Rechtspraak
27 december 2012 | door: Matthijs Pontier, Wetenschapper, Vrijwilliger in de verslavingszorg

Bezuinigen? Hef drugsverboden op

Het opheffen van drugsverboden zou veel geld kunnen besparen en zelfs opleveren. Maar minister Opstelten wil er niet aan. Dat is niet slim.

"Door het opheffen van drugsverboden kunnen we vele miljarden besparen en criminaliteit verminderen"

Er wordt op dit moment veel bezuinigd door de overheid.  Zo krijgen mensen met een verslaving of andere geestelijke problemen hun zorgniet meer verzekerd uit het basispakket. En moet de Publieke Omroep flink de broekriem aanhalen. 

 

Maar veel van deze bezuinigingen zijn onnodig. We kunnen namelijk veel geld besparen door drugsverboden op te heffen. Frits Bolkestein riep het al eerder: ‘Het verbod op drugs kost miljarden. Het leidt tot misdaad en is slecht voor de volksgezondheid. Hef het op.’

 

En Bolkestein riep niet zomaar wat. De miljarden van Bolkestein kunnen prima door de factchecker. In Nederland wordt 27 tot 33% van de detentiejaren opgelegd wegens een opiumdelict. In 2006 was driekwart van de ruim driehonderd onderzoeken naar ernstige vormen van georganiseerde criminaliteit gericht op handel in en productie van drugs. Politieagenten en rechters zijn veel tijd kwijt aan drugsgerelateerde delicten. In sommige gevallen loopt dit zelfs op tot tweederde van hun tijd. Een last waar de agenten zelf ook helemaal niet op zitten te wachten. Ze gaan liever achter dieven en verkrachters aan. Maar dat heeft in Nederland momenteel schijnbaar minder prioriteit.

 

Regulering levert geld op

Bovenop de drugscriminaliteit komt nog eens de indirecte criminaliteit die het gevolg is van drugsverboden, zoals omkoping, bedreiging, corruptie, witwassen, aantasting van sectoren als vastgoed, afrekeningen tussen drugsbendes en gebruik van drugsgeld voor illegale wapenhandel. 

 

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) berekende de totale kosten van de criminaliteit in 2006 op 31,5 miljard euro. De misdaad die het drugsverbod veroorzaakt, kost de samenleving minstens de helft: 15,75 miljard euro. Dat is per Nederlander 924 euro per jaar. De kosten van rechtshandhaving van het drugsverbod bedroegen volgens professor Rigter van de Erasmus Universiteit Rotterdam over 2003 1,6 miljard euro. Daar bovenop komen dan nog de indirecte handhavingskosten.

 

Bovendien wordt in het geval van legalisering en regulering belasting op drugs geheven. Drugsregulering biedt dus een formidabele kans voor lastenverlichting.

 

En dan hebben we het nog niet eens over de internationale gevolgen. In de internationale drugsmarkt gaat naar schatting 300 tot 800 miljard dollar om. Zouden we wereldwijd stoppen met de ‘war on drugs’, zoals een groep ex-wereldleiders en andere prominenten betoogt, dan zou deze illegale markt verdwijnen. Hierdoor zouden drugsconflicten gewoon via de rechter uitgevochten kunnen worden en de enorme corruptie in drugsproducerende landen sterk af nemen. De financiële crisis zou er zelfs mee kunnen worden opgelost.

 

Liberaal of repressief coffeeshopbeleid

Helaas vindt Bolkestein bij de allesbehalve liberale Teeven en Opstelten weinig weerklank met zijn ideeën om drugsverboden op te heffen. Pas na grote druk en met veel tegenzin verklaarde Opstelten de wietpas dood. Maar in steden in het zuiden van Nederland worden buitenlanders nog steeds gediscrimineerd en mogen ze niet naar binnen bij coffeeshops. Met dit repressieve drugsbeleid zegt men criminaliteit te willen voorkomen, maar het enige wat de maatregel tot nu toe heeft opgeleverd is extra straathandel en overlast, zo blijkt uit onderzoek aan de Universiteit van Tilburg.

 

Er was al voor gewaarschuwd en ieder weldenkend persoon kon gemakkelijk beredeneren dat zelfkweek, straathandel en criminaliteit zouden stijgen. Als gevolg van de maatregel verdwijnt de handel in cannabis naar de zwarte markt en zijn steeds meer coffeeshops genoodzaakt te sluiten. Coffeeshops betalen per jaar nu 400 miljoen aan belasting. Wanneer coffeeshops moeten sluiten, vallen deze inkomsten weg. En dan te bedenken dat regulering alleen via BTW en accijns al zeker 260 miljoen euro per jaar op zou leveren. Sommigen schatten dit zelfs nog een stuk hoger in.

 

Coffeeshops sluiten is schadelijk voor de economie

Coffeeshops helpen veel mensen -vaak lageropgeleiden- aan een baan. Bovendien doen coffeeshopklanten ook bestedingen buiten de coffeeshops zelf, bijvoorbeeld aan brandstof, parkeergeld en andere verblijfsuitgaven. In Maastricht zijn deze uitgaven door OWP Research berekend op 140 miljoen euro per jaar, goed voor 1617 fte aan werkgelegenheid. Hiermee leveren de coffeeshops een positieve bijdrage aan de lokale economie. Door de wietpas zijn al veel mensen ontslagen in Maastricht en omstreken. Deze mensen hebben inmiddels grotendeels een uitkering aangevraagd, die we als Nederlandse bevolking met zijn allen moeten ophoesten.

 

Ook in Amsterdam sluiten steeds meer coffeeshops. Onlangs werd bekend dat er vanwege project 1012, het project waarin de Wallen ‘opgeschoond’ worden, nog eens 26 gesloten zullen worden. De gemeente verloor door dit project eerder al 21 miljoen aan het opkopen van hoerenpanden boven de huidige marktprijs. De prostituees werden vervolgens voor een hongerloontje aan het werk gezet in massagesalons. Nu zal hetzelfde gaan gebeuren met coffeeshops en het werk wat daar plaatsvindt. En daarbij houdt het niet op. In totaal moeten er zelfs zeventig coffeeshops gaan sluiten. Dit betekent dat er nog maar eenderde van het aantal coffeeshops van twintig jaar geleden over is.

 

Volgens onderzoek van de AMTCB (Amsterdam Toerisme en Congres Bureau) bezoekt  23,4% van de toeristen in Amsterdam coffeeshops. Je kunt er vergif op innemen dat de sluiting van coffeeshops negatieve consequenties zal hebben voor de bezoekersaantallen. Al die toeristen besteden samen jaarlijks vijf miljard euro. Amsterdam heeft al te kampen met een steeds minder liberaal imago, waardoor het toerisme stagneert en achterop gaat lopen vergeleken met andere Europese steden. Als het imago van Amsterdam door de sluiting van coffeeshops nog verder verslechtert en daardoor slechts 10% minder toeristen zou ontvangen kost dat de stad al 500 miljoen per jaar.

 

Zet door gereguleerde teelt de criminaliteit buitenspel

Gelukkig is er niet alleen maar slecht nieuws. Amsterdam en vele andere steden weigeren buitenlanders te weren en Opstelten heeft in het afgelopen wietpasdebat onder grote druk toegegeven aan steden die dit niet willen.

 

Verder geven veel gemeentes aan te willen experimenteren met gereguleerde teelt. Onder andere Utrecht, Rotterdam, Leeuwarden, Tilburg en Eindhoven hebben dit aangekondigd. Soms zelfs op initiatief van Opsteltens eigen VVD.

 

Dat is een uitstekend plan. Het zou, wanneer het landelijk wordt ingevoerd, een besparing op kunnen leveren van meerdere miljardenper jaar. Wanneer de achterdeur geregeld wordt, vallen namelijk niet alleen de directe kosten van cannabis-gerelateerde criminaliteit en de indirecte criminaliteit die daaruit voorvloeit weg. Telers kunnen gewoon cannabis gaan verbouwen zoals elk ander gewas. De energierekening wordt door telers gewoon betaald en niet meer afgetapt. Er is immers geen risico meer dat de politie een kijkje komt nemen omdat je energierekening wel erg hoog is. Bovendien kan de kwaliteit van de cannabis gecontroleerd en gereguleerd worden. Ten slotte zou nu nog illegaal werk worden omgezet in legale werkgelegenheid met alle voordelen van dien.

 

Opstelten probeerde hier een stokje voor te steken. Gereguleerde teelt zou volgens hem in strijd zijn met Europese regels. Dit is echter klinkklare onzin; in Spanje en België bestaan dergelijke ‘cannabisclubs’ namelijk al lang.

 

Volg goede voorbeelden uit het buitenland

Opstelten heeft tijdens het wietpasdebat moeten toegeven met gemeentes in gesprek te gaan over gereguleerde teelt. Opstelten heeft verder aangegeven te gaan onderzoeken hoe men dit in het buitenland regelt. Dit weet Opstelten natuurlijk al lang en dit is dus een vertragingstactiek; zo’n onderzoek kost namelijk veel tijd. Maar gereguleerde teelt zit er dus in ieder geval aan te komen. We lopen inmiddels achterop bij de rest van de wereld, maar kunnen dit niet eeuwig blijven doen.

 

De vele lokale weigeringen om buitenlanders te weren en initiatieven voor gereguleerde teelt zijn na een tijd van steeds verder gaande repressie op het gebied van drugsbeleid eerste stappen in de goede richting die vervolg moeten krijgen. Net als in Colorado, Washington en Zuid-Amerikaanse landen als Uruguay dient cannabis en de teelt daarvan volledig gelegaliseerd te worden.

 

Verder moeten we een open discussie voeren over in welke vorm we de productie van en handel in andere drugs die nu nog verboden zijn willen reguleren. Landen als Portugal, waar alle drugs gedecriminaliseerd zijn, laten zien dat dit geen stijging van drugsgebruik of drugstoerisme oplevert. Sterker nog, het gebruik onder jongeren is gedaald, het probleemgebruik is gehalveerd en het aantal doden door drugsgebruik is spectaculair afgenomen. Alleen door regulering kan criminelen de wind uit de zeilen genomen worden waardoor niet de zwarte, maar de reguliere economie van de miljarden die hierin omgaan profiteert.

 

Dit artikel verscheen eerder op Sargasso.

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer