Arbeidsmarkt
1 oktober 2013 | door: Dimitri De Meester, Partner ImproveMenT

Maak van werkbaar werk ook zinvol werk

Mensen motiveren om langer aan het werk te blijven. Die uitdaging wil Vlaanderen aangaan door in te zetten op werkbaar werk. Positief, maar moeten we niet ambitieuzer zijn?

"De keuze voor werkbaar werk is lovenswaardig, maar legt de lat té laag"

Eén van de slechtst denkbare complimenten die je een gedreven kok kan geven, is hem bij het verlaten van zijn restaurant meegeven dat het eetbaar was. Op zich positief want het bord werd niet terzijde geschoven. Maar echt vrolijk zal de kok er met deze feedback niet van worden. Er spreekt weinig overtuiging en appreciatie uit. Bovendien kan het niet meteen beschouwd worden als aantrekkelijke reclame voor anderen. Je blijft, zeg maar, op je honger zitten.

 

Toen ik me een hele tijd geleden met mijn mountainbike aan een voor mij onbekend parcours wilde wagen, polste ik even bij iemand die de tocht reeds had overleefd. ‘Goh, ja, laat ik zeggen dat het doenbaar is.’ Met ‘doenbaar’ had ik op zich voldoende motivatie om het er met knikkende knieën op te wagen en begon ik dus aan mijn avontuur, maar het gaf me niet het vertrouwen waarop ik had gehoopt.

 

Het is het net niet

Bij termen zoals ‘eetbaar’ en ‘doenbaar’ verwacht ik steeds een ‘ja maar’. ‘Ja, het is voldoende, maar…’. ‘Ja, op zich gaat het, maar…’. Het zijn termen die vooral aangeven dat het tegendeel op zich niet het geval is. Net niet, zeg maar. Het is niet niet-eetbaar, het is niet niet te doen, etc. Meer verhaal dragen deze termen niet met zich mee. Om een tafereel positief te omschrijven, om impact te hebben en anderen te overtuigen, zal ik met een grote bocht om woorden als ‘doenbaar’ gaan.

 

En zo ook met ‘werkbaar’. Vorige week bracht de Stichting Innovatie en Arbeid (SERV) haar rapport uit over wat zij ‘werkbaar werk’ noemen. Op initiatief van de sociale partners binnen Vlaanderen wordt elke drie jaar de werkbaarheid van werk in Vlaanderen in kaart gebracht. Vlaanderen krijgt volgens het onderzoek 54,6% op het rapport. In 2004 tekende Vlaanderen 52,3% op. Streefdoel is 60% in 2020.

 

Vier voorwaarden

Werkbaar werk, zo lees ik op de website van SERV voldoet aan vier voorwaarden: het leidt niet tot (problematische) werkstress, het houdt evenwicht met het privéleven, het biedt voldoende leerkansen en blijft motiverend.

 

Werkbaar werk ziet SERV als een hefboom om mensen langer aan het werk te houden. Dit soort onderzoek is een verademing binnen gans het vergrijzingsdebat. Het verruimt de horizon van een benadering die zich vandaag voornamelijk focust op financiële haalbaarheid en strategie. Die laatste zijn beslist belangrijk om in de toekomst de maatschappelijke uitdagingen die de vergrijzing met zich meebrengt aan te gaan. 

 

Behoeften

Maar het is een éénzijdige benadering, want vergrijzing draait om mensen, kwaliteit van leven en werk, etc. En hoe graag sommigen het ook zouden willen, dit rijtje is niet volledig kwantificeerbaar. Het is dan ook lovenswaardig dat ‘werkbaar werk’ direct gekoppeld is aan een aantal behoeften die mensen intrinsiek motiveren: de behoefte aan autonomie, de behoefte aan groei, etc. Het zijn behoeften die een mens op duurzame wijze kunnen motiveren waardoor langer werken een haalbare kaart wordt. Deze uitdaging enkel met financiële beloningen trachten aan te gaan, is een maat voor niets. De impact van financiële beloningen op ons gedrag is geen lang leven beschoren. Wetenschappelijk onderzoek toont dit bij herhaling aan. Het creëren van een werkcontext waarin de aangehaalde behoeften ruimte krijgen, is een grote uitdaging voor veel bedrijven.

 

De focus die het onderzoek van de SERV legt, zit dus in de goede richting, maar legt de lat te laag. Immers, ‘werkbaar werk’ geeft voornamelijk aan dat het werk niet problematisch van aard is. (Met  54,6% van de banen in Vlaanderen die niet-problematisch van aard zijn, scoren we niet bijster hoog.) Willen we louter werkbaar werk? Is het voldoende ambitieus van Vlaanderen om 60% van de banen als niet-problematisch te kunnen labelen? Langer werken is één zaak. Bedrijven laten groeien en hen een concurrentievoordeel verschaffen is een andere. En dan komen we er niet met middelmatigheid. Dan dienen we de lat hoog te leggen, onze ambitie te laten spreken.

 

Motivatie 3.0

Bedrijven in onze kenniseconomie kunnen het verschil maken door de mate waarin ze het potentieel van hun medewerkers weten aan te spreken. De mate waarin ze hen intrinsiek kunnen motiveren. Motivatie 3.0. Het is dan dat de betrokkenheid toeneemt en mensen bereid zijn om verantwoordelijkheid op te nemen. Het legt de basis voor creativiteit, flexibiliteit, persoonlijk leiderschap, etc. Dat zijn niet louter mode-woorden, maar cruciale elementen om vandaag succesverhalen mee te kunnen creëren.

 

Werkbaar werk dat voornamelijk een verschil wil maken met niet-werkbaar werk, is té weinig ambitieus. Het lijkt me niet meteen een compliment te zijn voor een gedreven bedrijfsleider wanneer de werknemer hem er attent op maakt dat het werk in zijn bedrijf ‘werkbaar’ is. Mensen zijn dan wel voldoende gemotiveerd om te blijven werken, maar de bereidheid om het beste te willen geven, vereist motivatie van een hogere orde. We hebben nood aan een zinvolle werkcontext die medewerkers uitdaagt. En dit met een spanningsboog die het midden houdt tussen taken die té makkelijk zijn en té moeilijk. In een dergelijke context wordt werk zinvol.

 

Burnout, verzuim en vergrijzing kosten de maatschappij en het bedrijfsleven handenvol geld. Mensen motiveren om – langer – aan het werk te blijven, is dus een absolute must en een eerste vereiste. Maar om groei te kunnen optekenen en dus überhaupt van een toekomst te kunnen spreken, moeten we verder durven kijken. Want potentieel niet aanspreken en het laten liggen, is  eveneens een erg kostelijke affaire. 

Trefwoorden:
Arbeidsmarkt

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Dimitri De Meester, Partner ImproveMenT
Maak van werkbaar werk ook zinvol werk - 1 oktober 2013
Het zinloze gezichtsverlies van Ford Genk - 2 november 2012



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer