22 september 2011 | door: Asher ben Avraham, Historicus en publicist

Kabinet geeft nietszeggend stormalarm af

Nederland zit niet te wachten op een kabinet dat zich bedient van beeldspraak over een dreigende storm. Van een regering mag worden verwacht dat zij een heldere koers uitzet waarop zij kan worden afgerekend. Vooral in tijden van crisis.

"De minister van Financiën uit vrijblijvende stoere taal."

Werken met wisselende meerderheden vergt stuurmanskunst. Een beetje van dit en een beetje van dat. Links en rechts wisselgeld vergaren en cadeautjes geven. Laveren, remmen en versnellen in zigzagkoers. Het kabinet heeft nu een handige, nieuw verkooptruc voor zijn beleid bedacht: de dreigende storm waarin ons land binnenkort onafwendbaar verzeild zal raken. Er moet het hoofd worden geboden aan een economische en financiële natuurramp.

 

Deze metafoor werd deze week uitgesproken door de minister van Financiën bij het aanbieden van de Miljoenennota 2012 aan de Tweede Kamer. Een storm komt van buiten. Het is een Act of God. Tegen een storm van het formaat Eurocrisis of Schuldencrisis kan je als klein land weinig doen. Je moet jezelf maar zien te redden en de rampspoed doorstaan. In de schuilkelders, ramen dicht en afwachten. Dat is de nogal fatalistische, hulpeloosheid uitstralende boodschap van dit kabinet op Prinsjesdag 2011.

 

Framing

De boodschap van Jan Kees de Jager is: beste burgers, we doen ons stinkende best, maar realiseert u zich dat de stormvlag is gehesen, er een zware orkaan aankomt en dat we ons huis moeten beschermen. We weten niet wanneer de storm ons zal treffen, maar dat het zwaar zal worden is zeker. Dus doe wat wij zeggen, hou het hoofd koel, steun onze voorzorgsmaatregelen en alles zal goed komen.

 

Een op het eerste gezicht fraai stukje framing. De stormmetafoor is best slim gekozen. Tegen het geweld van een zware storm is immers weinig bestand. Als het de komende jaren desondanks voor ons land goed uitpakt, kan het kabinet eenvoudig de credits opeisen. De mannetjes- en vrouwtjesputters hebben het toch maar even geflikt. De storm is doorstaan. Ondanks of dankzij de gedoogconstructie, de symboolpolitiek, de halve maatregelen en de wisselende contacten van het politiek opportunisme.

 

Maar ook als het verkeerd afloopt en de orkaan Nederland hard en onverbiddelijk treft en blijvende schade aanricht, heeft het kabinet een waterdichte ontsnappingsroute. Je hoort het Mark Rutte al zeggen in zijn gebruikelijke klare taal: “Wat wil je nou mensen, tegen zo’n vernietigende natuurkracht was geen kruid gewassen. Hier staan ik en mijn team, we hebben gedaan wat we konden. Het huis is zwaar beschadigd, maar het staat er nog. En dat is een prestatie van formaat.”

 

Wurgdossiers

Er is door dit kabinet dus een nietszeggend stormalarm afgegeven. Waar we eigenlijk mee te maken hebben is geraffineerde excuustruzerij. Een alibi voor onmacht en een gebrek aan visie en durf. Het minderheidskabinet-Rutte zit vast in de politieke spagaten en wurgdossiers. De gedoogpartner en de oppositie moeten om en om tevreden worden gesteld. Dat zorgt voor moeilijk uit te leggen en vèrgezochte politieke stellingnames en beslissingen.

 

Enerzijds wordt gekozen voor Europa en voor steun aan schuldenlanden en anderzijds wordt gedreigd met harde maatregelen tegen diezelfde landen en verbanning uit de Eurozone. Tegelijkertijd wordt er 18 miljard bezuinigd én roepen bewindslieden om het hardst dat toch de koopkracht op peil zal worden gehouden. Een schijnakkoord over de pensioenen wordt verkocht als een doorbraak. Immigratie en integratie worden aangepakt via creatief gegoochel met cijfers. Er is een militaire missie in Afghanistan die niet zo mag heten, maar er wel in alles op lijkt.

 

Afleidingsmanoeuvre

Al deze hardnekkige politieke ellende is natuurlijk geen Goed Nieuwsshow. Het levert bij de volgende verkiezingen vast geen stemmenwinst op. Dat is geen aanlokkelijk vooruitzicht. Dus kiest het kabinet voor de vlucht naar voren: het is nu geen tijd voor politiek gekissebis, want er nadert een storm. Er zijn hogere machten aan het werk. En daar is weinig grip op. De komende jaren valt dan ook weinig anders te doen dan worstelen en zorgen dat we boven komen. En het kabinet weet hoe dat te doen.

 

De toon is gezet. De storm der stormen nadert. Zet u allen schrap, we kunnen hem namelijk niet ontwijken. Dat is de onmacht uitstralende boodschap van dit kabinet. In feite is het een afleidingsmanoeuvre, bedoeld om allerlei hoofdpijndossiers te vergeten. Luctor Et Emergo anno 2011.

 

Nederland heeft geen behoefte aan een kabinet dat zich verschuilt achter dit soort metaforen. Van een regering mag worden verwacht dat zij een heldere koers uitzet waarop zij kan worden afgerekend. Ook in tijden van crisis. Maar misschien dat Rutte en de zijnen toch wegkomen met het beeld van de dreigende orkaan. Misschien dat zij toch het oog van de storm weten te vinden. In de Nederlandse politieke verhoudingen is immers niets onmogelijk.

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Asher ben Avraham, Historicus en publicist
Kabinet geeft nietszeggend stormalarm af - 22 september 2011
De markante miskleun van de wet onverdoofd slachten - 24 juni 2011



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer