Politiek
8 maart 2012 | door: Bob de Ruiter, politicoloog; geeft workshops over speechwriting waarin gebruik wordt gemaakt van toespraken van Hans van Mierlo

Via de Puinhopen van de Polarisatie terug naar Paars

Wie kijkt naar ‘de Puinhopen van de Polarisatie’ en zich realiseert dat alleen via politieke samenwerking de huidige crisis bezworen kan worden, krijgt spontaan de kleur Paars op het netvlies.

"In tijden van crisis zijn slechts weinigen in staat boven het partijbelang uit te stijgen."

De crisis biedt ook kansen. Voor het geval dat de kiezers dat eens zouden vergeten, herinneren politici ons daar dagelijks aan. Des te opmerkelijker dat zij zelf één opgelegde kans laten liggen: de door de crisis geboden kans – misschien is ‘noodzaak’ een beter woord - om een consensus te bouwen rond nieuwe perspectieven en al dan niet nieuwe idealen.

 

Toegegeven, dat is misschien wat veel gevraagd en het klinkt ietwat hoogdravend. Toch is het precies datgene wat je van politici mag verwachten in tijden van crisis. En het is ook precies datgene waarmee politici zich door de eeuwen heen wisten te onderscheiden.  Sommigen bezweken onder druk, maar anderen stegen ver boven zichzelf en de partijpolitiek uit. Historische voorbeelden genoeg, maar eigentijdse voorbeelden zijn er ook. Amerika heeft Obama. Duitsland heeft Merkel en de Eurozone heeft Van Rompuy.

 

Nederland 

En Nederland?  Wie hebben wij? Wie probeert de uitdagingen van de crisis aan te wenden om een nieuwe consensus te creëren?  De man die dat als geen ander ambieerde, Job Cohen, heeft inmiddels met gebogen hoofd de Tweede Kamer verlaten. Wie in Nederland heeft nu die ambitie nog? Terwijl de stilte die deze vragen oproept oordovend is, verschijnt een bundel met redevoeringen van een man die als geen ander in staat was om tegenstellingen te overbruggen: Hans van Mierlo.

 

Hij richtte een partij op, won verschillende verkiezingen, was minister, vicepremier en minister van staat. Toch is Van Mierlo nooit een typische politicus geworden: over paradoxen gesproken! Een hardop denkende redenaar; dat was hij in de eerste plaats. In ‘Een krankzinnig avontuur’ zijn nu tientallen speeches gebundeld. Wie de toespraken nu leest, mist natuurlijk de performance van de spreker; de stem, de armgebaren en de twinkeling in de ogen van een man die zich blijft verwonderen.

 

Maar er blijft genoeg  over. Rake karakteristieken, onverwachte invalshoeken en meeslepende redeneringen die voortvloeien uit een visie op de samenleving: de bundel barst van de inhoud. En aangezien Van Mierlo er van overtuigd was dat de vorm een deel is van die inhoud, komt de liefhebber van de retorica – de kunst van het overtuigen – ook volop aan zijn trekken. Wel geïnteresseerd in het politieke bedrijf maar allergisch voor clichés? Lees dan gerust het boek van a tot z: in de meer dan 400 pagina’s komt u geen versleten uitdrukkingen tegen.

 

Verstand en gevoel: 24 zetels

Wat mij het meest in het oog springt, is Van Mierlo’s bindende vermogen. Hij sprak nooit alleen zijn eigen achterban toe. Hij sprak altijd iedereen aan, steevast appellerend aan zowel verstand als gevoel. En dat deed hij met succes. Wie hem zijn stem niet gunde, zette hem wel op plaats twee. Hij sloeg bruggen, maar dwong ook samenwerking af als hij daartoe de kans kreeg. Zoals in 1994. Met zijn 24 zetels liet hij doodleuk weten dat hij voor elk kabinet te porren is, als het maar paars is.

 

In het huidige klimaat is Pechtold de enige die nog van paars houdt. Rutte regeert liever over rechts en de PvdA flirt liever met de SP dan met de VVD. Daarmee lijkt zo'n brede coalitie nog heel ver weg. Maar wie nu kijkt naar  ‘de Puinhopen van de Polarisatie’ en zich realiseert dat alleen via politieke samenwerking en toenadering de huidige crisis bezworen kan worden, krijgt spontaan de kleur paars op het netvlies. De timing van deze bundel had dan ook niet beter kunnen zijn!

 

Na zijn overlijden – nu precies twee jaar geleden – keken veel mensen verbouwereerd naar de leegte die Van Mierlo achterliet.  Met de uitgave van ‘Een krankzinnig avontuur’  wordt die leegte nu in elk geval draaglijker. Het is een rijke bron van inspiratie voor iedereen die ‘ongerust is over de politieke situatie in ons land en daar graag wat aan wil doen.’

Trefwoorden:
Politiek

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Bob de Ruiter, politicoloog; geeft workshops over speechwriting waarin gebruik wordt gemaakt van toespraken van Hans van Mierlo
Via de Puinhopen van de Polarisatie terug naar Paars - 8 maart 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer