Economie
21 november 2012 | door: Frans Wilms, auteur van het e-book Leiderschapsdomeinen

Sla een brug tussen het marktmodel en het poldermodel

Het is de hoogste tijd, dat we in de Westerse wereld tot inkeer komen. Met alleen maar het gaspedaal vliegen we uit de bocht. We zijn strijdend de crisis ingegaan, via verbinding komen we eruit.

"Kredietcrisis maakt duidelijk: met het Angelsaskische model komen we er niet"

De val van de Berlijnse Muur heeft geleid tot een verheerlijking van het Amerikaanse Angelsaksische model. De teloorgang van Oost-Duitsland maakte voor ons duidelijk dat het communistische systeem in een wereld van steeds meer geëmancipeerde burgers niet langer houdbaar is. De koude oorlog werd zo gewonnen door de Amerikanen. Leve de markt, leve de concurrentie, leve het individu!

 

Remmen los

Inmiddels zijn we jaren verder en weten we beter. Wat de Muur was voor het communistische systeem is in 2007 de kredietcrisis voor het Angelsaksische model. De economie draait dan in de Westerse wereld op volle toeren. Het kan én moet sneller, beter, mooier. Successen genereren successen. Niets is onmogelijk. In dat klimaat gaan de remmen los bij bankiers en beleggers. Zo ontstaat de kredietcrisis, die op haar beurt aan de basis staat van onze huidige
economische crisis.

 

Patroon

De wijsheid die hieruit te destilleren is, lijkt echter aan ons voorbij te gaan. Voorbeelden van toppers die de rem niet meer weten te vinden zijn er te over: advocaat Moszkowicz (financieel wangedrag), woningcorporatie Vestia (derivaten), zorginstelling Meavita (omroep spelen), onderwijsorganisatie Amarantis (vastgoed), wielrenner Armstrong (doping), gemeente Groningen (machtsstrijd)  en de Provincie Noord-Holland (corruptie). Om er maar enkele te noemen.

 

Het patroon is daarbij steeds hetzelfde. De top van de organisatie realiseert successen die tot verbeelding spreken. Dat biedt ruimte om critici de mond te snoeren. Langzaam maar zeker verstomt de tegenspraak, waarna het doel de middelen heiligt en de remmen los gaan.

 

Wanneer de onvermijdbare ontmaskering volgt is er ongeloof. Het meest nog bij de toppers zelf. Zo gewend aan de jaknikkers in hun omgeving, dat ze niet kunnen omgaan
met de machteloosheid waarmee ze zich ineens geconfronteerd zien…

 

Zorg

Maar ook zonder uitwassen kent het Angelsaksische model zijn kanttekeningen. Kijk naar hoe we de zorg in ons land organiseren. Bekostiging op basis van productie leidt er toe dat we ingrijpen belonen. Wie inzet op preventie wordt een dief van zijn eigen portemonnee. Daarmee houden we een stelsel in stand dat gericht is op zorg leveren in plaats van op gezondheid.

 

Niettemin heeft het Angelsaksische model belangrijke voordelen. Het heeft een buitengewoon positieve invloed op doelmatigheid en innovatie. Maar wanneer we alleen het gaspedaal blijven hanteren, halen we niet het beste uit onze samenleving. Dat gebeurt pas, wanneer we het goede van het Angelsaksische model verbinden met het waardevolle van ons oer-Hollandse poldermodel. In dat model gaat het om meerstemmigheid, draagvlak en samenwerking. Een combinatie van beide modellen is wat we nu meer dan ooit nodig hebben. De diepte van onze crisis vraagt daarom: het moet doelmatiger en innovatiever (Angelsaksisch) en tegelijkertijd
met meer samenwerking van alle betrokkenen (polder).

 

Bruggen slaan

Met zijn motto ‘bruggen slaan’ voelt het kabinet deze tijdgeest perfect aan. Het kabinet wil bruggen slaan ‘tussen Den Haag en de samenleving. Tussen stad en landelijk gebied. Tussen rijk en arm. Tussen jong en oud. Tussen hoog- en laagopgeleiden. Tussen mensen die in elke verandering een uitdaging zien en mensen die vooral bezorgd naar veranderingen kijken’.

 

Mijn pleidooi is om hier nog een brug aan toe te voegen. Dat is de brug tussen het model van de markt en het model van de polder. Dan stappen we vanuit het strijdende domein in het verbindende domein. Het maakt het mogelijk dat we de kracht van alle betrokkenen gericht kunnen inzetten. Het is tegelijkertijd een automatische rem, waarmee we uitwassen tot een minimum kunnen beperken, omdat tegenspraak als vanzelfsprekend ingebakken is. We zijn strijdend de crisis ingegaan, via verbinding komen we eruit.

Trefwoorden:
Economie

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Frans Wilms, auteur van het e-book Leiderschapsdomeinen
Sla een brug tussen het marktmodel en het poldermodel - 21 november 2012
Dit kabinet heeft een vergezicht nodig - 31 oktober 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer