Politiek
5 maart 2014 | door: Charles van den Broek, schrijver en historicus

Democratie is een illusie

We leven niet in een democratie, maar in een totalitair-liberaal systeem. Noem het beestje bij zijn naam, en schaf de poppenkast die we verkiezingen noemen gewoon af.

"Dat de burger invloed zou kunnen uitoefenen, is een leugen."

Nog een paar weken en Nederland mag weer de gang naar de stembus maken. Een exercitie die even zinloos en folkloristisch is als koekhappen en wc-potwerpen. Democratie is een achterrhaald, kleinburgerlijk ideaal dat niet meer past in de 21e eeuw. Posters, flyers, tv-spotjes en lijsttrekkersdebatten die mij van het tegendeel proberen te overtuigen ten spijt, zal ik er dan ook niet aan meedoen. Macht krijg je namelijk niet omdat een aantal mensen een kruisje bij je naam zet, macht neem je. Dat blijkt ook uit de dagelijkse praktijk, zelfs in het machtsschuwe Nederland. Cynisch? Wellicht. Maar laat mij een poging doen u te overtuigen. 

 

Om te beginnen zou een volk dat massaal en vrijwillig naar RTL 4 kijkt natuurlijk helemaal geen stemrecht mogen hebben. Tijdens de vorige Tweede Kamerverkiezingen liet een meerderheid van de stemgerechtigden zich wijsmaken dat er ''een trend zichtbaar zou zijn dat ''men'' strategisch ging stemmen''. Aldus Ferry Mingelen. Want vóór zijn berichtgeving had ik nog nooit iemand over die mogelijkheid horen spreken. Maar op deze manier werd de dreigende overwinning van ''extreme'' partijen al de SP en PVV afgewend, ten gunste van de traditionele partijen. Het gevolg was een coalitie die eigenlijk niemand ooit bedoeld had. Samsom en Rutte mochten dan vinden dat de kiezer duidelijk voor hun samenwerking had gekozen, de werkelijkheid was natuurlijk anders. De kiezer had in principe een links, danwel rechts kabinet gewild. Maar de onwerkbare uitkomst had de twee kemphanen in elkaars armen gedreven. Samsom en Rutte hadden dus gekozen, niet de kiezer. Nu gaat het echter om gemeenteraads- en Europese verkiezingen. En daar zouden we als burger nu écht een verschil kunnen maken. Geloven ze het zelf? We hebben een premier die denkt dat Nederland geen souvereiniteit kwijtraakt als we bevoegdheden naar Brussel overhevelen, dus het is niet ondenkbaar.

 

Gemeentepolitiek

Dé reden om juist nu te gaan stemmen voor de gemeenteraad,is dat er nu allerlei taken onder de bevoegdheidvan die gemeente gaan vallen. Thuishulp, Wwb en jeugdzorg, om maar wat te noemen. Best belangrijk, maar kun je in jouw gemeente ervoor kiezen de jeugdzorg helemaal af te schaffen? Krijgen ouderen in de ene gemeente VD-rollators, en in de andere Stadsbelang-rollators? Natuurlijk niet. Het is dus totale onzin die de landelijke partijleiders de ether in gooien. De gemeente heeft niks te kiezen, maar moet slechts uitvoeren, als ambtenaren. Inwoners hebben helemaal niks te zeggen over hun gemeente.

 

Een paar voorbeelden; in Utrecht bleek bij twee gelegenheden uit de polls dat de bevolking in overgrote meerderheid Henk Westbroek als burgemeester wilde. Bij de eerste gelegenheid kon men echter ''kiezen' tussen twee PvdA-ers, bij de laatste keer kreeg Utrecht gewoon Jan van Zaanen. Ook in Utrecht speelde het Utrecht City(?) Project, het plan Hoog Catharijne, waarbij het stationsgebied op de schop genomen zou worden en meer kantoorruimte, winkels en woningen gerealiseerd zouden worden. Na verzet vanuit de bevolking werd een referendum gehouden, waarbij er een keuze was tussen twee varianten; A (meer winkels en kantoren), en 2 (Minder winkels, meer woningen). Utrecht koos in meerderheid voor meer woningen, maar politiek en investeerders morrelden net zolang aan het plan, dat nu in feite plan A wordt gebouwd, niet plan 2. Toch houden ze vol dat de keuze van de kiezer gerespecteerd wordt. Maar dat doe je dus niet door alleen de etiketjes te verhangen.

 

In Antwerpen speelt een soortgeliijke problematiek met betrekking tot het zgn. BAM-tracé, een nieuwe verkeersader om de verkeersdruk op de binnenstad te erlichten. Ook daar werd de wil van de burger genegeerd. Dat is allemaal leuk en aardig, maar maak die burger dan niet medeschuldigdoor hem te laten ''kiezen''. Wees gewoon eerlijk, en zeg; dit is nodig, en dit gaan we doen. Punt uit. Bovendien wekt het niveau van de figuren die de (gemeente)politiek aantrekt nu niet bepaald veel vertrouwen. Types als van Rey uit Limburg, de w(i)ethouder uit Wijk bij Duurstede en het Utrechtse raadslid Bert (''Biertje'') van der Roest geven weinig aanleiding om warm te lopen voor het lokale bestuur.

 

Europa

Nadat we ons lokale bestuur hebben gekozen, mogen we ons uitspreken over de grotere jongens en meisjes, het Europees Parlement. Natuurlijk weet ik ook wel dat er op allerlei fora allang termen als EUSSR e.d. geroepen worden. Maar de huidige EU heeft wel degelijk dictatoriale trekjes. Tegenstanders worden weliswaar niet van hun bed gelicht om in strafkampen  te verdwijnen (of erger), maar dat toont alleen de volstrekte onverschilligheid van de Europese leiding aan, niet hun democratisch gehalte. Want toen er een referendum werd gehouden over de Europese grondwet, en de uitslag niet conform het gewenste resultaat was, werd gewoon de naam veranderd in ''verdrag''. Probleem opgelost, nietwaar?

 

Het is tekenend dat de partij die als eerste ''populistische'' beweging opkwam, D66, hun kroonjuweel (het referendum) schielijk introk toen bleek dat de kiezer andere ideeën er op nahield dan het partijkader. De doorgeslagen neo-liberale regelgeving vanuit Brussel is niet alleen belachelijk, maar kan zelfs onze strategische belangen schaden. Want door het verkwanselen, pardon, privatiseren van onze nutsbedrijven zijn veel water- en energiebedrijven in buitenlandse handen overgegaan. Nu zijn dat nog vriendelijke partners (bv. Duitsland en Zweden), maar wat als straks een Saoedisch bedrijf Nuon overneemt. Moeten we dan ons buitenlands beleid aanpassen (bijv. m.b.t. tot Israel) om nog stroom te krijgen? Of ons bekeren tot de islam als we nog water uit de kraan willen? Wie denkt dat ik onzin uitkraam, kijkt eens hoe het Kremlin Oekraïne en Wit-Rusland met gastoevoer- en prijs in het gareel hield. Dit alles speelt vooralsnog binnen de eigen (EU)grenzen, maar ook in het buitenland wil de overmoedige Europese bureaucratie haar wil opleggen.

 

Zwitserland

Dat blijkt wel uit hysterische reactie vanuit Brussel, toen de Zwitsers een halt toeriepen aan ongelimiteerde (arbeids)immigratie. Hoho, maar dat gaat zomaar niet!, hoorde je de Brusselse autocraten denken. Beslissen wat er in je eigen land, met je eigen volk en cultuur moet gebeuren, wat denken die Zwitsers wel? Dus mogen studenten niet meer gebruik maken van het Erasmus-uitwisselingsprogramma, waarbij men kon studeren in het land naar keuze. Een sanctie die wellicht past voor landen als Iran, Pakistan of Soedan. Maar als reactie op een wettig, democratisch referendum? Ook Rusland mag niet meer eigen fatsoensnormen er op nahouden, getuige de algehele commotie over de zgn. anti-homowet. Helemaal bont maakten Van Baalen en Verhofstadt het met hun genante vertoning in Kiev. Daar spraken zij (namens de EU) hun steun uit aan een regelrechte staatsgreep, waarbij de wettig gekozen president werd afgezet. Is dat het democratisch gehalte van de EU? In 2011 waren er in Londen vergelijkbare rellen. Ook toen werd oproerpolitie ingezet, en vielen er rake klappen. Riep men toen op tot aftreden van de Britse regering? Welnee. Cameron zit er nog steeds. Toen was het argument dat de straat niet mocht regeren. In Groot-Brittannië niet, in Oekraïne blijkbaar wel. Dit alles dient natuurlijk om te maskeren dat de EU zijn laatste grote buurland uit de Russische invloedssfeer wil losweken, maar men moet er rekening mee houden dat Poetin dat niet over zijn kant laat gaan. Terecht, wat mij betreft.

 

Totalitair-liberalisme                                                

Het gevolg van jarenlange Europese bemoeizucht en regeldwang heeft een merkwaardig gevolg. Een systeem dat probeert de natiestaat te verzwakken door de regio's te versterken (Maastricht is meer op Aaken en Keulen gericht dan op Amsterdam), onze geheime diensten weten meer van ons dan de Stasi van hun DDR-burgers, en de economie is allesbepalend geworden in het beleid. De eigen volksaard en cultuur wordt volkomen genegeerd en als irrelevant terzijde geschoven ten gunste van een multicultureel ideaal waar alleen D66-leden in hun stoutste dromen op konden hopen. Gelijkheid wordt afgedwongen, zowel tussen de seksen als tussen culturen, en werk lijkt de enig overgebleven waarde. Wie afwijkt, is een domme provinciaal. Of erger, een PVVer. Op die manier hoeft er ook niemand in een heropvoedingskamp te worden gestopt; de karavaan trekt toch wel verder. Je bent vóór de EU, of je wilt of niet.

 

Dit systeem is wat ik het totaltair-liberalisme zou willen noemen. Een systeem dat kinderen vroeger bij hun moeder weg wil halen dan de communisten deden, een systeem waarin werknemers gedwongen worden voor lagere lonen te werken terwijl managers steeds hogere bonussen uitgekeerd krijgen, een systeem waarin bedrijven meer invloed op (toekomstige) wetgeving hebben door hun lobby's (het is bekend dat nu al veel Europese regelgeving kant en klaar bij Europarlementariers wordt afgeleverd door de juridische afdeling van menig multinational, waarna deze alleen nog maar ingediend en aangenomen hoeft te worden) dan de burgers. En als je een bezwaar hebt, staat er altijd wel een politicus op die ons uitlegt dat ''zonder Europa het licht uitgaat en onze export op zal houden''.... Alsof Duitsers geen kaas of tulpen meer zullen willen kopen omdat wij niet meer in de EU zitten.  

 

België

Hebben wij eigenlijk nog wel behoefte aan dit soort politici? Het geval België zou op het tegendeel kunnen wijzen.. Daar zat men tijdens de laatste formatie geruime tijd zonder regering, en ging het met de economie bergopwaarts. Nu er weer ''beleid'' gemaakt wordt, is die economische winst weer bijna verdampt. Het geeft te denken. Ik ben zelf nooit voor anarchie geweest (eerder het tegenovergestelde), maar het geeft te denken. De democratie die we nu hebben, lijkt in elk geval meer te bestaan ten gunste van de politici dan om de bevolking een plezier te doen. Logisch, want ik zie iemand als Kamp niet in staat om een reguliere baan te krijgen, laat staan te houden. Voor dat soort mensen is het maar goed dat er na hun loopbaan in Den Haag een goede wachtgeldregeling is, gevolgd door een of ander vetbetaald commissariaat.

 

Illusie

Het idee dat we in een democratie leven, is de grootste leugen uit de moderne geschiedenis.  Er is in feite nooit een democratie geweest. Het bouwwerk van Thorbecke was altijd bedoeld om de gevestigde belangen veilig te stellen, niet om de wil van het volk uit te voeren. Maar door de mensen te laten stemmen, werden ze medeplichtig gemaakt, zonder dat zelf te beseffen. Daarom zou eigenlijk niemand meer moeten stemmen; zo ontmasker je het systeem, en ontneem je het zijn legitimiteit. Vorig jaar stond tijdens de inhuldiging van Willem-Alexander op de Dam het irritante boegbeeld van de republikeinse beweging, Johanna. Zij hield haar bordje met de tekst ''Het is 2013, weg met de monarchie'' omhoog (waarna ze snel werd afgevoerd, net als in Oekraïne gebeurde met demonstranten - maar dit terzijde). Ik zou zeggen; het is 2014, weg met die schijndemocratie. Democratie is een 19e eeuws ideaal, dat nooit heeft gewerkt, en ook niet kan werken. De democratie (of de strijd ervoor, of om die te behouden) heeft bovendien meer mensenlevens gekost dan alle (godsdienst)oorlogen uit de geschiedenis. En dat is die illusie gewoon niet waard.

Trefwoorden:
EuropaPolitiek

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer