Onderwijs
17 november 2013 | door: Tonnie Nijenhuis, voorzitter Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs

Geef thuisonderwijs een wettelijke basis

De regering dreigt met een verbod op thuisonderwijs terwijl thuis onderwezen kinderen zich minstens even goed ontwikkelen als in de schoolbanken.

"Dekker zet ons land in een ongewenste uitzonderingspositie bij afschaffing van thuisonderwijs"

Staatssecretaris Dekker (Onderwijs) wil thuisonderwijs verbieden uit angst dat kinderen thuis in een sociaal isolement raken en niks leren van hun ouders en andere thuisonderwijzers. Maar een-op-een onderwijs thuis is juist een zeer effectieve manier van lesgeven gebleken.

 

Thuisonderwijs vormt kinderen zowel cognitief als sociaal-emotioneel minstens even goed als het reguliere onderwijs, in de schoolbanken. Als Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs zetten wij daarom graag de feiten op een rijtje. Afgelopen jaar kregen er slechts 429 kinderen in heel Nederland thuisonderwijs. Desalniettemin wil staatssecretaris Dekker het zo’n tweehonderd gezinnen verbieden thuis goed onderwijs te geven. En dit wil hij koste wat kost doorvoeren ondanks meerdere onderzoeken die aantonen dat een-op-een-onderwijs juist krachtig is…

 

Schrappen van de vrijstelling, uit angst

Dit jaar, medio juli meldde staatssecretaris Dekker in een brief aan de Tweede Kamer artikel 5b van de Leerplichtwet te willen schrappen. Ouders kunnen via dit artikel nu nog vrijstelling krijgen van de leerplicht, met een zogeheten ‘richtingbezwaar’ en thuis hun kinderen zelf les geven.

De staatssecretaris is echter bang dat sommige kinderen geen onderwijs ontvangen. In tegenstelling tot het Burgerlijk Wetboek verplicht de huidige Leerplichtwet ouders immers niet om hun kind vervangend onderwijs te bieden. Daarnaast vreest Dekker dat kinderen die niet naar school gaan, een brede sociaal-emotionele ontwikkeling missen. Het schrappen van dit artikel komt dus vooral voort uit angst. En angst is een slechte raadgever.

 

Dekker legt onderzoeken naast zich neer

Zijn angsten zijn niet op feiten gebaseerd. Een comité van zes wetenschappers uit het onderwijsveld stuurde eerder deze maand, op initiatief van het Kohnstamm Instituut (Universiteit van Amsterdam) een verklaring naar de Kamer, waarin zij bevestigen dat thuisonderwijs een effectieve onderwijsvorm is. Volgens deze hooggeleerden heeft thuisonderwijs juist de toekomst in Nederland.

 

Terwijl kinderen van thuisonderwijzers goed aan het scoren zijn, wil Dekker niet van de positieve resultaten weten. Nee, liever legt hij de uitkomsten van onderzoeken en zelfs van een gerenommeerd instituut naast zich neer. Sterker nog, zijn overtuigingen om het af te schaffen zijn niet eens in lijn met het advies van de Onderwijsraad. Deze adviseerde namelijk handhaving van artikel 5b, maar dan wel met de verplichting voor ouders om vervangend onderwijs aan te bieden. Maar Dekker schuift de eerdere toezeggingen tot behoud van thuisonderwijs van de ministers uit 2003 en 2011 liever onder het tafelkleed, alsof deze nooit gedaan zijn.

 

Drastisch van Dekker

Natuurlijk zijn we het helemaal eens met Dekker dat alle kinderen zich moeten kunnen ontwikkelen en goed onderwijs moeten krijgen. Ontwikkeling door gedegen onderwijs is een must. Maar door dit artikel te schrappen zet hij het waardevolle thuisonderwijs als grofvuil aan de straatkant weg. En dat is veel te drastisch van Dekker; hij zou ouders beter kunnen verplichten tot gedegen, vervangend onderwijs. Want dat is wat thuisonderwijs ís: een effectieve manier om kinderen in een prettige omgeving, namelijk thuis, les te geven. Zoals al eerder gezegd: verschillende onderzoeken tonen aan dat thuis onderwezen kinderen zich minstens evengoed ontwikkelen in cognitief en sociaal emotioneel opzicht als hun leeftijdgenoten die op school leskrijgen. Dit resultaat ontstaat dankzij de kracht van persoonsgericht onderwijs.

Bovendien, door afschaffing van thuisonderwijs zet Dekker ons land internationaal in een ongewenste uitzonderingspositie wat betreft innovatieve onderwijsvormen en burgerlijke vrijheden.

 

Maatschappelijk betrokken, blakend van zelfvertrouwen

Daarnaast is zijn tweede argument, dat kinderen sociaal dreigen te mislukken door thuisonderwijs, een verkeerde aanname. Uit onderzoek blijkt immers dat kinderen van ‘thuisonderwijzers’ juist zeer maatschappelijk betrokken en sociaal zijn. En dat is ook niet zo gek; ouders doen veel moeite om deze sociaal-emotionele ontwikkeling van hun kinderen te bevorderen. Zo blijkt dat kinderen op regelmatige basis betrokken zijn bij activiteiten buiten het eigen huis, onder meer op het gebied van sport en cultuur, in hun dorp of hun stad. Kinderen hebben gemiddeld vijf vaste of regelmatige activiteiten per week, en daarbij ontmoeten ze genoeg andere, wel schoolgaande leeftijdgenootjes. Praktisch alle ouders geven expliciet aan dat ze leer- en speelcontacten met andere kinderen organiseren. Thuis onderwezen kinderen blaken van het zelfvertrouwen en hebben een gezonde zelfkennis, zijn sociaal vaardig en maatschappelijk betrokken. Is het niet bijzonder dat de staatssecretaris ook aan deze positieve uitkomsten voorbijgaat?

 

Ouders gaan niet over een nacht ijs

We nemen u nog verder mee in de wereld van thuisonderwijzers… De keuze tussen thuisonderwijs of het reguliere onderwijs is geen gemakkelijke. Thuisonderwijs-ouders nemen kennis van de inhoud van het schoolonderwijs. Ze verzorgen onderwijs in alle vakken die op school worden aangeboden en geven soms zelfs nog extra vakken. Ze maken gebruik van schoolmaterialen die in hun ogen onmisbaar en nuttig zijn. Daarnaast raadplegen ouders veelvuldig andere bronnen, zoals internet, de openbare bibliotheek en zelf gemaakte materialen. Ouders die thuisonderwijs geven, gaan echt niet over een nacht ijs. Nee, ze nemen hun taak serieus.

 

Nog meer voor(oor)delen

Natuurlijk proberen we als vereniging de voordelen te laten zien van thuisonderwijs. En ach, we kunnen nog wel even doorgaan over de vooroordelen waar thuisonderwijzers mee geconfronteerd worden. Thuisonderwijs is overigens in de meeste westerse en Europese landen een bij wet erkende vorm van onderwijs. En hoewel in West-Europa Duitsland het enige land is waar thuisonderwijs verboden is, kennen alle betrokken landen een regeling voor toezicht en handhaving op thuisonderwijs.

 

Een landenvergelijking maakt duidelijk dat zulke regelingen een grote diversiteit kennen, variërend van preventief tot proportioneel toezicht. Van een aanzuigende werking – wat de staatssecretaris vreest omdat er een toename was – is nergens sprake; thuisonderwijs blijft in Europese landen onder de één procent. In Nederland is het slechts 0,01 procent dat vrijstelling krijgt en thuisonderwijs geniet. We hebben het dus over ongeveer tweehonderd gezinnen die thuis lesgeven. Zoveel gezinnen wonen niet eens in één wijk. Even ter relativering: Dekker maakt dus flink wat heisa om een paar wijkbewoners, die het beste met hun kinderen voor hebben...

 

Laat thuisonderwijs voortbestaan

In dat licht zouden we ervoor kunnen kiezen om Dekkers voorstel van ons af te laten glijden. Maar dat doen we niet, juist omdat we geloven in deze krachtige vorm van onderwijs, het ontwikkelen en stimuleren van onze kinderen. Geef thuisonderwijs een wettelijke basis door in de Leerplichtwet de mogelijkheid tot het geven van thuisonderwijs op te nemen. En, verbind deze aan de grondwettelijke vrijheid om onderwijs te geven. Garandeer daarnaast de kwaliteit van thuisonderwijs door een passende regeling voor toezicht en handhaving in te stellen. Naar onze overtuiging is er dan ook geen andere conclusie mogelijk dan het thuisonderwijs te laten voortbestaan.

 

NB: De onderzoeken waarnaar wij verwijzen waren onderzoeken in opdracht van het ministerie van OCW, het advies van de Onderwijsraad en het rapport van het Wetenschappelijk Bureau van het Openbaar Ministerie (WBOM).

Trefwoorden:
Onderwijs

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Tonnie Nijenhuis, voorzitter Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs
Geef thuisonderwijs een wettelijke basis - 17 november 2013



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer