Onderwijs
3 juni 2014 | door: Kees Alders, Columnist, webdesigner en psycholoog

GroenLinks gaat voor een schuldenstelsel

Het akkoord over het sociaal leenstelsel heeft meer nadelen dan voordelen. Maar klaarblijkelijk had Bram van Ojik behoefte aan zijn eigen ‘Kunduz’.

"Als we iets sinds 2008 hadden moeten leren, is het dat de kredietcultuur dodelijk is."

GroenLinks-leider Van Ojik heeft wat uit te leggen. Deze week tekende hij een akkoord waarmee de gemiddelde studieschuld met 15.000 euro wordt opgehoogd. Volgens hem wordt het stelsel er eerlijker op.

 

Toegegeven, sommige zaken in het akkoord zijn goed verdedigbaar. Het maximale percentage van het loon dat verplicht afbetaald wordt ligt flink lager, en mensen met een laag inkomen worden bij het afbetalen meer ontzien dan nu het geval is. Inderdaad een forse verbetering ten opzichte van de situatie nu. Verder is het natuurlijk leuk dat er wat extra OV-kaarten worden uitgedeeld.

 

Maar dat was het dan ook wel.

 

De hogere aanvullende beurs voor kinderen van ouders met een laag inkomen die GroenLinks bedongen heeft lijkt leuk, maar netto gaan deze studenten er toch op achteruit. Daarbij heeft iemand met rijke ouders die weigeren te betalen aan de studie daar niks aan.

 

GroenLinks verdedigt haar actie met het argument dat met de huidige basisbeurs ook mensen met lage inkomens meebetalen aan de studie van mensen die daardoor later veel verdienen. Zij noemt dat onnodig en oneerlijk.

 

Een onzinargument. Zo kan alles wat uit de belastingen gefinancierd wordt wel worden afgedaan als diefstal van degene die er niet rechtstreeks van profiteren. Daarbij hebben we nog altijd een progressief belastingstelsel.

 

Rente

Wat oneerlijk is, is dat mensen die langzamer afbetalen omdat ze minder te besteden hebben, meer rente betalen over hun schuld. Zo betalen mensen met een lager inkomen in de toekomst meer aan hun studie dan mensen met een hoger inkomen. Dankzij GroenLinks.

 

De hele maatschappij heeft daarbij baat bij goed opgeleide professionals. Natuurlijk mogen mensen die dankzij hun studie veel verdienen hier ook zelf voor betalen. Maar dit kan prima via de belastingen.

 

Verder wijst onder andere het CPB erop dat door een leenstelsel minder mensen zullen gaan studeren. Minister Jet Bussemaker reageert hierop dat dit niet erg is, omdat er ook MBO'ers nodig zijn in de samenleving. Dat is waar, maar de studiekeuze zou te maken moeten hebben met motivatie en talent, en niet met financiële motieven. 

 

Kredietcultuur

Het belangrijkste echter: Jonge mensen nog voor ze aan het werk zijn opzadelen met een zware schuldenlast is buitengewoon ongezond. Als we iets sinds 2008 hadden moeten leren, is het dat de kredietcultuur dodelijk is.

 

En daarbij blijft er op ons toch al veel te ingewikkelde sociale stelsel met deze hervorming een extra administratie die alleen maar groeit.

 

De studiefinanciering was door eindeloze bezuinigingen en hervormingen al knap waardeloos geworden, maar wordt er weer niet beter op. In een werkelijk laagdrempelig en eerlijk stelsel kreeg iedereen, ongeacht de beurs van zijn of haar ouders, tijdens zijn of haar leven het recht om het equivalent van vier jaar bijstandsniveau, te ‘verdienen’ met het halen van studiepunten.

 

Dit zou mijns inziens volledig gefinancierd kunnen worden uit een progressief belastingstelsel. Geen leningen, geen leeftijdsgrenzen. Laagdrempelig, eerlijk en flexibel. Dat is het studiestelsel waar een sociale partij voor zou moeten gaan. Dit is nota bene ook ongeveer het systeem zoals de jongerenorganisatie van GroenLinks, DWARS, dat voorstaat. 

 

Kunduz-debacle

Hier raken we verder en verder vanaf. De opstelling van GroenLinks is daarbij opmerkelijk. Eindelijk weer opklimmend na het Kunduz-Dibi-Sap-debacle kiest GroenLinks om juist met dit punt weer politiek te gaan bedrijven. Vreemd, want het leenstelsel was zeker geen kernpunt voor GroenLinks. Tijdens het congres waarop het partijprogramma werd behandeld was er felle oppositie tegen. 

 

Bij de afgelopen verkiezingen werd GroenLinks genadeloos afgestaft, waarna Van Ojik op zoek ging naar een nieuw sociaal profiel voor zijn partij. De politiek-strategische noodzaak om juist met dit punt weer terug te komen in de politieke besluitvorming ontgaat mij in dat licht volkomen.

 

De resultaten zijn er dan ook naar. Studenten zijn woedend, en voor andere oppositiepartijen is het weer makkelijk prijsschieten op GroenLinks.

 

Het lijkt verdacht veel op hoe hoe de fractie er destijds met de missie naar Kunduz werd ingeluisd. De politietrainingsmissie kwam op een voorstel van GroenLinks om iets leuks-naïefs voor Afghanistan te doen. Dat deze missie niet zou brengen wat bedoeld was zag iedere leek toen het concreet werd ook wel. GroenLinks eiste daarop garanties. Het voorstel werd verregaand aangepast, maar werd er bepaald niet geloofwaardiger op.

 

Verbazingwekkend om te zien hoe deze partij blijkbaar niets van deze blunder heeft geleerd.

Trefwoorden:
OnderwijsPolitiek

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Kees Alders, Columnist, webdesigner en psycholoog
GroenLinks gaat voor een schuldenstelsel - 3 juni 2014
Stop met zinloos trekken aan werklozen - 7 juli 2013



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer