Veiligheid
7 februari 2014 | door: Daan Kazzaz

Corrigeer de menselijke factor in politiewerk

De manier waarop een agent in Utrecht ruimte krijgt zijn frustraties te uiten, zet de politie-slogan ‘waakbaar en dienstbaar’ in een compleet ander perspectief.

"Wanneer is machtsvertoon, bedreiging en intimidatie legitiem?"

In december 2012 werden twee politieagenten veroordeeld wegens ontvoering en bedreiging van een Poolse zwerver. Deze kreeg een pistool op zich gericht, zogenaamd om zijn eigen graf graven. In december 2013, een jaar later, werd de agent die een 17-jarige jongen in Den Haag doodschoot vrijgesproken.

 

Beide gevallen beamen de stelling van politievakbond ACP dat politiewerk mensenwerk is. “In een split second moet je op het scherpst van de snede keuzes maken met de informatie die je dan hebt. Een keuze kan heel ernstige gevolgen hebben’’, aldus de woordvoerster in reactie op de vrijspraak in Den Haag.

 

Dit opiniestuk is bedoeld als bijdrage aan een discussie over deze menselijke factor in politiewerk. De hieronder omschreven situatie staat niet in verhouding tot bovenstaande excessen. De maatschappelijke relevantie lijkt daarentegen niet minder, en is wellicht zelfs groter.

 

"Oprotten"

Op vrijdagavond 24 januari 2014 omstreeks 20.30 uur, verlaten wij de parkeergarage Paardenveld. De bestemming in Utrecht is het Rasa theater. Buiten de garage valt de aanwezigheid van twee politieagenten en een groepje minderjarigen op. Met name het verbale geweld van agent 1 is opvallend. Hij schreeuwt naar een jongen dat hij moet “oprotten”. De jongen geeft hier gehoor aan en loopt naar zijn vrienden. Desondanks gaat agent 1 achter hem aan.

 

De agent vervolgt zijn scheldpartij en duwt de jongen met zijn rug tegen de muur. Deze probeert weg te lopen, maar wordt plotseling hard geslagen door de agent. De jongen rent weg, agent 1 gaat achter hem aan, maar krijgt hem niet te pakken. Zijn collega aanschouwt de situatie en doet geen moeite om deze te beheersen.

 

Ondertussen geven wij de agenten aan de situatie te willen melden, en vragen om hun badgenummers. Als zij dit weigeren te geven, wijs ik hen op hun identificatieplicht. Dit feit ontkennen zij, waarop agent 2 om assistentie vraagt. Ook deze collega’s ontkennen deze ambtsinstructie.

 

Hierop richten wij ons tot de jongeren en vragen hoe deze situatie is ontstaan. Zij stellen dat iemand ‘aap’ tegen agent 1 had gezegd. Ook de agenten rechtvaardigen hun optreden door dit te bevestigen.

 

Een protocol?

Dan lijkt er een protocol in werking te treden. Agent 1 wordt in een politieauto gezet met de mededeling dat hij snel weg moet. Bij deze ‘vluchtpoging’ worden wij opzettelijk bijna aangereden. Vervolgens rijden zij op hoge snelheid rondjes om het politiebureau.

Het tafereel speelt zich bij een drietal camera’s af, waarvan er twee aan de openbare weg hangen. De escalatie heeft zich precies in de dode hoek van beide camera’s afgespeeld. Een camera in de garage zal het gebeuren wel hebben kunnen vastleggen.

 

De slogan ‘waakbaar en dienstbaar’ lijkt in dit geval primair gericht op de belangen van collega-ambtenaren. De manier waarop een agent ruimte krijgt zijn frustraties te uiten, gaat regelrecht tegen de ambtsinstructie in. In deze regelgeving staat: “Bij de uitoefening van zijn taken onthoudt de ambtenaar zich van gedragingen waardoor aan de goede naam van het politiekorps afbreuk gedaan kan worden.”  In artikel 2 staat nog specifieker: “De ambtenaar legitimeert zich met het legitimatiebewijs dat aan hem is verstrekt: b.bij optreden in uniform, op verzoek daartoe.”

 

Corrigeer de menselijke factor in politiewerk

Het niet navolgen van de ambtsinstructie komt wellicht door ‘de menselijke factor’ in politiewerk. Net zoals het beschermen van collega’s, vrienden en hen de ruimte bieden voor het uiten van persoonlijke frustraties, wellicht een menselijke eigenschap is. Je moet immers ‘in een split second, op het scherpst van de snede keuzes maken’. En dat is lastig, zoals de woordvoerster van politievakbond ACP stelde.

 

Betekent dit dat buitensporig geweld richting minderjarigen geoorloofd is? En wanneer is machtsvertoon, bedreiging en intimidatie legitiem? Deze vragen lijken het belang te benadrukken van publieke regulering van politieoptreden. Kortom, door altijd melding te maken van een onjuiste behandeling, dan wel aangifte te doen waar mogelijk, kan de menselijke factor in politiewerk wellicht worden gecorrigeerd.

 

In navolging van het omschreven politieoptreden hebben wij daarom zowel een klacht ingediend, als ook getracht aangifte te doen. Dit laatste bleek niet mogelijk volgens de verbalisant. Na het raadplegen van zoekmachine ‘google’ en zijn chef, meent hij dat het juridisch niet strafbaar is wanneer een politieauto je opzettelijk bijna aanrijdt. Alweer een voorbeeld van de menselijke factor in politiewerk?

Trefwoorden:
Veiligheid

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Daan Kazzaz
Corrigeer de menselijke factor in politiewerk - 7 februari 2014



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer