Sport
14 juni 2012 | door: Quirijn Teunissen, Adviseur strategie en PA, bovenal wielerliefhebber

Heksenjacht beschadigt wielrennen meer dan doping doet

Het systeem dat is opgetuigd om doping uit de (wieler)sport te bannen is effectief en dus succesvol. Toch moet opgepast worden dat het systeem de sport niet meer beschadigd dan doping zelf doet.

"'Onschuldig tot het tegendeel bewezen is' wordt 'verdacht tot we je alsnog ergens op kunnen pakken'"

Gisterochtend (lokale tijd) heeft de Amerikaanse anti-dopingwaakhond USADA aan Lance Armstrong en vijf collega’s uit zijn voormalige wielerploeg laten weten dat zij formeel worden aangeklaagd voor het overtreden van de geldende anti-dopingregels (1).

 

De overtredingen zouden in de periode 1998 tot 2007 hebben plaatsgevonden, alsmede na Armstrong’s rentree in het wielerpeloton in 2009 en 2010. Los van de vraag of de aanklacht gegrond is (2) kan je je afvragen of de sport gebaat is bij de heksenjacht op doping zoals die in de laatste jaren plaatsvindt. Zowel het wielrennen, de sporters als het publiek worden er immers door beschadigd zonder dat hedendaags dopinggebruik verder wordt teruggedrongen.

 

Fijnmazig systeem

Het systeem dat dopinggebruik aan het licht moet doen komen is uiterst fijnmazig en de laatste jaren relatief goed sluitend. Na afloop van een wedstrijd worden sporters gericht (hoge klassering, goede prestaties) en willekeurig (ongeacht prestaties die tijdens de wedstrijd) aan tests onderworpen.Doorgaans urinetests waarbij je in een glazen hok onder toeziend oog van een aantal controleurs moet afgeven waarvoor je binnen gevraagd bent.

 

Daarnaast dienen alle sporters hun zogenaamde 'whereabouts' op te geven. Op basis van deze lokatiegegevens kunnen dopingcontroleurs op ieder moment (onaangekondigd) voor de deur staan om een controle uit te voeren. Onder andere oud-coureur Thijs Zonneveld beschreef al eens dat hier niet altijd evenveel begrip wordt getoond voor de sporters privésituatie op dat moment (3). Zo moest de Belgische wielrenner van Impe de begrafenisondernemer vertellen dat hij eerst urine moest afgeven alvorens ze verder konden gaan met het regelen van de uitvaart van Van Impe’s overleden kindje, en mocht Lance Armstrong zijn vrouw (wier water net gebroken was) niet begeleiden naar het ziekenhuis alvorens hij zijn vloeistoffen had afgegeven.

 

Als een dopingcontroleur je niet aantreft waar je zegt te zijn of als je je gegevens niet (juist) invoert dan krijg je een kruisje achter je naam. Bij drie kruisjes word je geschorst. USADA benadrukt in haar meest recente persverklaring dat zij beklaagden als onschuldig beschouwt totdat het tegendeel is bewezen. Het administratieve systeem rondom whereabouts werkt echter niet helemaal volgens dat principe.  

 

Mik op het hoogst mogelijke percentage maar zet 100 procent uit je hoofd

Het privéleven van sporters leidt flink onder dit strikte regime. Je kan echter ook stellen dat het systeem werkt: de verschillende duursporten zijn de laatste jaren flink ‘opgeschoond’. Het gebruik van daadwerkelijk prestatiebevorderende middelen komt tegenwoordig in de overgrote meerderheid van de gevallen aan het licht. Daarnaast is er nog een categorie ‘verboden middelen’ die niet direct je prestaties bevorderen en die je ook zonder dat je er bewust van bentonreglementair binnen kan krijgen. Zelfs deze gevallen komen aan het licht, en leiden evengoed tot schorsingen (4).

 

Ten slotte leidt ook niet aangetoond gebruik maar het niet invullen van je lokatiegegevens tot schorsingen, en begeef je je bij iedere (medisch noodzakelijke) herstelbehandeling bij een arts op glad ijs.

 

Ondanks deze (de laatste jaren fors toegenomen) pakkans zal (beperkt) dopinggebruik altijd blijven bestaan. Als je regels strak handhaaft dan schrikt dat potentiële overtreders af en dan lopen overtreders tegen de lamp, maar nooit allemaal. Net zoals je criminaliteit nooit helemaal zal uitbannen geldt dit ook voor dopinggebruik. Het belangrijkste doel moet zijn dat dopinggebruik een exces in de hedendaagse sport wordt, en wel een die je zo veel als mogelijk bevecht.

 

Strijd met verleden beschadigt sport van nu

Wat je nu echter ziet gebeuren is dat de hedendaagse sport beschadigd wordt door mogelijke dopingzaken uit het verleden. Gefrustreerde oud-sporters die zelf zijn betrapt maken oud-collega’s die honderden malen zijn gecontroleerd en nooit zijn betrapt publiekelijk verdacht. Toevalligerwijs vallen dit soort beschuldigingen vaak samen met de publicatie van een autobiografie. Het gevolg: sporters waarbij nooit iets is waargenomen raken beschadigd en hun integriteit wordt publiekelijk in twijfel getrokken. Het publiek wantrouwt indrukwekkende prestaties uit het verleden en wordt eveneens cynisch over prestaties van vandaag. In het ergste geval keert het publiek zich zelfs massal van de sport af, iets wat in Duitsland met wielrennen is gebeurd. Afnemende televisieuitzendingen, publieke afkeer en ongezonde argwaan maken de sport minder interessant voor sponsors, waardoor ook zij de sport de rug toekeren. Deze zichzelf versterkende negatieve spiraal levert zo alleen maar verliezers op. Het hedendaagse dopinggebruik wordt er namelijk niet verder door teruggedrongen, de sporters in kwestie zijn immers niet meer actief in de betreffende sport.

 

Verdacht totdat we je ergens op kunnen pakken

Wat is de meerwaarde van het nu nog vervolgen en opjagen van helden uit het verleden zoals Michael Boogerd en Lance Armstrong? Moeten hun indrukwekkende prestaties worden gebagatelliseerd? Moet aangetoond worden dat men in het heden meer weet van het verleden dan toen op het moment zelf het geval was? Moeten renners die altijd ‘schoon’ hebben getest maar uit een ‘verdachte’ generatie coureurs komen alsnog aan de schandpaal, puur omdat veel tijdgenoten hier ook aan genageld zijn? Allemaal moeilijk te beantwoorden vragen.

 

Eén ding is echter wel zeker: bewezen onschuldig (want negatief getest op doping tijdens de actieve carrière) betekent in het wielrennen nooit helemaal onschuldig. Door zogenaamd voortschrijdend inzicht, nieuwe testmethoden en rancuneuze, publiciteitsbeluste oud-collega’s blijf je altijd verdacht. ‘Onschuldig tot het tegendeel bewezen is’ maakt op deze manier plaats voor ‘je blijft net zo lang verdacht totdat we alsnog iets vinden om je op te pakken’. Sport, sporter, sponsor en toeschouwer zijn hier geen van allen bij gebaat. We moeten oppassen dat het systeem dat doping moet bevechten de sport niet schade berokkent dan de doping zelf doet.

 

(1)http://www.usada.org/media/statement6132012

(2)http://www.lancearmstrong.com/news-events/lance-armstrong-responds-to-usada-allegation

(3)http://www.ru.nl/cpo/cpo/cpo-extra/column-thijs/

(4)http://www.nu.nl/sport/2706939/spaanse-renner-mosquera-twee-jaar-geschorst.html

Trefwoorden:
SportGezondheid

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer