Gezondheid
1 oktober 2013 | door: Luc Colemont, MDL-arts en mede-oprichter vzw Stop Darmkanker

Snel met z'n allen van de pc naar de wc

Dagelijks sterven 5 mensen in Vlaanderen en 12 mensen in Nederland aan darmkanker. Deels door een gebrek aan informatie en voorlichting. Dat zijn onaanvaardbare getallen.

"Het is bewezen: screening naar darmkanker redt levens "

Dit weekend werden op het grootste kankercongres in Amsterdam de resultaten voorgesteld van een Europees-Franse studie die ongetwijfeld nog meer olie op het vuur zal gooien. Met een persbericht via Reuters werd “irrefutable” bewijs wereldkundig gemaakt –laat ons dat maar met “onweerlegbaar” vertalen- dat testen (screening) op darmkanker zelfs efficiënter is dan borstkanker en prostaatkanker.

 

Het stormde zondagmorgen even op Twitter, maar die storm ging vrij snel liggen. Wellicht niet voor lang…

 

Cijfers

Zonder in details te willen treden zou ik slechts enkele cijfers uit de studie willen halen. In landen waar screening reeds meerdere jaren wordt toegepast en waar een hoge deelname werd bereikt (bv. Oostenrijk met 61% deelname) zag men op termijn een daling van de sterfte door darmkanker met 39% bij mannen en 47% bij vrouwen.

 

In landen waar de deelname aan het bevolkingsonderzoek maar beperkt was (bv. Griekenland met 8%) zag men een toename van de sterfte met 30%!

 

Cijfers waar je inderdaad moeilijk kunt naast kijken en die enkel bevestigen wat meerdere wetenschappelijke studies in het verleden reeds bewezen hebben: “screening redt levens”. En dan hebben we het nog niet over het kostenbesparend effect voor de gezondheidseconomie. Het bevolkingsonderzoek “ontzettend duur” noemen is de waarheid geweld aandoen. Ook daar was er de afgelopen weken stemmingmakerij rond. Maar om het met een boutade te zeggen: “If you use numbers, use the right numbers”.

 

Mannen en vrouwen

Een dergelijke studie legt natuurlijk terecht één van de belangrijkste pijnpunten bloot van het  bevolkingsonderzoek. Uniek in zijn soort, omdat het hier voor de eerste maal gaat om een bevolkingsonderzoek waarbij zowel mannen als vrouwen kunnen deelnemen.

 

De gunstige resultaten van een bevolkingsonderzoek voor darmkanker zullen in de eerste plaats bepaald worden door het al dan niet bereiken van een hoge deelname of zgn. “participatie”-percentage. Men kan zich dan ook de vraag stellen in hoeverre mannen en vrouwen gelijk of verschillend zullen reageren op het aanbod om hun ontlasting te laten testen.

 

Er zijn voldoende bewijzen om aan te nemen dat de reactie verschillend zal zijn. Heeft men daar bij dit bevolkingsonderzoek ook rekening mee gehouden? Krijgen mannen en vrouwen dezelfde uitnodigingsbrief, precies hetzelfde geformuleerd? Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat je ook op dat vlak letterlijk en figuurlijk het verschil kan maken. Vraag dat maar eens aan de gedragspsychologen. Communicatie en informatie zijn hierbij van cruciaal belang.

 

Enveloppe met testbuisje thuisbezorgd

De “poepsimpele” iFOB-test (ook wel eens mascara-test genoemd) is in dit opzicht alleszins meegenomen. Het kan haast niet eenvoudiger. Het brede publiek en de 50-plussers moeten er wel vertrouwd mee geraken. Het gaat bij het bevolkingsonderzoek immers niet onmiddellijk over het darmonderzoek of coloscopie. Je krijgt de enveloppe met het testbuisje keurig thuis bezorgd. En dan moet je even van de PC naar de WC…

 

Net zoals bij de andere screeningsprogramma’s mag men verder niet uit het oog verliezen dat een éénmalige deelname niets oplevert. Indien de test negatief is dient die na 2 jaren zeker te worden herhaald. Je zult eigenlijk een contract met jezelf moeten aangaan om dit om de 2 jaren te laten uitvoeren. Een éénmalig bezoek aan het toilet met de mascara-test is niet voldoende. Net zoals het voor je auto ook niet voldoende is om slechts één keer naar het keuringsstation te gaan. 

 

Onaanvaardbare cijfers

Vandaag sterven er nog dagelijks 5 mensen in Vlaanderen en 12 mensen in Nederland aan darmkanker. Deels door een gebrek aan informatie en voorlichting. In een informatiemaatschappij die als maar meer “mobieler” wordt zijn dit eigenlijk onaanvaardbare getallen. 

 

De sociale media kunnen hierbij ongetwijfeld ook een aktieve en ondersteunende rol spelen. Het "promoten" van een gezonde levensstijl is ook een onderdeel van de strijd tegen darmkanker. Ook op dat vlak is nog veel winst te boeken. Die cijfers moeten absoluut gereduceerd worden.

 

Wat met de 50-55 plussers?

Nog een slotopmerking. Alle internationale richtlijnen raden bevolkingsonderzoeken voor darmkanker aan vanaf de leeftijd van 50  jaar. De arbitraire bovengrens van 74 heeft al tot heel wat discussies geleid. Maar wie kan me precies uitleggen waarom in Nederland en Vlaanderen de 50 tot 55 jarigen voorlopig nog niet aan bod komen en even in de wachtrij (soms enkele jaren) moeten gaan staan? Is hun leven dan iets minder waard? Hier kan de huisarts ongetwijfeld ter hulp schieten en de rol van de overheid voor een deel overnemen. Of kunnen ze binnenkort toch bij de apotheker of de drogist terecht om een zelf-test te kopen? Wat in andere landen van de wereld kan moet in een modern Vlaanderen en Nederland toch ook mogelijk zijn.

 

Het is duidelijk. Diegene die een campagne maakt die tot een grote deelname aan het bevolkingsonderzoek leidt is één van de morele winnaars van het hele gebeuren. Hij of zij kan er effectief toe bijdragen dat levens worden gered. “Kennis delen om levens te redden” … een mooie uitdaging! De vzw Stop Darmkanker is er (bijna) klaar voor!

Trefwoorden:
Gezondheid

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Luc Colemont, MDL-arts en mede-oprichter vzw Stop Darmkanker
Darmkanker: Gebruik de juiste cijfers en voer de strijd op - 11 februari 2014
Snel met z'n allen van de pc naar de wc - 1 oktober 2013
Is darmkanker niet 'sexy' genoeg? - 21 mei 2013
Meer aandacht voor darmkanker a.u.b. - 18 december 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer