Economie
2 november 2012 | door: Dimitri De Meester, partner Improvement

Het zinloze gezichtsverlies van Ford Genk

Het drama van Ford Genk is meer dan een massaal verlies van werkgelegenheid. Het gaat om verlies van zekerheid, verlies van vertrouwen en eigenwaarde. Hoe zal dit gecompenseerd worden?

"Mensen de zin in werk ontzeggen is niet alleen onmenselijk, het is onverstandig en contraproductief"

Tranen in het koude en harde parlement. De zachte stem van politica Meryame Kitir klonk krachtiger dan elk ander politiek pleidooi. “En nu?” was de eenvoud en oprechtheid zelve. Zij sprak de woorden, 10.000 werknemers (of meer) dachten het met haar mee. Meryame Kitir zette emotie en menselijkheid op de juiste plek in de discussie, namelijk op de voorgrond. In haar verhaal en stem klonken het drama, de onmacht, de vertwijfeling en angst door.

 

In het drama van Ford Genk staat verlies centraal. Verlies van loon, maar vooral verlies van toekomst, van zekerheid, van vertrouwen, van contact, van eigenwaarde. Door de omvang van het collectieve ontslag, de wijze waarop dit voorbereid en gecommuniceerd werd, gaat dit veel verder dan enkel een verlies van werk. Een menselijke benadering, die voor mij de enige aanvaardbare en duurzame optie is, dient dan ook verder te gaan dan enkel te denken in termen van werkgelegenheid. Het totale verlies dient onder de aandacht gebracht te worden en onderwerp uit te maken van de onderhandelingen.

 

Werken is meer dan presteren in ruil voor loon

Wanneer een bedrijf werkgelegenheid biedt, dan draagt het bij tot een menselijke behoefte aan zekerheid, het hebben van greep op de dingen, eigenwaarde, maar ook aan een gevoel van verbinding.  Werken is dan ook veel meer dan presteren in ruil voor loon. Wanneer mensen kunnen werken in een zinvolle werkcontext dan draagt het bij tot basisbehoeften die we allen delen. Niet meteen de behoeften om fysiek te kunnen overleven, wel om ons mental, sociaal en emotioneel te kunnen handhaven. Het bevredigen van die basisbehoeften maakt dat de context waarin werknemers werken als zinvol wordt ervaren. En het is die dynamiek die voor een erg sterke motivatie zorgt. Inspelen op de basisbehoeften van mensen, het kunnen matchen met datgene wat mensen echt drijft, zorgt ervoor dat mensen het bedrijf mee dragen en vooruit trekken. Het zorgt ervoor dat medewerkers drijvende krachten worden. Als dat geen focus is die rendeert.

 

Veel bedrijven investeren vandaag al ruim in menselijk kapitaal. Door de hoge loonkost vormt aanwerving een zware investering. Toch is enkel het uitbetalen van een loon onvoldoende om het potentieel van de medewerkers aan te spreken. Een bedrijf dat de nodige inspanningen levert om zich menselijk te tonen, creëert vertrouwen en weet in te spelen op de kern van haar medewerkers. Dit is geen softe boel, dit is real business.  Het is namelijk daar dat het vuurwerk zit. Vuurwerk dat zich vertaalt in betrokkenheid, passie, gedrevenheid, meer willen doen dan gevraagd wordt, creativiteit en ga zo maar door. The good stuff, weet u wel. Zaken die weliswaar in elke sector, elke functie een eigen vertaling krijgen, maar die telkens voor een meerwaarde kunnen zorgen. Het is ook enkel door op deze manier om te gaan met het potentieel van medewerkers dat een bedrijf erin zal slagen om de concurrentie op een duurzame wijze een stap voor te blijven. De strategie rond het versterken van het concurrentievoordeel en het genereren van winst beperkt zich vandaag té veel tot de discussie rond het verlagen van de loonkost. 

 

Bedrijven moeten zich menselijk opstellen

Bedrijven dienen zich bewust te zijn van de verantwoordelijkheid die zij dragen wanneer zij mensen in dienst hebben.  Wanneer bedrijven verwachten dat hun mensen het beste van zichzelf geven, dan dienen zij zich menselijk op te stellen. Een bedrijf dient er zich bewust van te zijn dat haar werknemers niet enkel met een loonbriefje naar buiten lopen, maar ook met een gevoel van zekerheid, vertrouwen en eigenwaarde. 

 

Het verhaal van Ford Genk eindigt in een on-menselijke spreadsheet waar werknemers verdwijnen in de eindbalans. Onderhandelingen die bijna uitsluitend de focus leggen op het maximaliseren van financiële tegemoetkomingen als compensatie voor het loonverlies, al dan niet gekoppeld aan de discussie rond brugpensioen, diepen de essentie van het drama onvoldoende uit.

 

De realiteit vandaag is dat markten wijzigen. Zij wijzigen dan ook de randvoorwaarden van de context waarin contracten zijn opgesteld en dus valt ontslag en zelfs collectief ontslag bij momenten niet uit te sluiten. Het behoort tot feitelijkheid van het bedrijfsleven. Een menselijke focus maakt ontslag niet minder ingrijpend, maar heeft wel oog voor datgene dat voorheen de werknemer het beste van zichzelf deed geven: vertrouwen, waardering, transparantie, duidelijkheid, etc. Hier is weinig sprake van bij Ford Genk.

 

Een maatschappelijke discussie is cruciaal

Wat met het verlies van vertrouwen, het verlies van eigenwaarde van de Ford Genk-werknemers? Op welke wijze zal men dit compenseren? Wie zal verantwoordelijkheid nemen voor de psycho-sociale drama’s die veel minder zichtbaar zullen zijn, maar nu reeds in de steigers staan? Dat deze compensatie en de wijze waarop deze kan gebeuren niet evident is, maken het daarom niet minder relevant. Een maatschappelijke discussie rond deze vorm van verlies en de wijze waarop we hiermee willen omgaan, is cruciaal. Willen we evolueren naar een bedrijfsleven en economie met een menselijk gelaat dat voor elke stakeholder -primair én secundair - winst in de brede zin van het woord oplevert, dan dient onze samenleving krachtig te kunnen reageren wanneer dat gelaat haar menselijke kant opgeeft. 

 

Mensen de zin in hun werk ontzeggen, is niet alleen onmenselijk, het is ronduit onverstandig, inefficiënt en contraproductief.

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Dimitri De Meester, partner Improvement
Maak van werkbaar werk ook zinvol werk - 1 oktober 2013
Het zinloze gezichtsverlies van Ford Genk - 2 november 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer