Politiek
11 mei 2012 | door: Senna Retrac, mede-initiatiefnemer van de Nieuwe Liberale Partij.

Publiek kan ook zonder overheid

Ideologieën die in ons parlement worden vertegenwoordigd laten slechts een deel van onze keuzemogelijkheden zien. Een coöperatiemodel kan een onderdeel zijn van een ideologische gulden middenweg.

"Publieke handen hoeven niet per definitie overheidshanden te zijn."

Het begin van een nieuw tijdperk of het einde der tijden? De VVD en de SP zijn beide van mening dat ProRail geheel moet worden genationaliseerd. 1-0 voor de SP zou ik zeggen, al lijkt de VVD meester in het rechtbreien van alles wat haaks op haar eigen uitgangspunten staat. Om in de discussie markt versus staat de knock-out uit te kunnen delen, pleit de SP meteen ook voor de nationalisatie van de NS. Een stap te ver voor de VVD. Volgens Aptroot is concurrentie op een (genationaliseerd) spoor nog steeds the way to go.

 

Een nieuwe discussie markt versus staat is kenmerkend voor de huidige politieke armoede. Er lijken maar twee smaken mogelijk; het naar voren brengen van een stokoude ideologie of het in stelling brengen van het ongeleide projectiel pragmatiek. De huidige politieke constellatie is blind voor mogelijke andere smaken en vecht voor behoud van de status quo.

 

Randvoorwaarden

Iedereen (behalve een VVD-er?) die 2 dagen economie op een middelbare school heeft gevolgd, weet dat voor een goed functionerende markt aan randvoorwaarden moet worden voldaan. Voldoende concurrentie, vrij beschikbare informatie, afwezigheid van toetredingsbelemmeringen, et cetera. Aan de conclusie dat vele publieke voorzieningen niet aan deze criteria voldoen en dat effectieve marktwerking in de kern dus onmogelijk is, valt niet te ontkomen. Geforceerde ‘marktwerking’ kan in deze gevallen snel leiden tot verminderde kwaliteit en prijsopdrijving.

 

Aan de andere kant hebben we in de dagelijkse praktijk ook gezien dat ‘staatsbezit’ vaak leidt tot onnodige bureaucratie en een afwezigheid van efficiëntieprikkels. Ook in deze gevallen het gevaar van verminderde kwaliteit en prijsopdrijving.

 

Welke ideologie vertelt ons dan de waarheid? Zoals bij zo veel zaken ligt de waarheid ergens in het midden. Een gulden middenweg. Publieke handen hoeven niet per definitie overheidshanden te zijn. In bijvoorbeeld een coöperatiemodel kunnen de voordelen van zowel het marktmodel, als het oude overheidsmodel worden gecombineerd. Wanneer de klanten van een dienstverlener ook direct de eigenaar en toezichthouder van de dienstverlener zijn, kan er een natuurlijke balans tussen kwaliteit en prijs ontstaan. Publiek zonder overheid. Een model dat kan worden toegepast in grote delen van de publieke sector. Gaat u maar na.

 

Invloed

Natuurlijk zijn er veel details die voor een succesvol coöperatiemodel moeten worden uitgewerkt. Heeft bijvoorbeeld een individuele klant rechtstreekse invloed, of gebeurt dit door middel van een vorm van vertegenwoordiging? De boodschap van de oplossing is echter dat er nieuwe visies op de maatschappij zijn te bedenken die buiten het gezichtsveld van de huidige vertegenwoordigde ideologieën vallen.

De auteur is mede-initiatiefnemer van de Nieuwe Liberale Partij. Die poogt de vele sociaal-liberale initiatieven in Nederland te bundelen en via facebook de grondbeginselen voor een nieuwe partij vast te stellen.

Trefwoorden:
Politiek

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Senna Retrac, mede-initiatiefnemer van de Nieuwe Liberale Partij.
Publiek kan ook zonder overheid - 11 mei 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer