Rechtspraak
31 oktober 2012 | door: Elien Swinnen, Studente Sociaal Werk (maatschappelijk advisering)

Herstel de tilt geslagen weegschaal van Vrouwe Justitia

Wat hebben getuigenissen en bewijzen in een proces nog te betekenen? Als er een procedurefout het licht ziet, slaat de weegschaal van Vrouwe Justitia immers over in het voordeel van de verdachte.

"'Een zwarte dag voor Justitie' - alsof we al kleurrijke dagen zagen"

We hebben de afgelopen jaren talrijke voorbeelden de revue zien passeren. Zo mocht Davy S., die zijn ex-vriendin neerschoot, de gevangenis verlaten na procedurefouten. En dat is nog maar een van de vele voorbeelden. Een zwarte dag voor Justitie horen we dan wel eens, maar hebben we al kleurrijke dagen gezien? Hoeveel criminelen moeten er nog vrijkomen door deze blunders, vooraleer Vrouwe Justitia de blinddoek wegneemt om met haar eigen ogen te zien wat er gaande is? Justitie stelt me hier teleur.

 

Iedereen vrijuit?

Het lijkt wel dat niet enkel de beschuldigden profiteren van de procedurefouten. Ook degene die verantwoordelijk is voor de gemaakte fout, blijft vrijwel altijd ongestraft, laat Renaat Landuyt, justitiespecialist en kamerlid voor de SP.A, weten. Dat zijn telkens twee schuldige partijen die ongestraft blijven. Maar dan is er nog een andere partij, de slachtoffers, die dan in feite tweemaal slachtoffer zijn. Ik heb de indruk dat deze laatste partij helemaal aan haar lot wordt overgelaten en steeds dieper in de put wordt geduwd.

 

Dan verwondert het mij niet dat uit de justitiebarometer blijkt dat het vertrouwen in justitie keldert. 40% van de ondervraagden geeft in de barometer van 2010 aan geen tot eerder geen vertrouwen te hebben in justitie. Het cijfer voor dit jaar zal wellicht niet lager zijn.

 

Gespecialiseerde procedurefoutzoekers

Als je vervolgens weet dat er advocaten zijn die zich specialiseren in het zoeken naar procedurefouten, dan is het duidelijk dat de ingewikkelde procedures niet langer de slachtoffers beschermen, maar wel de verdachten. Ik vraag mij af hoe het gesteld is met het geweten van deze advocaten. Het enige doel dat ze voor ogen hebben is koste wat kost de vrijspraak te bekomen, zelfs als het overduidelijk is dat hun cliënt schuldig is. Waar is hier enige menselijkheid of rechtvaardigheid te bespeuren?
 

Verklaringen

Natuurlijk zie ik ook enkele verklaringen voor deze procedurefouten. Zo maakt iedereen wel eens fouten, zo ook justitie. De procedures binnen het recht zijn vervolgens te ingewikkeld en er zijn veel beroepsmogelijkheden. Justitie kent daarnaast een tekort aan personeel in vergelijking met de vraag waarmee ze geconfronteerd worden. Maar wat zijn we met al deze verklaringen? De realiteit blijft dezelfde. Het beleid moet daarom inspelen op deze elementen en deze verklaringen maken tot agendapunten om te komen tot verandering.
 

Oplossingen in aantocht?

Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD) belooft beterschap. Een werkgroep tegen procedurefouten richtte ze hiertoe op. Ze wil de regels duidelijker maken zodat er minder ruimte is tot interpretatie, wat dan op zijn beurt zou moeten leiden tot minder procedurefouten. Een logische redenering, lijkt me, maar dan blijft het aantal regels behouden en blijft het een ingewikkeld kluwen van regels.

 

Het Comité P is wellicht bekend als het orgaan dat toezicht houdt op de politie, net zoals het Comité I dat doet voor de inlichtingendiensten. Ze kunnen zaken in het licht zetten en druk uitoefenen, maar sanctioneren behoort niet tot hun bevoegdheid. Er zijn al voorstellen voor een Comité J, die juridische zaken onder de aandacht zouden kunnen brengen en druk zetten. Ik denk dat we dit voorstel ook een kans moeten geven. We moeten wel met iets nieuw op de proppen komen, want het huidige systeem lijkt niet meer naar behoren te functioneren.

 

Alleszins zouden procedurefouten die niets te maken hebben met de grond van de zaak, hersteld moeten kunnen worden, zonder drastische gevolgen zoals een vrijlating. Een vrijlating weegt immers niet op tegen de vaak beperkte schending van hun rechten van verdediging. Nederland zou in dat opzicht een goed voorbeeld zijn voor ons, waar het reeds op die manier verloopt. 

Trefwoorden:
Rechtspraak

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Elien Swinnen, Studente Sociaal Werk (maatschappelijk advisering)
Maak van de zorg geen bejaardenindustrie - 6 januari 2013
Herstel de tilt geslagen weegschaal van Vrouwe Justitia - 31 oktober 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer