Debat
11 januari 2013 | door: Donatello Piras, Overtuigexpert, Nederlands Debat Instituut

Waarom Berlusconi de beste campaigner is

Donderdagavond bewees Berlusconi dat hij de beste campaigner is. In een vijandige setting kwam hij als overwinnaar uit de bus. In Nederland zullen we het soms moeilijk vinden om te zien hoe dit kan.

"Drie voorbeelden waaruit blijkt dat hij de kunst van het overtuigen beter beheerst dan journalisten"

Berlusconi is niet weg te slaan van de Italiaanse televisie en neemt gretig alle aanvragen aan. In de wetenschap dat meer aandacht in de media vaak garant staat voor meer stemmen. Mits het optreden goed is natuurlijk. Die stemmen kan hij goed gebruiken want voorlopig staat zijn centrumrechtse coalitie achter in de peilingen.

 
De setting
De setting was een 2,5 uur durende show bij een van zijn meest kritische journalisten van de zender La7, Michele Santoro. Saillant detail is dat Berlusconi tijdens zijn premierschap heeft bedongen om Santoro te laten vertrekken bij de RAI vanwege diens politieke vooringenomenheid.
 
In een goed gevulde Arena had de redactie naast de presentator die kritische vragen stelde, twee journalisten tegenover de politicus gezet die af en toe mochten onderbreken met belastende en kritische vragen. Daarnaast waren er twee andere journalisten / columnisten die mochten onderbreken met een gesproken column of met kritische vragen. Tot slot mocht er af en toe een vooraf geregisseerde vraag uit het publiek worden gesteld.
 
Voorbeeld 1: Geef af en toe en fout toe
“Fouten maken is menselijk”, dat vindt iedereen. En dus geeft Berlusconi gisteren een fout toe wanneer hij geconfronteerd wordt met een uitspraak. De zorgvuldig opgebouwde vraag van de journaliste is daarom direct alle scherpte kwijt. Het gaat om een vermeende oekaze van de Bundesbank gericht aan alle andere banken in Duitsland om alle Italiaanse, Spaanse en Griekse staatobligaties van de hand te doen.
 
Terwijl hij luistert naar de vragensteller geeft hij toe dat het de Deutsche Bank moet zijn. "Maar gisteren in een interview en in het boek van Vespa (een journalist) vertelt u dat het de Bundesbank is". Het antwoord van Berlusconi is simpel: “Hetis niet de Bundesbank geweest maar de Deutsche Bank die hiertoe opdracht gaf. Als ik gisteren iets anders heb gezegd kan het zijn dat ik me vergist heb. De Bundesbank heeft er niets mee te maken. Ik zal een black-out hebben gehad. Dat kan gebeuren op mijn leeftijd".
 
Voorbeeld 2: Gebruik humor
Iemand om wie je moet lachen, krijgt direct sympathie.  En Berlusconi is een notoire grappenmaker. Hij houdt ervan en hij heeft een voorliefde voor grappen van de straat. Die de gemiddelde Italiaan dus maakt aan de bar en op het sportveld. Dat is – zeker in Italië – niet gebruikelijk voor een politicus. Dat vermogen zette hij ook in. Als op een gegeven moment het salaris ter sprake komt, leest hij eerst de presentator de les over zijn fee terwijl hijzelf hier immers gratis zit. Daarna maakt hij een grap over het feit dat hij nu zeker geld moet gaan verdienen: "Omdat ik iedere dag aan een zekere dame die mijn vrouw is geweest het bedrag van – en ik druk me uit in Lire – 2 miljoen Lire per dag moet betalen".  Applaus alom en lachende gezichten van de journalisten die hem daarna weer inhoudelijk het vuur aan de schenen moeten leggen.
 
Voorbeeld 3: Neem de regie in handen
Een goede zet van Berlusconi was het om na een gesproken column van de journalist Travaglio gezeten aan tafel het weerwoord te eisen. In plaats van te blijven zitten op zijn eigen stoel neemt Berlusconi hier de regie volledig over.
 
Hij stelt voor dat hij nu mag spreken en gaat op de plek van de columnist zitten, trekt een briefje tevoorschijn dat hij heeft meegenomen en begint dat voor te lezen. De journalisten in de studio zijn zichtbaar verrast en blijven perplex achter. Berlusconi begint rustig voor te lezen en somt de vele rechtszaken op die onderzoeksjournalist Marco Travaglio aan zijn broek heeft gehad, tot het de presentator te veel wordt en hij in blinde woede ontsteekt. Eerst doet Berlusconi hetzelfde maar daarna doet hij het af als een grapje: “Jullie kunnen niet tegen een geintje”.  Het einde is bizar wanneer Berlusconi als een brugklasser de stoel van de journalist “schoonmaakt”met een zakdoek alvorens weer te gaan zitten.
 
Conclusie
Nog drie van dit soort uitzendingen en Berlusconi en zijn coalitie - die nu nog op forse achterstand staan - komt er helemaal bovenop. Hoewel de meeste journalisten ongetwijfeld goed voorbereid begonnen zijn aan deze uitzending laten ze zich door Berlusconi in een hoek drukken. Hij beheerst de kunst van het overtuigen en verleiden veel beter dan de starre journalisten en dus steelt hij de show.
 
Hoe het anders kan? Dat is lastig. Want Berlusconi laat zich niet makkelijk aan afspraken houden. Maar wanneer je een strategie kiest, moet je er wel achter blijven staan. In blinde woede ontsteken is misschien leuk voor de kijkcijfers maar ook daar komt Berlusconi beter uit en tot slot laat nooit een gast de regels in jouw programma bepalen. Nooit! Berlusconi had gewoon op zijn eigen plek moeten blijven.
Tot slot blijf je als journalist natuurlijk zo neutraal en onafhankelijk mogelijk. Kortom: je gaat niet mee grappen maken met je gast en je laat je zeker niet uit de tent lokken. Dat is normaliter al niet handig maar in een campagne bereik je er ook nog eens mee dat – in dit geval – Berlusconi er veel beter uitkomt zonder ook meer een moment echt in de problemen te zijn gekomen. En dat kun je de programmamakers zeker aanrekenen.
Trefwoorden:
EuropaMediaDebat

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Donatello Piras, Overtuigexpert, Nederlands Debat Instituut
Waarom Berlusconi de beste campaigner is - 11 januari 2013



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer