Onderwijs
29 maart 2013 | door: Jaap Walhout, Blogger Sargasso

Stoere pestwet van Dekker slaat plank mis

Staatssecretaris Sander Dekker komt met anti-pestwetgeving voor scholen, maar docenten zien er weinig in.

"Om pesten tegen te gaan moet je signaleren en de dialoog aangaan. Echt, het werkt."

Sander Dekker is een uitblinker. In bühnepraat wel te verstaan. De laatste loot aan de stam is de wens om scholen wettelijk te verplichten om met “bewezen effectieve” pestprogramma’s te werken. Aanpakken dat probleem. Daadkracht uitstralen. Het klinkt allemaal mooi en nobel, maar over de effectiviteit kan sterk worden getwijfeld.
 

Hoeven scholen dan niets te doen aan pestgedrag? Het spreekt voor zich dat scholen een veilige omgeving moeten bieden voor alle leerlingen. Het aanpakken van pesten is daar een onderdeel van. Een veilige omgeving is tenslotte een noodzakelijke voorwaarde om tot een goed leerresultaat te kunnen komen. Alleen al om die reden zou een wet zoals die nu op tafel ligt, overbodig moeten zijn. Wat opvalt aan de voorstellen van Dekker is het repressieve karakter. De school moet dit, moet zus en wordt 100 procent verantwoordelijk gesteld. Hiermee gaat de staatssecretaris voorbij aan een aantal fundamentele zaken.
 

Afschuifgedrag

Het pesten vindt bijvoorbeeld niet alleen op school plaats, maar voor een flink deel ook daarbuiten. Buiten de invloedssfeer van de school dus. Daar kun je een school onmogelijk volledig voor verantwoordelijk stellen. Dit betekent niet dat de school geen rol kan spelen, integendeel zelfs. Maar de scholen volledig verantwoordelijk stellen heeft alleen maar afschuifgedrag tot gevolg. De school wordt dan niet alleen door de overheid, maar ook door bijvoorbeeld de ouders verantwoordelijk gesteld voor pestgedrag. En dat terwijl ook de ouders hierin ook een rol hebben.

 

Ten tweede zorgt een dergelijke verplichting voor een nieuwe bureaucratiseringsgolf in het onderwijs. Een verplichting vraagt immers ook om verantwoording. En om tot een goede verantwoording te komen, moet er vooral zo veel mogelijk geadministreerd worden om fouten te voorkomen. Dit alles zal al snel lijden tot een papieren werkelijkheid waarin alles juridisch en administratief prima is geregeld, maar er nog steeds met regelmaat van de klok het een en ander fout gaat. Zie bijvoorbeeld de jeugdzorg.

 

Bovendien melden gepeste jongeren het niet graag aan hun ouders of leraren als ze gepest worden. Sterker nog: bij voorkeur niet, laat onderzoek zien. Dit maakt het voor scholen een stuk lastiger om pestgedrag te bestrijden. Bij cyberpesten kun je als school nog kijken wat er op sociale media gebeurd. Maar is het de taak van de school om voor opsporingsdienst te spelen? Ik denk het niet. Dat je leraren voorlichting geeft hoe je pestgedrag en pestslachtoffers kunt herkennen lijkt me evident, maar dit is geen garantie dat het ook daadwerkelijk herkend wordt.

 

Effectiviteit

Ten vierde: wat is bewezen effectief? Op basis van welke criteria gaat de staatssecretaris dat beoordelen? Het is goed om hierbij te beseffen dat de criteria en de ‘bewezen effectiviteit’ niet los van elkaar staan. Toch heeft de staatssecretaris hier wel een punt. Veel programma’s zijn niet getoetst op effectiviteit. Daar valt vast nog behoorlijk wat winst te behalen. Maar wat doe je met een school die op basis van gezond verstand al tot een effectieve aanpak is gekomen? Verplicht je die om hun aanpak te laten evalueren? Als je dat een beetje goed wil doen, dan zadel je scholen op met torenhoge kosten. Geld dat vaak niet voorhanden is. En dan nog. Ook al heb je een fantastisch antipest-programma, als een onwillige docent er niet mee wil werken dan heeft het weinig toegevoegde waarde.

 

Controleren en afrekenen is niet de oplossing, dat werkt op de lange termijn alleen maar averechts: het leidt tot bureaucratisering en juridisering van het probleem. Daarnaast getuigt deze aanpak van weinig vertrouwen in de professional. De pestslachtoffers (en ook de pesters) zijn daarmee niet geholpen. Signaleren, de dialoog aangaan en toewerken naar een oplossing. En nee, in een cursus paardenknuffelen geloof ik ook niet. In je gezond verstand gebruiken wel. Echt, het kan.

 

Discussieer mee op Sargasso.nl.

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Jaap Walhout, Blogger Sargasso
Stoere pestwet van Dekker slaat plank mis - 29 maart 2013



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer