Veiligheid
16 juni 2013 | door: Wouter van Loon, Redacteur BuitenNederland.com

De infrastructuur voor een totalitair regime bestaat in het Westen

De onthullingen over het afluisterprogramma van de Amerikaanse dienst NSA heeft ons met de neus op de feiten geduwd: westerse staten hebben het raamwerk van een totalitair regime gebouwd.

"We hebben een verstrekkender infrastructuur opgebouwd dan die we kennen uit de de DDR."

Ja, we wisten het al. Maar de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden over het afluisterprogramma van de Amerikaanse dienst NSA heeft ons nog eens hardhandig met onze neus op de feiten geduwd: westerse staten hebben het raamwerk van een totalitair regime gecreëerd.

  

De onthulling door Snowden wordt mondjesmaat aangegrepen als aanleiding voor een debat over privacy. Terecht: hoewel het een publiek geheim was dat geheime diensten over onze schouder meekijken, stond het nooit zwart op wit. ‘No Such Agency’ wordt de NSA genoemd, zo schimmig is de organisatie.

 

Privacy was lange tijd, onder het mom ‘ik heb iets te verbergen’, een ondergeschoven kindje. Wie abstracte begrippen als privacy en anonimiteit afzet tegen schokkende beelden zoals we die van 9/11 kennen, heeft het al gauw verloren: ‘Safety is the fundamental human right.’

  

Charles Groenhuijsen mocht dinsdag in Knevel en Van den Brink het Amerikaanse beleid verdedigen. “Mijn uitgangspunt in dit soort zaken is altijd: doe nooit waar je vijand op hoopt”, zei Groenhuijsen in de uitzending. “Terroristen hopen dat dit debat ertoe leidt dat de NSA hun activiteiten staken.”

 

De afgelopen jaren heeft Groenhuijsen zijn zin gekregen. Elke terroristische aanslag die is gepleegd, is aangegrepen de bevoegdheden van geheime diensten verder uit te breiden – en elke terroristische aanslag die níet wordt gepleegd ook. “We hebben meer macht nodig om jullie te beschermen”, klinkt het na een nieuwe aanslag. “Zie je, wij moeten iedereen overal kunnen volgen om jullie veiligheid te garanderen, dat werkt”, is het na een tijd zonder aanslagen.

 

Niet alleen de Amerikaanse overheid heeft verregaande mogelijkheden om burgers te volgen. In Nederland en West-Europa zijn soortgelijke wetten aangenomen. Nederland is bovendien wereldwijd tapkoning (niet alleen relatief, maar ook in absolute getallen). Waar je je bevindt kan in real time worden bijgehouden door telefoongegevens, die wettelijk maandenlang opgeslagen moeten worden. Boven de snelweg kijken camera’s met kentekenherkenning mee. Door voordeelkaarten van de supermarkt ligt de inhoud van de koelkast op straat. Pintransacties kunnen worden nagetrokken. Er moet een centrale databank komen met vingerafdrukken van elke Nederlander. Pasfoto’s voor officiële documenten moeten aan eisen voldoen vanwege toekomstige toepassingen met automatische gezichtsherkenning.

 

Als het doel van terrorisme is om de vrije, westerse samenleving te ontwrichten, blijkt het uiterst effectief. Ooit moesten wij lachen om totalitaire regimes die hun eigen burgers zo wantrouwden, of keken er benauwd naar. Geheime diensten van deze regimes typten met elke typemachine een stukje om later te achterhalen met welke machine verdachte brieven waren geschreven. Leraren probeerden ‘s morgens in het kringgesprek bij kinderen te achterhalen of er thuis illegale blaadjes werden gelezen, huizen werden soms vol microfoons gehangen. Dat vonden wij absurd. Inmiddels hebben we dezelfde infrastructuur opgebouwd, maar dan verstrekkender dan die we kennen uit de Sovjet-Unie, de DDR of het communistische China in de hoogtijdagen.

 

Die infrastructuur is nauwelijks af te breken en de uitbreiding ervan moeilijk te stoppen. Zolang overheden te vertrouwen zijn, lijkt dat acceptabel – hoewel de lijn tussen een onschuldige activist en een potentiële terrorist vaak nauwelijks te trekken is. Maar wat als een autocraat opstaat die de volledige macht gaat gebruiken? Wie garandeert dat dat nooit gaat gebeuren? En wie staat dán garant voor onze veiligheid?

 

Trefwoorden:
VeiligheidPrivacy

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Wouter van Loon, Redacteur BuitenNederland.com
De infrastructuur voor een totalitair regime bestaat in het Westen - 16 juni 2013
Het Europa-debat wordt een ramp - 6 augustus 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer