Onderwijs
5 juni 2014 | door: Erica Stedenburg, Opleidingsdocent op een PABO

Maak de aanmeldingen voor alle basisscholen eerlijker

In de Grondwet (Artikel 23) is vastgelegd dat onderwijs voor de overheid ‘‘een aanhoudende zorg’’ is. Dat alleen al is reden genoeg om iets te doen aan de chaos als het gaat om inschrijving en aanmelding.

"Niet alleen komt de informatie van de gemeente veel te laat, ook is het aannamebeleid van veel scholen verre van eerlijk"

Je kind is 2,5 jaar, tijd om op zoek te gaan naar een basisschool. Ah mooi, daar valt ook de brief van de gemeente op de deurmat met alle informatie die je nodig hebt om je kind aan te melden. Was het maar zo mooi, want de realiteit is anders. Niet alleen komt de informatie van de gemeente veel te laat, ook is het aannamebeleid van veel scholen verre van eerlijk. Tijd om in te grijpen!


Wirwar
Omdat elke school zelf mag bepalen hoe het aanname- en toelatingsbeleid vorm krijgt, is het voor ouders onduidelijk welke regels gelden voor de school van hun keuze.

 

Die regels zijn namelijk zeer divers: zo zijn er scholen waar je je via internet kunt inschrijven, waarna je kan worden uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek (met de nadruk op kan).  Ook wordt er gewerkt met wachtlijsten (daarvan is vaak onduidelijk wie bepaalt of je op de lijst komt, en op welke plek), postcodebeleid en maken scholen gebruik van loting (met of zonder notaris).

 

Daarnaast verschilt ook het moment van inschrijving: de ene school hanteert het principe ‘wie eerst komt eerst maalt’, op andere scholen mag je je kinderen inschrijven tot hun derde jaar.

 

Niet lullen maar poetsen
De gemeente Rotterdam vindt het de taak van de scholen om duidelijkheid te verschaffen over de inschrijf- en aanmeldprocedure, aldus Wethouder de Jonge (De Havenloods, 27 juni 2013).
Dat lijkt een teken van wanbeleid: gezien de situatie zijn scholen daar zelf niet toe in staat.
In de Grondwet (Artikel 23) is vastgelegd dat onderwijs voor de overheid ‘‘een aanhoudende zorg is’’. Dat alleen al is reden genoeg om iets te doen aan de chaos als het gaat om inschrijving en aanmelding.
 

Gemiste kans
Het enige wat de gemeente nu doet is het sturen van een brief. Die ontvangen ouders als hun kind tweeënhalf jaar is. Daarin staan letterlijk de zin ‘als uw kind drieënhalf jaar oud is kunt u uw kind inschrijven bij een basisschool’ .

 

Maar de realiteit is anders: veel (gewilde) scholen loten in het kwartaal dat een kind drie wordt, dus dan ben je mooi te laat, en heb je als ouders misschien de boot al gemist.

 

Hier komt bij dat scholen blijkbaar kunnen bepalen tot wanneer je je kind mag inschrijven. Want ook al is een kind wettelijk  gezien pas leerplichtig vanaf zijn vijfde jaar, je mag maar een keer meeloten. Dat is lekker makkelijk  voor de overheid! Wel boetes uitdelen als een kind niet naar school gaat, maar als het gaat om het verstrekken van adequate informatie geven ze niet thuis.

 

Wie heeft het eigenlijk voor het zeggen?
Naast het geven van informatie zouden ze ook kritisch mogen kijken naar de selectieprocedures die scholen hanteren. Openbare scholen mogen, in tegenstelling tot bijzondere scholen  kinderen bijvoorbeeld niet weigeren op grond van levensbeschouwelijke of godsdienstige gronden. En vanzelfsprekend mag geen enkele school kinderen weigeren op grond van sociale status of bijvoorbeeld een taalachterstand. Toch weerhoudt dat sommige scholen er niet van om te selecteren aan de poort. Natuurlijk wordt dat niet zo genoemd. Maar de praktijk ziet er anders uit: de kinderen van gewilde, bijzondere  scholen hebben voornamelijk hogeropgeleide, goed geïnformeerde ouders.

 

In Nederland is de algemene gedachte dat kinderen in hun eigen  buurt naar de basisschool moeten kunnen.  Maar door de werkwijze van die gewilde scholen kunnen de kinderen uit gezinnen met laagopgeleide  ouders niet naar een populaire school in hun eigen buurt.
Schoolhoofd Per Severin meent  ’dat de school geen afspiegeling hoeft te zijn van de wijk’ (NRC, 20 juni 2013). Ook, of moet ik zeggen juist om die reden,  is de ouderbijdrage  van 800 euro per kind per jaar niet vrijwillig. Gezien de schoolpopulatie is het een goede manier om kinderen uit gezinnen met lagere inkomens buiten de deur te houden.  Een praktijkvoorbeeld van verkapte selectie.

 
Vanzelfsprekend  mogen bijzondere scholen kinderen weigeren op grond van levensbeschouwelijke of religieuze gronden, maar nu lijkt het erop dat scholen zich ten onrechte verschuilen achter Artikel 23 (lid 6 ‘’ Deze eisen worden voor het algemeen vormend lager onderwijs zodanig geregeld, dat de deugdelijkheid van het geheel uit de openbare kas bekostigd bijzonder onderwijs en van het openbaar onderwijs even afdoende wordt gewaarborgd. Bij die regeling wordt met name de vrijheid van het bijzonder onderwijs betreffende de keuze der leermiddelen en de aanstelling der onderwijzers geëerbiedigd’’.)

 

Dat is natuurlijk niet zo gek,  want  scholen willen natuurlijk allemaal de best scorende leerlingen hebben.

 

Boycotten
Het probleem houdt zichzelf in stand want ook ouders stellen eisen: zij willen hun kind op de beste school.  De laatste jaren lijken de CITO-scores  van de leerlingen een belangrijke reden te zijn voor ouders bij het kiezen van een school.  En scholen willen zoveel mogelijk leerlingen waarvan ze verwachten dat ze hoge scores halen op CITO-toetsen. Daar worden ze immers op afgerekend door de overheid;  de inspectie hecht veel waarde aan CITO-scores. En ouders lezen die rapporten van de inspectie weer.

 

Om hun goede positie te behouden boycotten sommige scholen kinderen die de resultaten negatief kunnen beïnvloeden, bijvoorbeeld omdat ze uit een lagere sociale klasse komen. Of, in de woorden van Per Severin: ‘’omdat er anders grote niveauverschillen zijn of de school te maken krijgt met, hou je vast: sociale problematiek.

 

Verbazingwekkend, want niveauverschillen tussen kinderen lijken mij een schoolvoorbeeld van een fait accompli.

 

Sta je mannetje
Als klap op de vuurpijl  worden al deze selectiepraktijken ook nog eens bekostigd door de overheid. Dit is geen wenselijke situatie, het  werkt ongelijkheid in de hand.  En dat komt niet overeen met het onderwijsideaal om sociale gelijkheid te bestrijden. Sterker nog, de overheid, dus ook de gemeente, heeft een taak als het gaat om de toegankelijkheid van het onderwijs.

 

In diverse gemeentes, bijvoorbeeld Nijmegen, is gemeentebeleid om te zorgen voor meer eerlijke aanmeldings/inschrijvingsprocedures. Dus gemeente Rotterdam, grijp eindelijk in door een eerste stap te zetten.  Maak de aanmeldingen voor alle basisscholen eerlijker. Begin met het geven  van duidelijke  informatie door ouders een brief te sturen in de maand dat hun kind twee jaar wordt, zodat ze de kans hebben om hun kind op tijd aan te melden. Pas dan kunnen ouders een eigen keuze maken op basis van eerlijke gronden, en pas dan is er vrijheid van onderwijs (Artikel 23).

Trefwoorden:
Onderwijs

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Erica Stedenburg, Opleidingsdocent op een PABO
Maak de aanmeldingen voor alle basisscholen eerlijker - 5 juni 2014



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer