25 april 2013 | door: Liesbeth Simpelaar, tekstschrijver

Er is hoop voor gepeste ouderen

Pesten is een probleem, zowel op scholen als in verzorgingstehuizen. Slachtoffers en daders willen of kunnen vaak niet het echte verhaal vertellen. Daarom moet hun gedrag worden geobserveerd.

"Moeten we dan maar camera’s ophangen? Dat lijkt geen beste oplossing."

Pesten is een groepsfenomeen. Het komt voor op plekken waar veel mensen langere tijd bij elkaar zijn. Volgens een onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen wordt 20% van de ouderen in verzorgings- en verpleeghuizen door medebewoners gepest. Dat is precies hetzelfde percentage kinderen dat op scholen gepest wordt.
 
Kinderen kunnen wreed zijn, want hun geweten is nog niet gevormd. Maar in het onderzoek bleken ook oudjes niet voor de poes. Ze staan met hun rollator in de weg, maken nare opmerkingen, roddelen, leggen hun tasje op de stoel naast hen zodat iemand daar niet kan gaan zitten, slaan bepaalde personen over bij het uitdelen van een verjaardagstractatie, en het komt zelfs voor dat ze medebewoners fysiek pijn doen.

 
Vertrouwenspersoon

In 2011 heeft het Nationaal Ouderenfonds een pestprotocol opgesteld voor verzorgingstehuizen. De rol van een vertrouwenspersoon, die klachten aanhoort en pesten aanpakt, is in dat protocol cruciaal. Geen makkelijke functie. Als vertrouwenspersoon heb je met verschillende partijen te maken en sta je vaak voor onmogelijke keuzes. Wat te doen als bijvoorbeeld de ene bewoner zegt dat een andere bewoner hem pest en die andere bewoner dat ontkent?
 
Benton Evans, in 1996 ombudsman in een verzorgingstehuis in de VS, bleef in zo’n geval niet steken bij ‘het is het woord van de één tegen het woord van de ander’. Hij had een probleemoplossingsmodel en legde de stappen daarin uit aan de hand van een fictieve klacht van een Mr. T. tegen Mr. H.

 
“1. Fact-finding. After reviewing Mr. T.‘s report of physical abuse and the specific events he believed led to the act of violence, I met with Mr. H. to get his side of the story. Mr. H. denied the physical altercation.

2. Observation. The daily routine of Mr. T. and Mr. H. was observed over a period of time. At different times of the day, during their routine activities, I noted that Mr. H. was indeed physically assaulting Mr. T.
3. Action Plan. A recommendation was made to the nursing home staff to separate the two residents and to engage the perpetrator in counseling.

If no evidence of physical assault had been noted, there would have been no plan of action- the case would be closed. However, continuing reports and/or physical evidence could warrant reopening a case at any time.”

 
Observeren

Evans vond de stap van het observeren echt nodig, want, schrijft hij: "Observation is not dependent upon a person’s willingness to cooperate. (…) There are many instances when the ombudsman may not want, or be able, to rely on individuals’ reports of their behavior or the behavior of others. Individuals may be too involved in a situation to give an objective report, or they may have some stake in distorting the picture. Moreover, they may lack the vocabulary, sensitivity, or insight to describe a situation adequately.”

 
Bij een brede aanpak van pesten heeft een vertrouwenspersoon niet voldoende tijd om aanwezig te zijn in de gemeenschappelijke ruimtes, schat ik zo in. Moeten we dan maar camera’s ophangen? Dat lijkt geen beste oplossing. Maar sinds april 2013 draait in een aantal tehuizen een proef met een antipestprogramma: een training voor personeel. Verzorgers leren de signalen van ouderen die gepest worden te herkennen en beter op te letten. Dus er is nog hoop.
 
Bron: Countering Problem Behaviour with Help from Your Ombudsman, Benton Evans, in: The Abusive Elder: Service Considerations, Vera R. Jackson (ed), The Haworth Press NY 1996, p. 58-60 (aanwezig in het Marie Kamphuis Archief).

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Liesbeth Simpelaar, tekstschrijver
Er is hoop voor gepeste ouderen - 25 april 2013



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer