Midden-Oosten
22 augustus 2013 | door: Willem Melching, historicus

Het leger in Egypte verdient onze steun

Het Egyptische leger heeft een staatsgreep gepleegd en de Moslimbroederschap van de macht beroofd. Staatsgrepen zijn niet netjes, maar het is de vraag of het erg is. Is het erg voor de Egyptische bevolking, is het erg voor de stabiliteit in de regio en is het erg voor ons?

"Israël zou wel eens het volgende slachtoffer van de islamitische revolutie kunnen zijn"

Zoals te verwachten was (zie ook mijn opiniestuk uit 2011) gleed Egypte na de verkiezingsoverwinning van de Moslimbroederschap in hoog tempo af naar een politieke en economische chaos. Net als in Syrië, Tunesië en Libië was er sprake van spanningen, waarbij met name religieuze minderheden, zoals de Kopten en de schaarse "seculieren", het zwaar te verduren hadden.

 

De Moslimbroederschap had weliswaar de verkiezingen gewonnen, maar was niet bepaald het toonbeeld van democratie. De verworven meerderheid werd voornamelijk gebruikt als legitimatie om de minderheid van fundamentele rechten te beroven. En dat is niet heel democratisch. Egypte was op weg een theocratie in de stijl van Iran of de Gazastrook te worden. Een weinig verheffend toekomstperspectief.

 

Weinig verheffend voor minderheden, maar ook niet voor het vrouwelijk gedeelte van de bevolking. Het is te hopen dat het leger met een zinvol alternatief komt. Een volledige terugkeer naar de politiestaat zoals onder Moebarak is niet realistisch, zowel de islamisten als de seculieren hebben daarvoor al te veel van de politieke macht geproefd.

 

Laatste kans

Is de staatsgreep erg voor de regio? Het Midden-Oosten verkeert al decennia in een diepe crisis. Zelfs Afrika krabbelt langzaam op, maar de Arabische wereld blijft in alle opzichten dramatisch achter. Dat is ook de diepere oorzaak van de zogenaamde Arabische Lente. Nu is de laatste kans om aan de neerwaartse spiraal te ontsnappen. Wanneer het schaliegassprookje werkelijk uitkomt dan zal geen enkele buitenlandse  mogendheid zich nog voor deze regio interesseren en zal het gebied voorgoed in de vergetelheid verzinken. Het islamitisch reveil van de laatste 15 jaar, in al zijn verschillende uitingen, is een wanhoopsscenario om het tij ten goede te keren. Ondertussen heeft deze religieuze revolutie de regio in een diep crisis gestort. Irak, Syrië en Libië zijn in een burgeroorlog verwikkeld. Tunesië is het spoor bijster en de Moslimbroederschap dreigde Egypte dezelfde kant uit te laten gaan.

 

Israël

Maar er dreigt nog een tweede gevaar voor de regio. Israël zou wel eens het volgende slachtoffer van de islamitische revolutie kunnen zijn. Israël is namelijk een voor de hand liggende zondebok voor de mislukte revoluties. Een oorlog zou een mogelijkheid zijn om de nationale eenheid weer te herstellen. De uitlatingen van de Turkse premier Erdogan dat de staatsgreep in Egypte door Israël en “de Joden” was georganiseerd, is natuurlijk volstrekt lachwekkend. Maar het feit dat een volwassen man dit zonder enige ironie ten beste geeft, maakt duidelijk hoe verleidelijk het is om de “Israël-kaart” te spelen. De kans dat de nieuwe machthebbers in Egypte ten strijde zullen trekken is een stuk kleiner. Daarvoor zijn ze te goed bekend met de kracht van de Israëlische defensie en te afhankelijk van Amerikaanse en Europese gelden.

 

Wat wil Europa liever?

De Pavlov-reactie om na de staatsgreep te banden met Egypte te verbreken zijn niet alleen kortzichtig, maar op lange termijn gevaarlijk. Wat wil Europa liever: de Broederschap die met Turks en Iraans geld Egypte willen laten terugkeren naar de Middeleeuwen en een oorlog met Israël zal ontketenen? Of een stel generaals, die wellicht nog kans zien om Egypte aan de haren uit het economische moeras te trekken?

 

Dat een groot deel van de Egyptische bevolking de generaals meer vertrouwt dan de Broederschap is inmiddels wel duidelijk. Daarom liever vooralsnog steun voor de nieuwe regering in Egypte. Als wij het niet doen, dan gaan ze die steun wel in China, Rusland en Saoedi-Arabië halen. Of de democratie daarmee gediend is?

Trefwoorden:
Midden-Oosten

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer