingen zij niet direct actief onderzoek doen naar bewijs dat hem zou vrijpleiten. De moorden werden gepleegd op 12 juli. Het onderzoek naar de sporen op de poort werd pas vier dagen later verricht op 16 juli. In de tussenliggende dagen kan er door (onder andere) weersinvloeden veel veranderd zijn aan de sporen. Naast de poort kan ook de zijmuur zijn overklommen. Voor het gemak is die muur überhaupt nooit onderzocht op sporen. In een gedegen rechercheonderzoek was de plaats delict op de dag zelf uitgebreid onderzocht op alle sporen. Niet alleen op sporen die in de richting van Olaf Hamers zouden wijzen. Door het slechte onderzoek werd de rechtbank op het verkeerde been gezet. De rechtbank heeft met haar vonnis het verhaal van de mystery schutter als broodje aap gediskwalificeerd en het verbannen naar het rijk der fabelen.

 

Verkeerde plaats, verkeerde tijd

Als het waar is wat Olaf zegt had hij niet op een slechter moment een auto kunnen kopen dan hij nu heeft gedaan. Een betere titel voor het boek over deze zaak had Ton Derksen dan ook niet kunnen bedenken: Verkeerde plaats, verkeerde tijd. In deze sterke uiteenzetting haalt Derksen de bewijsvoering volledig onderuit.

 

Toch stuitte ik op een passage waarbij ik zo mijn bedenkingen heb. Het heeft te maken met het tweede bewijsmiddel van de rechtbank. Ik citeer Derksen: “Olaf heeft alles gedaan wat hij zou kunnen doen om zijn onschuld te bewijzen. Het enige manco is dat hij de dader niet kan aanwijzen (maar dat kan de politie ook niet).”

Tot op de dag van vandaag blijf ik mij afvragen waarom “we” blijkbaar van mening zijn dat Olaf Hamers die mystery schutter zou moeten kunnen aanwijzen? Een mystery schutter zou Olaf Hamers vrijpleiten. Hij heeft er daarmee veel baat bij als hij die schutter zou kunnen aanwijzen. Maar is het Olafs taak om die mystery schutter aan te wijzen?

 

Categorie E

Artikel 141 Wetboek van Strafvordering stelt dat de volgende personen belast zijn met de opsporing van strafbare feiten:

 

  • A: officieren van justitie;

  • B: ambtenaren van politie;

  • C: militairen van de Koninklijke marechaussee;

  • D: opsporingsambtenaren van de bijzondere opsporingsdiensten.

 

Olaf is geen officier van justitie, geen politieambtenaar, geen militair en geen bijzonder opsporingsambtenaar. Zolang de wetgever Olaf Hamers niet als categorie E heeft toegevoegd hoeft hij de dader niet op te sporen. Het is niet zijn taak om die mystery schutter te ontmaskeren. Dat had politie en justitie moeten doen maar die hebben het nagelaten omdat ze vanaf moment één overtuigd waren van Olafs schuld en zich daarop hebben blind gestaard.
 
De rechtbank heeft het mystery schutter verhaal verbannen naar het rijk der fabelen. Daar zal het ook wel voor altijd blijven, want Olaf Hamers kan zijn mystery schutter verhaal niet bewijzen. We lijken voorbij te gaan aan het feit dat Olaf Hamers dat verhaal helemaal niet hoeft te bewijzen. Verdachten sporen geen daders op. Er is geen categorie E.

Trefwoorden:
Rechtspraak

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer