Rechtspraak
11 juni 2014 | door: Tom Michiels, Student Rechten Universiteit Antwerpen

De familie is dood

Het argument van ‘oneindig veel familienamen op lange termijn’ houdt geen steek, en is een begrijpelijk eerste maar felle reactie. Als we maar kunnen zagen over iets, denk ik dan.

"De dubbele familienaam van Minister Turtelboom niet opportuun en louter verkiezingspropaganda? Ja."

De zoektocht naar identiteit is er een van jaren. Sterker nog, zij duurt misschien een leven lang. De naam, als iets basaals doch van een enorme waarde, is een aanknopingspunt voor het individu om zich enerzijds te kunnen distantiëren van de ander, behoudens het uiterlijk en nog wat subjectieve factoren, anderzijds om zich verbonden te voelen en te zijn met een intieme groep van mensen die we 'gezin' en 'familie' noemen. Als er iets is wat ze ons niet kunnen afpakken, zal het die band met de naam wel zijn, of dat dachten we.

 

Als de professor personen- en familierecht onze 'naam' vroeg, bedoelde hij de familienaam. In een juridisch - professioneel - historisch kader is die naam het enige dat telt. Niemand zal zich later een Tom of Annemie herinneren, daar ben ik zeker van, maar een Michiels of Turtelboom misschien wel.

 

Regelrechte aanval

Persoonlijk ben ik op z’n minst gefrustreerd door dit nieuwe (gesloten) debat over de dubbele familienaam, en dat is zachtjes uitgedrukt. Ik vind het een nutteloos, politiek gekleurd, degeneratief, onnozel, propagandistisch vluggertje van de overheid, de Open Vld in het bijzonder. Het is gewoon een regelrechte aanval op de familie als hoeksteen van de samenleving. Ik begin er simpelweg van te vloeken op mijn toetsenbord in mijn lang verloren dialect. Het brood smaakt vies, de yoghurt te zuur, het water te zout. In de volgende alinea’s verduidelijk ik mezelf.

 

Minister van Justitie Annemie Turtelboom heeft de laatste maanden de wind van voren gekregen m.b.t haar wetsvoorstel over de dubbele familienaam. Het argument van ‘oneindig veel familienamen op lange termijn’ houdt geen steek, en is een begrijpelijk eerste maar felle reactie. Als we maar kunnen zagen over iets, denk ik dan. De ene keer over Bart De Wever en Antwerpen, de andere keer over het migratiebeleid, de pensioenregeling, dolle honden, voetbal, de belastingen, noem maar op. Maar dit keer moet men toch eens het kaf van het koren scheiden. Dit reeds geamendeerd goedgekeurde wetsvoorstel draagt op geen enkel vlak iets bij, op geen enkel vlak.

 

De man beslist (nog steeds)

We spoelen even terug naar de wetgeving van vroeger, waar de familienaam van de vader automatisch werd doorgegeven, behoudens de uitzondering wanneer de afstamming van de vader niet vaststaat of verboden is door de wet. Denk maar aan verkrachtingen of incestueus Griekse tragedies in de familiekring. Ook lesbische koppels konden zich tevreden stellen met deze regeling, zij moesten dan als twee volwassen, verstandige mensen beslissen welke naam hun kind zou dragen. De wereld was mooi, het brood vol smaak, de yoghurt perfect en het water in evenwicht. (oud artt. 161, 162, 163, 335 § 1, 335 §2 van het Burgerlijk Wetboek)

 

Wat gaan we nu krijgen: de ouders kunnen kiezen tussen 4 combinaties van familienamen: papa, mama, papa-mama, mama-papa, met een maximum van 2 namen per kind. Klein detail: papa heeft een veto. Een vetorecht, dames en heren. Met andere woorden, de man beslist (nog steeds). In de andere gevallen, zoals het voorbeeld van het homoseksueel koppel, kan het niet beter: iedereen wint. De minister van Justitie wou de vrouwen een extra recht geven. Mevrouw Annemie Turtelboom, een eerste les in het vak ‘Bronnen en beginselen van het recht’ vertelt ons: “De ordening van het recht moet er op gericht zijn, zo stelde Kant, dat de vrijheid van de één samen kan bestaan met de vrijheid van de ander. Het recht moet zorgen voor een zo harmonieus mogelijk evenwicht tussen de verschillende vrijheidssferen, tussen de strijdige belangen. De ordening die het recht aanbrengt is er dus één waarbij er een evenwicht wordt gezocht tussen vrijheid en beperking van de vrijheid, ter wille van meer gelijkheid


U, mevrouw Turtelboom, wou als Open Vld’er, de partij van de ‘vrijheden’ en vrouwenrechten bij uitstek, én als minister van Justitie een extra recht voor vrouwen creëren? U krijgt weliswaar de bal terug in het aangezicht! Wie heeft nood aan een dubbele familienaam? Wie heeft dat écht nodig? ‘Sterke’, ‘geëmancipeerde’ vrouwen die weten wat ze willen, die weten waar ze staan in het leven, de rijke businessvrouw, de geschoolde huisvrouw, de open Vld’er? Er is geen sprake van méér gelijkheid, integendeel, de weegschaal van vrouwe Justitia staat nog steeds even ‘gelijk’ of ‘scheef’, zo u wil, zij is onaangeroerd.

 

Esthetische grap

De vrouw in België heeft er kortom geen ‘extra’ recht bijgekregen, zij staat daar nog steeds met een juridisch ‘second choice’ status dankzij het vetorecht van de man wat betreft de familienaam. Uw regeling beoogt de vrouw te beschermen die zoiets écht nodig heeft: de alleenstaande moeder, de slachtoffers van verkrachting met zwangerschap tot gevolg, de homoseksuele koppels, et cetera. Maar dat kon allemaal perfect met de vorige wetgeving! Het enige wat u hiermee heeft bereikt, is een esthetische grap. Ikzelf ben een fervent voorstander van mensenrechten en gelijke rechten en plichten tussen man en vrouw, maar als rechtenstudent moet ik kritisch zijn ten opzichte van flauwekulwetgeving.

 

Waar ik nu al die tijd naar toe wil, is heel simpel. Een dubbele familienaam betekent het einde van het gezin, van de familie als coherent intiem geheel. Meer individualisme betekent asocialisering. De familie speelt om te beginnen al zo’n belangrijke rol in de psycho-sociale ontwikkeling van het kind. Overdreven? Er zal nooit meer 1 familie zijn, maar varianten van elkaar. Iedereen wordt uniek(er) en alles wordt ingewikkelder, de volgende generatie zal immers moeten kiezen tussen 8 combinaties, als de papa niet ‘paternalistisch’ is natuurlijk, om maar 1 van jullie propagandawoorden te gebruiken. Broers en zussen kunnen andere namen krijgen, een andere familienaam in hetzelfde gezin, kunt u het zich al voorstellen? En wat met kinderen uit nieuw samengestelde gezinnen? Ik kan het niet genoeg benadrukken, de familie is dood.

 

Samengevat vertoont de nieuwe wetgeving rond de naam mijn inziens noch meer gelijkheid als moeder noch minder vrijheid als vader. Van noodzakelijkheid ontbreekt elk spoor. Een zwakke zet om op zo’n manier het debat los te weken naar de aanloop van de verkiezingen toe. Wil je weg met het paternalisme? Zet uw man in de koelkast en melk de gameten uit zijn geslachtsdelen.

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Tom Michiels, Student Rechten Universiteit Antwerpen
De familie is dood - 11 juni 2014
Ook Vrouwe Justitia kent haar grilligheden - 10 juni 2014



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer