Arbeidsmarkt
11 oktober 2013 | door: Angelo Hulshout, Ondernemer, muzikant, schrijver, tonprater

Trap mensen niet in vakjes

Als je je anders gedraagt dan wat we normaal vinden, kun je maar beter niet vertellen dat je een burn-out hebt gehad, of borderliner bent. Wie dat wel doet krijgt een stempeltje, hoe onterecht ook.

"“Kindje druk? Noem het ADHD en gooi er wat Ritalin in – het zal wel weer”"

Een jaar of 15 geleden liep ik tegen de muur op. Van de een op de andere dag zat ik op de bank, in een badjas, en deed helemaal niets meer. Niet eten,  niet praten, en als ik er op terug kijk zelfs niet denken. Ik was met heel veel dingen tegelijk bezig op dat moment, en op weg naar huis na een zware 5-daagse training ging de knop op. Ik weet nog steeds niet hoe ik die avond naar huis ben gereden en wat ik onderweg allemaal had moeten zien.

 

Wat ik wel weet is dat ik razend was op de bedrijfsarts, die mijn verhaal aanhoort, er duidelijk niets mee kon en op het moment dat ik bij de deur stond nog de opmerking plaatste: “Laten we nog maar niet met pilletjes beginnen.” Je zit er mentaal helemaal doorheen, hebt geen idee of en hoe je daar weer uitkomt en dan komt iemand met zo’n kort-door-de-bocht stompzinnige opmerking.

 

Autisme

Iets dergelijks gebeurde me laatst weer – in de reactie die ik kreeg van iemand op het feit dat mijn zoon Asperger heeft, een vorm van autisme. “Als die van mij autisme had, dan haalde ik dat er wel even uit.” Het woord ‘haalde’ werd voorafgegaan door een korte hapering, ik vermoed omdat deze persoon eigenlijk een ander woord had willen gebruiken. Blijkbaar geldt, net als in mijn eigen eerdere ervaring, dat als het aan de buitenkant niet zichtbaar is dat je iets hebt, een pilletje of een pak slaag je wel weer op het rechte spoor zet. Onbegrip, of gebrek aan begrip.

 

Gelukkig ben ik niet de enige die hier tegenaan loopt, blijkt ook uit de campagne van SIRE die al sinds juni loopt: De hulplijn voor mensen zonder psychische ziekte. Het eerste spotje uit die campagne dat ik zag was meteen raak, Gijs die vertelt hoe dom een dokter (!) met zijn autisme omging. De andere filmpjes, over onder andere posttraumatisch stressstoornis en borderline leggen hetzelfde soort misvattingen bloot. Ook in de interviews met de hoofdrolspelers uit de spotjes zijn de nodige voorbeelden te destilleren. Zo kreeg Gijs op zijn 30e pas de diagnose autisme, waarop mensen reageerden met “Dat kan niet, want jij bent intelligent” en vertelde Mandy maar niet dat ze PTSS had, omdat ze op een feestje te horen kreeg dat  “je sowieso wel zwakbegaafd moet zijn om PTSS te krijgen”.

 

Daarnaast zijn er natuurlijk de voorbeelden van vooroordelen die iedereen wel kent, zoals de absolute nummer één  “Kindje druk? Noem het ADHD en gooi er wat Ritalin in – het zal wel weer”.

 

Additionele problemen

Zo maken we het onszelf lekker makkelijk: plaats iemand in een vakje, plak er een stickertje op en we kunnen weer verder.  Het gevolg is dat mensen worden gepest, buitengesloten of (misschien nog wel het gunstigste geval) genegeerd. Uiteindelijk leidt dat in veel gevallen weer tot additionele psychische problemen – een aandoening hebben is al erg, er elke dat op een negatieve manier door mensen in je omgeving mee geconfronteerd worden is nog veel erger.

 

Zoals Mandy al aantoont kan iemand met PTSS een prima moeder zijn, Daan hoeft met zijn ADD en angststoornis niet in een donker hoekje van een magazijn te worden neergezet en Gijs wil alleen maar een heldere uitleg over zijn behandeling in plaats van aangesproken te worden in slow motion. Accepteren we dat niet, dan drukken we al dan niet bewust mensen uit de samenleving en belasten ze met een onterecht stigma. Dat is ook de reden geweest voor SIRE om, samen met stichting Samen Sterk tegen Stigma, de hulplijn op te richten, en deze via SIRE te lanceren.

 

Telefoontjes

De hulplijn wordt sinds eind juni, de start van de campagne, 10 tot 20 keer per dag gebeld. Elk telefoontje wordt beantwoord door de ervaringsdeskundigen van de hulplijn – deskundig in de zin dat ze zelf een psychisch probleem hebben of gehad hebben. Veel telefoontjes komen van familieleden of partners van iemand met een psychische aandoening, maar ook collega’s en werkgevers melden zich regelmatig. Blijkbaar heeft de campagne toch iets losgemaakt bij mensen die zich eerder niet bewust waren van de manier waarop ze wel of niet met elkaar omgaan.

 

Per 1 november wordt de hulplijn overgenomen door LPGGgz, het landelijk platform voor geestelijke gezondheidszorg. Een prima idee wat mij betreft, met in het achterhoofd de voorbeelden aan het begin van dit artikel.

 

Er zijn mensen die zeggen dat huisdieren niet in een kooi of hok thuishoren, omdat ze daar ‘aan kapot gaan’.  Laten we dat dan ook voorzichtig zijn met het in vakjes plaatsen, of  trappen,  van mensen doen die net even anders zijn op het psychische vlak. Dat maakt het leven voor hen, en voor hun naaste omgeving een stuk gemakkelijker.

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Angelo Hulshout, Ondernemer, muzikant, schrijver, tonprater
Trap mensen niet in vakjes - 11 oktober 2013
De luierwet is asociaal - 30 augustus 2013



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer