Debat
24 maart 2014 | door: Merijn van Rossum

Voorbij het oordeel over Geert Wilders

Het is bijna onmogelijk om geen mening te hebben over Geert Wilders. Dit oordeel voedt hij uiteraard volledig zelf. Als we daar nu eens niet in mee gaan?

"Zoals altijd sleurt Wilders zijn tegenstanders mee in het debat"

Geert Wilders fascineert mij, er is namelijk geen politicus in Nederland (en waarschijnlijk ook omstreken) die zo'n lak heeft aan politieke conventies als hij. De van oorsprong beleefde debatcultuur is sinds Pim Fortuyn al niet meer hetzelfde, maar als Geert de arena betreedt is het smullen geblazen. Plastische uitdrukkingen behoren tot zijn standaarduitrusting om zijn politieke tegenstanders zo creatief mogelijk af te maken. Waar op de man spelen eigenlijk 'not done' is doet Wilders bijna niets anders. Door zich praktisch te onthouden van inhoudelijke argumenten maakt hij zijn tegenstanders helemaal gek. Want hoe win je in hemelsnaam van iemand die de regels van het spelletje niet erkent?

 

Wanneer je puur kijkt naar zijn politieke standpunten dan houd je een samenraapsel over van de gedachten en zorgen die leven in de gemiddelde Tokkie-wijk. Neem een algemeen heersende afgunst naar (Marokkaanse) allochtonen, voeg daar wat socialistische elementen aan toe en serveer het geheel met een snufje dierenliefde (lees: honden en katten) van Dion Graus. Zie hier, het PVV verkiezingsprogramma.

 

Briljante strateeg

Het is verleidelijk om hier laatdunkend over te doen. Toch is Wilders niet gek. Integendeel, het is een briljante strateeg die weet hoe hij van een grote bevolkingsgroep de knoppen van het onderbuikgevoel moet bedienen. Hoe opportunistisch zijn samengeraapte socialistische en diervriendelijke standpunten naar mijn idee zijn, zo fanatiek is zijn strijd tegen moslims en nu meer specifiek: Marokkanen. Het is een man met een heilige missie die alleen maar nóg sterker wordt. Geert is daarmee een fundamentalist van het zuiverste soort. Geen wonder dus dat je door hem hevig te bekritiseren alleen nog maar een extremer tegengeluid oproept.

 

Zijn uitspraken zijn inmiddels even controversieel als voorspelbaar en dat laatste geldt ook voor de golf aan veroordelingen die erop volgt. We roepen een publiek figuur als Wilders graag ter verantwoording, maar in werkelijkheid vertolkt hij letterlijk wat een deel van zijn achterban dagelijks scandeert. Wil je hem juridisch aanpakken op zijn uitspraken dan zou het mijn inziens vreemd zijn om dan niet zijn volledige aanhang voor het gerecht te slepen. Toen Geert in de zaal met 'Willen jullie meer of minder Marokkanen?' spreekwoordelijk vuurwapens uitdeelde was het de menigte die de trekker overhaalde. Zo uitgekookt is hij dan weer wel.

 

Angst

Waar Geert Marokkanen wegzet als ongewenste criminelen is onze instinctieve reactie om Wilders (en daarmee zijn aanhangers) weg te zetten als racist of zelfs evenbeeld van Hitler. Angst is in dit spel allesoverheersend. En nee, het is zeker niet alleen dat zijn aanhangers zo bang zijn voor vreemdelingen. Die groep is bovendien relatief klein, wat je ook kunt afleiden uit het feit dat de PVV langzaam onder zijn steeds extremere uitspraken uit elkaar valt.

 

De werkelijke macht van Geert is de angst die hij in ons als tegenstanders losmaakt. We zijn doodsbang voor de donkere kanten van de maatschappij die hij blootlegt en projecteren dit volledig op hem als persoon. Onze vanuit kramp ontstane reactie is ontkenning van deze donkere kant en uitsluiting van Wilders als vertolker hiervan. Deze dynamiek van provocatie en veroordeling is allemaal heel begrijpelijk, maar ook bewezen contraproductief. Zoals altijd sleurt Wilders zijn tegenstanders mee in zijn spel, met zijn regels. En in dat spel valt er niets te winnen.

 

Déjà vu

Misschien is deze zoveelste déjà vu een mooi moment om er eens anders naar te gaan kijken. Gewoon, omdat het kan en al het voorgaande toch niet blijkt te werken. Deze andere manier betekent voor mij kijken vanuit een wetenschappelijke nieuwsgierigheid. Waar komt die woede bij Geert en zijn aanhangers vandaan? Hoe komt het nu werkelijk dat hij zoveel grip op ons heeft? Waar zijn we zo bang voor?

 

Door vanuit die fascinatie te kijken kan het niet anders dan dat er nieuwe verbindingen ontstaan en dat de wereld lang niet zo donker en boos blijkt te zijn als dat je eerst dacht. Net zoals bij het monster onder je bed toen je klein was.

Trefwoorden:
Debat

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Merijn van Rossum
Voorbij het oordeel over Geert Wilders - 24 maart 2014



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer