Politiek
11 september 2013 | door: Sarah Van Liefferinge, Piratenpartij

Onze democratische samenleving heeft zuurstof nodig

Opiniemakers schreeuwen om een radicaal nieuwe politiek. Maar zelf zitten ze blijkbaar gevangen in verouderde top-down opvattingen over wat "politiek" in essentie is. Ze zien niet hoe overal om ons heen de aanzetten tot vernieuwing opborrelen.

"Niet de politieke partijen maar de burger vormt de kern van de democratie"

Carl Devos vindt dat we de politiek niet langer aan politici mogen overlaten. Hugo Camps snakt naar jonge wolven met frisse ideeën, en Frank Van Laeken vraagt zich af waar de charismatische dromers blijven.

 

Opiniemakers schreeuwen om een radicaal nieuwe politiek. Maar zelf zitten ze blijkbaar gevangen in verouderde top-down opvattingen over wat "politiek" in essentie is. Ze zien niet hoe overal om ons heen de aanzetten tot vernieuwing opborrelen.

 

De toekomst groeit van onderuit

Ze duiken op als spoken: bewegingen van zelfbewuste burgers die het heft in eigen handen nemen. Op alle mogelijke domeinen plaatsen mensen eigen initiatieven tegenover de bestaande instellingen. Ze handelen uit onvrede met de bestaande impasse. Ze geloven niet langer in de traditionele partijen en hun beroepspolitici, die kampen met een schrijnend gebrek aan inspiratie, zelfreflectie en langetermijnvisie.

 

Mensen zoals u en ik verenigen zich om stadstuintjes aan te leggen en groene energie aan te kopen, zelf kindercrèches te organiseren, maaltijden of auto’s te delen en  kleren te ruilen. Burgerjournalisten schrijven mee aan internetkranten en duizenden reageren enthousiast op de oproep van de nieuwe bank New B om coöperant te worden. 

 

In Griekenland, waar de crisis het hardst toesloeg, gaan burgers nog een stapje verder. Steeds meer boeren en voedselproducenten schakelen de tussenhandel uit en bieden hun producten goedkoper aan op lokale markten.  Arbeiders nemen zelf de productie in handen na het faillisement van hun fabriek. Burgers reageren op de slechte dienstverlening door telecombedrijven met een eigen onafhankelijke internetvoorziening. Deze kleinschalige marktjes blijken een uitstekende buffer te vormen tegen de heersende economie van multinationals en banken.

 

De codewoorden van al deze initiatieven zijn: zelfbeschikkingsrecht en solidariteit, vertrouwen en verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid en duurzaamheid. Burgers geven een duidelijk signaal over hoe zij de wereld en de toekomst zien. Zij hebben begrepen dat een nieuwe politiek mogelijk is. Maar ook en vooral: dat ze het zelf zullen moeten doen. Van onderuit. Los van de bestaande partijen en hun beroepspolitici.

 

De omwenteling is globaal en digitaal 

De digitale omwenteling herdefinieert onze manier van denken en communiceren, socialiseren en organiseren, werken en leren. Kortom: onze maatschappij en onze wereld veranderen ingrijpend. Een revolutie van deze orde veroorzaakt machtsverschuivingen, en dus strijd. 

 

Eerst gingen de gevestigde waarden in de wereld van muziek, film en media aan het wankelen. Hun verzet bleek zinloos. The Pirate Bay bestaat nog steeds. ITunes en Spotify floreren, omdat zij reageerden met een vooruitziend, eerlijk en democratisch businessplan. De platen- en filmmaatschappijen daarentegen hebben een groot deel van hun macht verloren. 

 

De volgende stap zijn de politieke instellingen. En ook al klampen beroepspolitici zich krampachtig vast aan hun macht, ook zij zullen steeds meer rekening moeten houden met de burgers.

 

Wat de digitalisering ons in de eerste plaats leert, is hoe makkelijk we macht kunnen decentraliseren. Het internet laat ons toe om goedkoop samen te spreken en te werken, zonder centrale hoofdkwartieren en controlerende middenkaders. We organiseren onszelf nu verticaal en omzeilen zo de logge hiërarchische top-down structuren. Op een goedkope en snelle manier verzamelen we ‘the wisdom of the crowd’ in digitale bibliotheken zoals Wikipedia of YouTube. Samen weten we simpelweg meer.

 

Het zou dom zijn om blind te geloven dat technologie de wereld zal verbeteren. Maar nog dommer is het om de nieuwe perspectieven die de technologie biedt,  niet in de ogen te durven kijken.

 

En de burger staat klaar

Onze parlementaire representatieve democratie is uitgeblust. Ons  huidig bestel is onhoudbaar, dat bleek tijdens de crisis. Er is nood aan diepgaande veranderingen op economisch, socio-politiek en ecologisch vlak. We willen een duurzaam toekomstproject. 

 

Burgers zijn mondig geworden en infomeren zichzelf. Wij geloven niet meer in de particratie, noch in de grote verkiezingsshows. Wij willen onze stem niet meer weggeven. Wanneer hebben wij als burgers ons mogen uitspreken over Europa, over de invoering van de euro? Over onze deelname aan de oorlog in Afghanistan? Over de invoering van de GAS-boetes? Nieuwe technologieën maken dit nochtans mogelijk. Denk maar aan Ijsland, waar burgers via internet een nieuwe grondwet schreven, aan Zwitserland dat onlangs een referendum over het basisinkomen stemde, of aan Finland, waar elke burger een wetsvoorstel kan indienen via een electronisch loket. Radicale burgerdemocratie kán, zoveel is zeker.

 

De burger heeft geen boodschap meer aan de strijd tussen links en rechts. Wij bepalen zelf onze normen en waarden. We incorporeren de essenties van alle vorige politieke stromingen: immateriële waarden van de christen-democraten, vrijheid en ondernemingszin van de liberalen, solidariteit van de socialisten, gemeenschapsgevoel van de nationalisten en duurzaamheid van de groenen. We vertrekken niet vanuit dogma’s maar bouwen aan een nieuw verhaal, een verhaal voor de toekomst in plaats van voor het verleden. 

 

De nieuwe politiek bestaat al. Ze wordt bedreven door verantwoordelijke en vrije wereldburgers. Niet alleen onze economie, maar vooral onze democratische samenleving heeft zuurstof nodig. Niet de politieke partijen maar de burger vormt de kern van de democratie. Het alternatief leeft, slechts wie vastzit in oude schema’s ziet het niet.

Trefwoorden:
Politiek

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Sarah Van Liefferinge, Piratenpartij
We zijn de koop- en groeicultuur beu - 9 november 2013
Onze democratische samenleving heeft zuurstof nodig - 11 september 2013
Het terreuralarm is een georchestreerde mediacampagne - 17 augustus 2013



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer