28 februari 2013 | door: Charles van den Broek, Schrijver en historicus

Columns worden wel gelezen, maar niet altijd goed begrepen

Mijn stuk 'Atheïsten missen fatsoen' van afgelopen week ontlokte Vincent de Haan een reactie die slechts omschreven kan worden als babylonische spraakverwarring.

"Een column is geen wetenschappelijk artikel voor Nature"

Een column is, althans volgens mij, een stukje dat een dwarse, eigenzinnige mening weergeeft, liefst een beetje humoristisch onder woorden gebracht. Het genre is bedoeld om te prikkelen, uit te dagen, discussie uit te lokken, en soms ook gewoon om te stangen. Maar bovenal om de lezer ervan de eigen vastgeroeste en vaak voorgekauwde mening onder de loep te laten nemen, en zelf na te laten denken. Dat probeer ik tenminste met mijn stukjes op deze site te bereiken. Er zijn al te veel wandelende clichés en mensen die tegeltjeswijsheden voor inzicht verslijten, te veel meningen komen uit de krant van gisteren. Het is dan ook altijd fijn te merken als lezers je stukje gelezen hebben.

 

Door met je mening naar buiten te treden, stel je je echter ook bloot aan reacties, positief zowel als negatief. Terecht; wie kaatst kan de bal verwachten (ook zo'n tegeltje). Nou hoeft niet iedereen het met mij eens te zijn (het zou beter zijn van wel, maar goed, zo gaat dat nu eenmaal niet), maar de opsomming van tegenwerpingen van Vincent de Haan wekte toch mijn verbazing.    

VARA

In mijn opiniestuk schreef ik over mijn ergernis aangaande de onbeschofte bejegening an gelovigen in de media, bij de VARA in het bijzonder. Met name bij DWDD, waar bij voetbal(incidenten) de termen respect en fatsoen over tafel vliegen, gaat iedere vorm van beleefdheid overboord zodra een priester te gast is of een onderwerp met religie te maken heeft. Het centrale thema was dus verhuftering jegens gelovigen.

 

Hier had Vincent de Haan de nodige op- en aanmerkingen op. Ik heb nog even geaarzeld of ik mij zou verwaardigen te reageren (men komt al gauw in een Fok!-waardige polemiek terecht), maar aan de andere kant worden mij 10 denkfouten verweten. Iemand die tien (!) denkfouten maakt in zo'n kort stukje, is in feite ontoerekengsvatbaar, niet in staat tot zelfstandig handelen, laat staan denken. Deze kwalificaties acht ik niet op mij van toepassing.

 

Ten tweede heb ik van dezelfde auteur op één of ander atheïstenforum een soortgelijk stukje voorbij zien komen, onder dezelfde titel (titels bedenken is kennelijk niet zijn forte). Kennelijk hou je bij de drie studies die hij volgt, genoeg tijd over om het internet af te struinen op zoek naar ''gelovigen'' om te kritiseren. Overigens is het mij een raadsel waarom er telkens tien redenen zouden zijn waarom een gelovige denkfouten maakt. Een tien-geboden trauma?

 

Ten derde, ik heb al vroeg het motto van W.F. Hermans geadopteerd; ik heb altijd gelijk (zelfs als ik het niet heb, zou ik er à la Cruijff aan toe willen voegen). Dus heb ik toch maar de moeite genomen een repliek te schrijven, en zo de tegenwerpingen van De Haan te weerleggen.  

Columns schrijven is een kunst(je), ze lezen (en begrijpen) blijkbaar ook. Want vanaf het begin is er sprake van een babylonische spraakverwarring.

 

Gelovige

Het gaat al mis bij zijn (standaard)titel; hoe een gelovige 10 denkfouten maakt. Waaruit zou blijken dat ik een gelovige ben? Roep ik op tot bekering, bedevaart of boetedoening? Dacht het niet. Blijkbaar is het feit dat ik het opneem voor gelovigen reden genoeg om aan te nemen dat ik ook tot een kerkgenootschap behoor. Dus als ik een volgend stukje schrijf over negers, ben ik plots zwart geworden. Ik wou nog een stuk maken over Hitler, maar daar zie ik nu maar van af.

 

Vervolgens beweert De Haan dat D66 helemaal niet uit is op het om zeep helpen van het christelijk erfgoed. Alexander Pechtold heeft echter meermaals, in debatten en interiews, aangegeven korte metten te willen maken met ieder restje confessionele invloed op bestuur en maatschappij. Een ander ''wapenfeit'' in deze strijd tegen de kerk is het feit dat RKK, IKON en ZvK hun zendtijd kwijtraken, om plaats te maken voor... , ja, voor wat eigenlijk? Nóg een praatprogramma over voetbal? En is dat géén hobby?

 

Het gaat misschien nog niet zo er als het wetsvoorstel van Belgische senatoren uit 2009 om kruisbeelden op het kerkhof te verbieden (zelfs in de dood gunnen atheïsten gelovigen geen rust), maar wat niet is kan nog komen. Het probleem met koopzondagen is overigens niet alleen dat de ''christelijke'' rustdag verdwijnt, maar ook de door Vincent blijkbaar bewonderde vrije markt. Men koopt door de extra winkeldag niet méér, maar op andere momenten. Je kunt je geld maar immers één keer uitgeven. Dit werkt echter concurrentievervalsing in de hand, en kan slechts leiden tot faillissementen bij kleine winkeliers (weinig of geen personeel, hogere inkoopprijs), waardoor alleen de grote spelers overblijven. Het zou dus juist in het belang van de rije markt zijn om de zondag rij te houden. Daarbij is er als je niet naar de kerk wilt, heus genoeg ander ermaak; sport, cafébezoek, TV, popfestivals..., dus het argument dat ''er anders niks te doen is'', slaat nergens op. Of staat ''doen'' gelijk aan kopen? En wat is er zo fijn, zo belangrijk aan die vrije markt? De vrije markt kent geen ethiek, de vrije markt mengt melanine door babyvoeding.  

 

Mea culpa

Zijn volgende opmerking is terecht; in de haast heb ik inderdaad de termen speciaal en bijzijnder onderwijs verwisseld.  Mea culpa. Maar direct daarna blijkt weer dat hij niet goed heeft gelezen wat ik schreef. Want waar erken ik dat het eigenlijk goed is dat religie als hobby achter de voordeur verdwijnt? Volgens mij nergens, maar wat weet ik ervan, ik heb het alleen maar geschreven. Bijzonder onderwijs is gewoon beter, omdat de leerling daar kennis opdoet zonder welke de wereld bijna onbegrijpelijk is. Een spreekwoord als ''oog om oog'', gezegden als de reeds genoemde babylonische spraakverwarring, of judaskus, maar ook middeleeuwse architectuur, kerken, kunstwerken (ook modernere als van Chagall), veel - zoniet de meeste - poëzie, dit alles kan men alleen waarderen als men de religieuze achtergronden en inspiratie kent. Of moeten we naar een wereld die alleen om bits en bytes, en geld draait?

 

Op het openbaar onderwijs krijgen kinderen dit alles niet te horen (want geen godsdienstonderwijs); ze weten dus niet meer wat Pinkster, of zelfs Kerstmis of Pasen inhouden, maar gek genoeg wel wat het suikerfeest is. Dat is vreemd en discriminerend. Het excuus dat er op openbare scholen veel kinderen met een andere culturele achtergrond zitten, is niet steekhoudend; scheiding tussen kerk en staat, best, maar dan ook voor moslims.  

 

Overigens blijkt ook bij het bijzonder onderwijs de anti-christelijke houding; men moet tegenwoordig ook leerkrachten aannemen die niet uit de eigen achterbandoelgroep komen. Hoezo geen christenpesten?

 

SGP

Bij het derde punt van kritiek, zegt Vincent dat ik ''mij beklaag over de dreigende stopzetting van de subsidie aan de SGP''. Ik beklaag mij niet, ik constateer - dat is echt iets anders. Het feit dat ik er niet bij vermeld dat de aanzet werd gegeven door een stel gefrustreerde vrouwen met te veel vrije tijd en een ernstige vorm van PMS (proefprocessenfonds Clara Wichmann, waarvan de voorloper Clara Wichman Instituut ironisch genoeg al in 2004 hun subsidie kwijtraakte) doet niet ter zake. Evenmin als mijn omissie te melden dat het Europese hof voor de rechten van de mens daarin meeging; Europa voert immers ook een anti-clericale, seculiere koers.

 

Dan komen we bij het vierde punt, en daar vliegt onze Vincent helemaal gierend uit de bocht. Hoezo schoffeer ik slachtoffers van de slavernij met mijn opmerking dat met de 24-uurseconomie een moderne slavernij dreigt? Leven die slachtoffers dan nog? Of bedoel je nazaten van (dan zit je al gauw in de zevende generatie, maar goed, als jij slachtoffers wilt kun je ze krijgen). In dat geval kun je dus ook niet meer schrijven over Duitsers, Russen, Friezen, Italianen, noem maar op; al deze volken hebben ooit slachtoffers gemaakt waarvan nazaten leven; het is juist tegen dit soort politiek correct geneuzel dat ik mij verzet. De opmerking was trouwens ironisch-satirisch bedoeld, maar wellicht staan deze begrippen niet op het lesprogramma van de studie wijsbegeerte. Daarbij waarschuw ik voor nieuwe slachtoffers van slavernij, dus wat wil je nou zeggen?

 

Idealisme

Punt 5  is een onderwerp waar bijna niet uit te komen is. De meeste politici gaan uit idealisme (seculier danwel religieus) in de politiek. Wie wat beïnvloed is nauwelijks te ontwarren, maar op grond waarvan mag een door het socialisme of liberalisme bevlogen persoon zich wel in het bestuur mengen, en zou een door het geloof geinspireerde politicus buitengesloten moeten worden? Het zijn allemaal slechts privé-overtuigingen. Daarbij, de bestuurderspool is al zo klein; er zijn minder mensen lid van een partij dan van menig fanclub. Dan vervalt Vincent weer in zijn vrije-markt-mantra, maar dat is al besproken. Het idee dat gelovigen zich wel met staatszaken bemoeien, maar ongelovigen zich buiten kerkzaken zouden houden, is aantoonbare (zie de gegeven voorbeelden) onzin.          

 

Mijn opmerking betreffende de indiase premier is wel degelijk relevant, aangezien in dezelfde week Prem Radakishun bij de VARA (waar anders) de paus omwille van een opmerking over homo's voor rotte vis uitmaakte. Bovendien loopt Nederland (regering, COC) altijd voorop bij protest tegen (anti)homowetgeving in Rusland en Servië, ook landen die geen inloed op het Nederlands bestuur proberen uit te oefenen, maar wel ...orthodox-christelijk... zie je een patroon ontstaan. Trouwens, over invloed uitoefenen op binnenlands bestuur gesproken; hoe moet ik de abortusboot duiden, die voor de kust van Ierland, Polen, Portugal (katholieke landen)verscheen? Als een blijk van goodwill? En ja, ik weet dat ze ook Marokko lastigvielen met hun varend abattoir.  

 

Spijker op de kop

Vervolgens sla ik de spijker op de kop, omdat ik schrijf dat ''geloven in deze visie een hobby is die achter de voordeur hoort''. Wijsgeer De Haan heeft dit argument al gebruikt, maar je moet wat om aan 10 redenen te komen, nietwaar? Hij vat deze zin op alsof ik daarmee instem. Maar dat is niet zo! En ja, uitgaan van een wereld zonder God is een persoonlijke keuze, die niets heeft te maken of er al dan niet een god bestaat. Dat jij blijkbaar voor jezelf hebt besloten dat er geen god is, doet niets af aan de mogelijkheid van het bestaan ervan; ik kan voor mezelf bedenken dat haaien niet bestaan, maar toch zwemmen ze rond. Omgekeerd is een gelovige die gelooft in iets dat niet bestaat (de kans dat Ajax ooit nog de Chapionsleague wint), wel degelijk een gelovige.      

 

Komen we bij de AIDS-sectie. Ik ga volgens hem voorbij aan de menselijke natuur, omdat men nu eenmaal vreemdgaat. Daar heeft hij volkomen gelijk in; de menselijke natuur is bedrieglijk van aard, uit op eigen genot. Maar mensen moorden ook. Moeten we dat dan ook maar goedkeuren? Het vreemde nu is echter, dat atheïsten alle vormen van religie en hun invloed afwijzen, behalve de door godsdienst geïnspireerde bescherming van lijf (gij zult niet doden) en goed (gij zult niet stelen). Dawkins heeft zelfs een halfzachte alternatieve humanistische tien geboden opgesteld. Van mij mag iedereen net zo atheïstisch-darwinistisch zijn als hij wil, het is tenslotte een vrij land. Maar wees dan ook consequent, en wijs ALLES af wat de religie ons bracht. In een puur darwinistich wereldbeeld is ethiek overbodige ballast (in de natuur is geen enkele rechtvaardiging voor dit soort ethiek te vinden), en is een concept als moord nauwelijks overeind te houden; de sterkte moet overleven ten koste van de zwakkeling. Dát is de natuur. Wees atheïst, maar aanvaard dan ook de gevolgen, blijf niet krampachtig vasthouden aan de bescherming die religie aan de zwakke biedt. Maar daar is natuurlijk moed voor nodig.    

 

Fyra

Dan stelt De Haan dat er geen statistieken zijn die de punctualiteit van de Spoorwegen in de jaren'60 bewijzen. Het ging mij meer om de jaarlijks terugkerende bladeren-soap (waarvan elk spoor tot de jaren '90 ontbreekt in kranten, journaals en mondelinge overlevering). En wat betreft die geavanceerde techniek waar men in de jaren '60 de vingers bij zou aflikken? Eén woord; Fyra.        

 

Ten slotte roep Vincent mij op mij stukjes in de toekomst beter te onderbouwen. Dat kan ik doen, maar waarom? Het is een column, geen wetenschappelijk artikel voor Nature. Zolang er een (aantoonbare) kern van waarheid in mijn betoog zit, een en ander vlot wegleest en lezers daardoor ook nog wat opsteken, of anders tegen zaken aan gaan kijken, heb ik (in mijn ogen) aan alle eisen van het genre voldaan.

 

Zoals gezegd, het is altijd leuk om gelezen te worden. En Vincent heeft mijn stukje gelezen. Nu moet hij nog proberen het te snappen. 

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Charles van den Broek, Schrijver en historicus
Ratificatie Oekraïneverdrag is een bewuste provocatie van Rusland - 19 december 2016
De reactie van links op verkiezing Trump legt gevaren voor democratie bloot - 20 november 2016
Sinterklaasfeest moet helemaal verdwijnen - 4 oktober 2016
Donorwet; achterhaalde oplossing bedacht door een achterhaalde partij - 19 september 2016
Nederland ligt onder vuur - 12 mei 2016
Euthanasie; niet omdat het moet, maar omdat het kan - 23 februari 2016
John Lennon is net zo gevaarlijk als IS - 23 november 2015
De Derde Wereldoorlog is allang bezig - 17 november 2015
Welkom aan vluchtelingen is dekmantel voor diepe mysanthropie - 4 november 2015
''Wir schaffen das'' is geen beleid, maar populisme - 27 oktober 2015
Merkel en het gelijk van Nostradamus - 22 oktober 2015
Vrijheid van meningsuiting staat echte inspraak in de weg - 12 oktober 2015
De val van Rome 2.0 komt eraan - 9 oktober 2015
Ambassade-model: dé oplossing voor het vluchtelingenprobleem - 27 september 2015
Het Brussels complot - 15 september 2015
Eigen volk eerst! - 12 september 2015
Antisemitisme is back; with a vengeance - 11 januari 2014
Oudejaarsconferences; stop ermee! - 2 januari 2014
De doodstraf; echt het einde - 3 december 2013
Stop de waardeloze wetenschap - 23 september 2013
Boycot de boycotters - 18 augustus 2013
Atheïsten moeten wat logischer worden - 24 mei 2013
Steun de STER met cultuursubsidie - 14 mei 2013
Een studie rechten maakt nog geen goede pleiter - 30 maart 2013
Wetenschap versus geloof leidt tot kapitaalvernietiging - 18 maart 2013
Columns worden wel gelezen, maar niet altijd goed begrepen - 28 februari 2013
Atheïsten missen fatsoen en innerlijke beschaving - 22 februari 2013
China is niet de nieuwe wereldmacht - 4 december 2012
Emancipatie werkt tegen de vrouw - 18 november 2012
Koop ook eens dingen waar je niets aan hebt - 10 november 2012
Diepgang en denken worden overschat - 26 oktober 2012
Geweld is zinvol - 2 oktober 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer