Politiek
11 juni 2013 | door: Norbert Splint, Eigenaar tekstbureau Combitekst

Heb lef, stop de JSF

De Noord/Zuidlijn, de FYRA en de JSF zijn vervoermiddelen die met elkaar gemeen hebben dat er decennialang politiek gelazer plaatsvond voordat er ook maar iets bewoog. Alleen de kosten vlogen omhoog.

"Net als de Noord/Zuidlijn en de FYRA wordt het JSF-project een bestuurlijke en financiële ramp"

Drie overeenkomsten vallen op tussen de Noord/Zuidlijn, de FYRA en de JSF. Allereerst: het duurt te lang voordat resultaat wordt geboekt.

 

Er wordt nu tien jaar lang onder Amsterdam een gang gegraven om een metro doorheen te laten rijden. Daar ging vijftien jaar ambtelijk en politiek gerotzooi aan vooraf. En het zal nog minstens vijf jaar duren voordat de eerste wagon rijdt, ondanks het optimisme van de verantwoordelijke wethouder. Een dergelijk traject, sorry voor de woordspeling, geldt voor de FYRA. Al in 2003 bedacht een gerenommeerd merkenbureau de naam. Die straalt uit, volgens datzelfde bureau: ‘trots en zelfvertrouwen’. Dat hebben ze geweten. Geblunder van opeenvolgende ministers en spoorwegdirecteuren de jaren daarna, leidde nog net niet tot een treinramp, maar inmiddels wel tot een parlementaire enquête. Je hoeft geen politicologie gestudeerd te hebben om te weten dat het met het JSF-project ook die kant uit gaat. Het officiële besluit is genomen in 2001, het vliegtuig heet inmiddels Lockheed F-35 Lightning II, maar de F16-vloot is nog altijd niet vervangen.

 

Maar dat is niet erg. En daarmee zijn we bij de volgende overeenkomst.

 

De Noord/Zuidlijn, de FYRA en de JSF zijn namelijk helemaal niet nodig. Die Noord/Zuidlijn bijvoorbeeld, ligt er allang. Alleen: boven de grond. Een tunneltje onder het IJ was voldoende geweest om Stadsdeel Noord met de rest van Amsterdam te verbinden. De trein naar Schiphol doet de rest. En daarbij: geen mens weet precies hoeveel passagiers de tram voor de ondergrondse zullen verruilen. Als die uiteindelijk - over vijf jaar dus - gaat rijden.

 

En de FYRA? Hetzelfde overbodige laken een pak. De Thalys en de Intercity functioneren naar behoren. Bovendien: een hogesnelheidstrein rendeert alleen over lange afstanden. Die zijn er niet in Nederland. En in België al helemaal niet. Stations daarentegen zijn er in overvloed.

 

De vraag waar de trein moest stoppen is nog lachwekkender dan de snuit van een FYRA-locomotief. Amsterdam en Brussel: dat was duidelijk, maar dan? Schiphol ligt voor de hand, maar Den Haag ook. Rotterdam kan niet voorbijgereden worden in verband met de haven, maar dat geldt ook voor Antwerpen. En dan zijn we al bijna in Brussel. Conclusie: onze High Speed Connection heeft nooit harder gereden dan een boemeltje.

 

Ook over het nut en de noodzaak van de JSF is niemand het ooit eens geworden.

Een discussiepunt dat telkens terugkomt, is dat de F16 tot 2020 vliegbaar blijft. Wat het begrip ‘vliegbaar’ exact inhoudt is onduidelijk, maar vervangen hoefde niet, aldus de JSF-tegenstanders. Alleen zou dan de militaire effectiviteit, ook weer zoiets discutabels trouwens, gedaald zijn tot 0. Vervangen is dus hoognodig, aldus de voorstanders.

 

Maar – zeggen de tegenstanders dan weer - verminderde militaire effectiviteit is geen drama, want met een drone kunnen prima resultaten worden bereikt en dat kost heel wat minder mensenlevens. Tenminste: aan de kant van wie aan de knoppen zit. Tot 2020 niet vervangen dus, volgens – opnieuw – de tegenstanders. En zo wordt al een paar decennia doorgeëmmerd.

 

Al dat politiek-bestuurlijk gedraal en gedram over nutteloze stukken blik is intussen niet goedkoop. En dat blik zelf ook niet. Dat is dan de derde en voorlopig laatste overeenkomst. De Noord/Zuidlijn zou in 2011 worden opgeleverd en 1,5 miljard kosten. De wethouder denkt aan 2017, dat wordt echt wel wat later en inmiddels is het tracé dubbel zo duur. Juist bij vervoermiddelen is stilstand achteruitgang. Behalve als het om de kosten gaat. Dat zien we ook bij de FYRA-affaire. De prijs per FYRA-trein bijvoorbeeld, werd vlak voordat deze werd gekozen, verhoogd van 18,9 miljoen euro in december 2003 naar 20,7 miljoen euro in februari 2004. Die treinen staan nu stil. Maar de teller voor de staatskas – dus voor u – loopt gewoon door en tikt nu net het half miljard aan.

 

Dat zijn echter peanuts vergeleken bij het JSF-project. Een uurtje vliegen kost 23.900 dollar. Maar er is goed nieuws: het enige Néderlandse toestel heeft nog nooit gevlogen. Het slechte nieuws dan: als de toestellen in 2020 worden geleverd, betaalt Nederland Lockheed 85 miljoen dollar per stuk. Volgens de meest realistische schatting dan. Veel goedkoper zullen ze wel niet worden...

 

Tot slot. Voor een regering die nóg meer moet bezuinigen dan het zwartste scenario had voorspeld, moet doorvliegen met de F16 een natte droom zijn waaruit je nooit meer ontwaakt. Althans: niet voor 2020. Daarna kunnen rustig een of meerdere drones worden gehuurd van de VS. Dat scheelt levens en geld. Dus heb lef en stop de JSF. Nu het nog kan. De huidige minister is jong genoeg om een parlementaire enquete te overleven. In 2020, maar ook ver daarna...

Trefwoorden:
Politiek

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Norbert Splint, Eigenaar tekstbureau Combitekst
Amsterdam moet handhaven op afval- en geluidsoverlast - 25 september 2014
Anti-Ruslanddemonstratie voorbeeld van goedkoop scoren - 24 augustus 2013
Heb lef, stop de JSF - 11 juni 2013
Omvallen volgende homozaak kwestie van tijd - 25 februari 2013



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer