Politiek
27 augustus 2013 | door: Rutger Schuil, publicist

Zonder gemeentes geen sociaaldemocratie

Het wegvallen van het krachtwijkenbeleid past in een langere tendens die zich al voor de crisis inzette met als uiteindelijke resultaat het einde van de sociaaldemocratie en het verheffingsideaal.

"Een handreiking kap je niet halverwege af, dat is een klap in het gezicht van de bewoners"

Tijdens Kabinet Rutte-I werd het krachtwijkenbeleid al gestaakt in verband met de bezuinigingen. Ruim een jaar later lijkt dit beleid gerechtvaardigd door het SCP-rapport. Tenminste dat is de tendens van het debat, een debat in crisistijd. Maar het einde van dit beleid valt niet te verklaren door bezuinigingen, de crisis of een op zijn minst discutabele conclusie van het SCP-rapport. Het past in de trend van een samenleving die steeds verder lijkt te individualiseren, waar solidariteit verdwijnt, niemand meer om zich heen kijkt en politici opkomen voor de kiezer in plaats van voor hun idealen.

 

Geen vertrouwen in de toekomst

Het effect van deze tendens is een maatschappij zonder vertrouwen in de toekomst, laat staan in de economie. Het is een maatschappij waar mensen elkaar alleen nog maar kunnen zien als concurrenten, waar jaarcontracten de norm zijn geworden. Een land waar een hulporganisatie als Cordaid, gericht op ontwikkelingssamenwerking, de behoefte ziet om een handreiking te doen naar de allerarmsten in Nederland.

 

In zo’n maatschappij moeten duizenden basisschooldocenten iedere zomer tijdelijk bij het UWV aankloppen voor een bijstandsuitkering omdat de basisschool waar ze het hele jaar hebben gewerkt ze in de zomer laat stikken. Om ze in september weer aan te nemen. Het is ook een maatschappij waar men bezuinigt op de publieke omroep, ontwikkelingssamenwerking en het ontwikkelen van een duurzame samenleving. Waarom? Omdat het gemakkelijk is want het inhoudelijke publiekdebat is reeds lang verdwenen.

 

Nederland is nog lang niet af

Recentelijk zei een diplomaat  tegen mij dat hij Nederland niet interessant vond omdat het land af was. Maar naar mijn mening vergist hij zich. Nederland is af als je woont in Wassenaar of in de Nassuabuurt of Duinoord in Den Haag. Als je woont in de Schilderswijk of binnen de zogenaamde Sharia Driehoek, dan blijkt Nederland nog lang niet af. Mijn buren hebben hun wijk en hun stad de afgelopen 40 jaar zien veranderen in een plek waar ze zich ’s nachts niet meer op hun gemak voelen. Als je daar woont dan weet je dat Nederland nog lang niet af is, dat het krachtwijkenbeleid eerder geïntensifieerd moet worden dan afgekapt. Want een handreiking kap je niet halverwege af, dat is een klap in het gezicht van de bewoners.

 

Krachtwijken van Den Haag

Maar een handreiking, daar hoeven de bewoners in die wijken niet op hopen. Verschrikkelijk, want juist in deze krachtwijken van Den Haag bevinden zich de grootste groep kinderen die in armoede opgroeien. Zonder enig solidariteitsbesef, zonder bestaan van het verheffingsideaal of het gevoel dat een maakbare samenleving, zelfs als je er niet in gelooft, in ieder geval een ideaal is waarna je moet streven, zijn deze wijken afgeschreven. Dat is jammer, want het betekent de zoveelste nagel in de doodskist van de sociaaldemocratie. De gemeentes waar deze krachtwijken zich bevinden zullen er een zware dobber aan hebben. Maar zij bieden ook hoop op een betere uitkomst. Op lokaal niveau is de sociaaldemocratie namelijk zeker nog aanwezig.

 

De meeste gemeentes hebben bijvoorbeeld een sportprogramma waardoor kinderen van arme gezinnen gratis kunnen sporten. Zo blijven ze gezond, krijgen ze normen en waarden mee en hebben ze een breed netwerk aan sociale contacten. Er wordt ingezet op goede schuldhulpverlening, integrale dienstverlening, preventie, maar ook op de naleving van wetten en regels. Zo helpen gemeentes de solidariteit onder de mensen te behouden en van het verheffingsideaal een realiteit te maken.

 

Welke kant willen we op

Maar op nationaal niveau zijn we al lang de verkeerde weg ingeslagen. Daar moet een stevig debat plaatsvinden over welke kant we met onze samenleving opwillen. Willen we echt een maatschappij met een flexibele arbeidsmarkt waar mensen nooit rust kunnen vinden omdat hun werkende leven bestaat uit onzekere jaarcontracten, een beetje zzp’en en af en toe de bijstand in? Een maatschappij waar iedereen elkaar als concurrent ziet en waar solidariteit tussen generaties verdwijnt? Waar we basisschooldocenten iedere zomer de bijstand insturen? Willen we echt dat de zwaksten in de wereld de dupe worden van onze crisis door op ontwikkelingssamenwerking te bezuinigen?

 

Een idealist

Noem mij een idealist, maar ik denk dat Nederland nog lang niet af is. Dat er nog veel werk valt te verzetten, maar dat er wel hoop is op een betere toekomst. Een toekomst waar we elkaar weer een hand toesteken en waar wij ook opkomen voor mensen die niet in Nederland wonen. Met genoeg idealisten met een goed verhaal weet ik zeker dat Nederland niet de kille samenleving krijgt waar naar we nu dreigen af te glijden. Dan kijken we naar zo’n SCP-rapport en zien we het glas halfvol en werken we aan het vullen van de rest. Dan gooien we het niet leeg omdat het makkelijker en goedkoper is. In zo’n samenleving zou ik graag willen wonen, u niet?    

 

 

Trefwoorden:
EconomiePolitiek

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer