Dierenwelzijn
4 juli 2014 | door: Bernd Timmerman, historicus en socioloog

10.000 Thaise kevers voor een haute couture jurk

Wij hebben afgesproken - op basis van traditie en beschikbaarheid – dat dieren voor bijna ieder doel mogen worden gebruikt. Zelfs in de kunst zijn er niet te begrijpen misbruiken van dieren. Er is een andere kijk op dieren nodig.

"De aarde is een hel voor dieren"

Ontwerper Dennis Diem werkte zeshonderd uur met de kleine ruggenlijkjes van 10.000 kevers om er een kleurrijke dodenjurk van te maken voor muze Viktoria Koblenko. Leve de vrijheid van de decadentie en overbodigheid. De jurk werd getoond bij de opening van het Flexa Creations House of Colours. Dat gehuld is in de nieuwste Flexa Creations-thema’s. Het huis is goed voor 120 m² kleurbeleving Amsterdam. In de speciale Colour Reading room komt digitaal een persoonlijk kleurpalet van jezelf tot leven. Verven doe je met Flexa, voor de allerbeste kwaliteit. En een kevertje meer of minder maakt Flexa blijkbaar niet uit. Het gaat om de beleving, ook al moorden we daar 10.000 kleine dieren voor uit.

Mijn eerste gedachte was dat er weer een première was van de musical Wicked. Zo’n groene dodenjurk met mooie lieve heks Victoria, dat is publiciteit. Fake. Het bleek niet zo te zijn. Gewoon een lekkere vrouw in een designjurk voor een opening van een kleurgedoe gekoppeld aan een goed doel, dat werkt altijd. Of toch niet?

Morele misstap
Ik vroeg haar op sociaal media of zij misschien een morele misstap heeft begaan door haar sensuele lichaam te laten gebruiken voor een opening, met in plaats van 10.000 milieuvriendelijke vlaggetjes, 10.000 gedode kleine diertjes. Victoria vond mij een fundamentalist.  Want zo zei ze ‘’ het gaat om een afvalproduct’’ In Thailand waren de volgens haar 6.000 (volgens anderen weer 10.000) kevers eerst gegeten en bleef het schildje over. Iemand bij de opening van het kleurrijke huis sprak over 10.000 ruggetjes van kevers die in een jurk waren verwerkt.

Aan de high heels van Victoria zaten ook nog eens pauwenveren om het bloedbeeld, sorry droombeeld te complementeren. Voor de schoenen- en voetenfetishmannen die in extase raken door naar de sensuele kleine voeten van vamp Koblenko te kijken en ervan te dromen.  Gaat het nou echt om restproducten, de ruggen van kevers en de veren van pauwen?

De jurk wordt ook nog geveild voor een goed doel. Misschien gaan de opbrengsten naar kinderen die honger hebben, of naar meisjes die heel veel uren moeten werken om kleding te maken voor westerse mensen met veel geld. Of wie weet gaat het wel naar natuurbescherming. 10.000 kevers om een diersoort te redden. Wat mooi allemaal. Maar het doel en de schoonheid heiligen het middel niet.

Vogelvrij
Dieren zijn vogelvrij in de kunst. In alles zijn zij vogelvrij. Om op te jagen, om ze te eten, om ons te vermaken, om op te rijden, om op te testen, om te dragen, kortom het multifunctionele dier voor de multifunctionele decadente lustmens. Maar voor alles waar dieren voor worden gebruikt, daar zijn goede alternatieven voor.  Had de maker van de jurk nou echt geen andere producten kunnen gebruiken? Natuurlijk wel. Alleen dit scoort. Over de ruggen van kevers, voor het wow-effect. Van een mooie jurk en een mooie vrouw.

Betekent het vrije gebruik van dieren dat we dieren voor alles mogen gebruiken? Zelfs voor een decadente jurk gedragen door een schitterende lelieblanke slimme vrouw? Wij mensen hebben onderling afgesproken - op basis van traditie en beschikbaarheid – dat dieren voor bijna ieder doel mogen worden gebruikt. Zelfs in de kunst zijn er niet te begrijpen misbruiken van dieren. Er is een andere kijk op dieren nodig.

De controverses rond de Belg Jan Fabre zijn bekend. Een van zijn laatste kunstzinnige hoogtepunten was het omhooggooien van katten op de trappen van het Antwerpse stadhuis. De katten vielen enkele meters keihard op hun rug op de treden, omdat zij niet werden opgevangen. Dit alles in het kader van een filmproject van Jan Fabre “De schoonheid van de krijger”.

En in Nederland hebben we natuurlijk de  ik-maak-statements-voor-dieren- kunstenaar Katinka Simonse aka Tinkebell. Zij wurgde haar kat, maakte er een mooie tas van en putte 95 hamsters uit in een tentoonstelling. Alles wel voor het goede doel. Ik heb er genoeg van. En velen met mij.

We mogen deze mensen er persoonlijk op aanspreken. Wie katten omhoog gooit of zijn kat wurgt is geen kunstenaar maar een criminele dwaas die straf en TBS verdient. Wie een jurk maakt van 10.000 ruggen van kevers en degene die hem draagt is de morele weg geheel kwijt.

Drogredeneringen
De argumenten van de diermisbruikers en gebruikers van de producten van de misbruikers zijn bekend. We mogen dieren gebruiken voor menselijke doelen, want er zijn er genoeg. Lasten we ons druk maken om de echt erge dingen met mensen. Als we dieren pijnloos doden dan is het toch niet zo erg? Ze zijn nu toch al dood, wat maakt het uit? Als we het hier niet diervriendelijk doen, dan doen ze het in China veel erger. Je draagt toch ook leren schoenen? En tot slot: ach het valt allemaal reuze mee.

Het zijn allemaal drogredeneringen. Dierenrechtenactivisten moeten deze zwakke uitspraken steeds weerleggen. Want wanneer er alternatieven zijn voor het gebruik van dieren is er een morele plicht om dieren niet te gebruiken. Het feit dat er in andere landen nog erger met dieren wordt omgegaan, is geen legitimering om hier maar dieren uit te buiten. We tolereren toch ook geen kinderarbeid omdat dit elders wel plaatsvindt?

Ook kunnen we niet eerst de problemen van 7 miljard mensen oplossen voor dat we aan ernstige problemen bij dieren kunnen beginnen. Vergelijken van leed heeft trouwens geen enkele morele betekenis. En het valt dus allemaal niet mee. De aarde is een hel voor dieren.

Wie zich verdiept in de uitbuiting van dieren en de ogen opent ziet dat dieren voor ieder doel, hoe triviaal ook worden misbruikt. Dat moet veranderen. Er is een morele plicht om te kijken naar doelen waar dieren voor worden gebruikt, om pijn, stress en angst bij dieren te voorkomen en dieren in hun eigen waarde te laten om een zo natuurlijk mogelijk leven te leiden zonder menselijke ingrepen.

Ethische codes
Is het mogelijk dat de kunstenaars en couturiers zichzelf een ethische code opleggen en gewoon prachtige dingen maken zonder dat hier dieren voor worden gedood? Kunnen mooie mannen en vrouwen een morele keuze maken en zeggen ‘’nee dit gaat te ver, zo’n decadente immorele jurk wil ik niet dragen.  Er zijn mooie vrouwen, die roepen ‘’ liever naakt dan bont’’.

Deze 10.000 dodenjurk van Dennis en Victoria geeft is een volstrekt verkeerd voorbeeld. Ach, ze zijn al dood, laten we ze gebruiken. Dat betekent dat we leeuwen-, olifanten-, neushoorn-, honden-,  en nertsenfarms kunnen tolereren. Gewoon in China of hier. Eerst de dieren eten en dan van het afvalproduct producten maken: leeuwentapijten, olifantentafels, neushoornparaplu’s, hondenbontspeeltjes voor huisdieren en natuurlijk de nertsenkraag voor ‘’stoere’’ meiden en jongens. Alle dieren zijn wel ergens voor te gebruiken, als we ze maar eerst fokken, houden en eten.

Laten we doorgaan met dansen op de vulkaan van immoraliteit en de grenzen van de morele cirkel gesloten houden voor de mens. Want binnen onze ethische codes, daar horen geen dieren in, roepen de diermisbruikers in koor.  Zij hebben geen recht op een leven zonder door de mens opgelegde pijn, stress en angst.  De wereld hoort toe aan Dennis, Katinka, Jan en Victoria. De wereld is een arena van de mens tegen het dier. Uitsterven en uitbuiten, gebruiken en misbruiken. Wie maakt een volgend briljant kunstwerk van dierenleed voor een goed doel? Is dat de wijze waarop we in 2014 naar dieren kijken? Met alle wetenschappelijke kennis die we hebben over dieren, na 5.000 jaar ontwikkeling van ethiek en met alle alternatieven die er zijn. Ik dacht het niet.

Maatregelen
We moeten het verleden afsluiten en met verbazing kijken naar de uitbuiting van dieren. Maatregelen treffen. In collectief en individueel gedrag. Mensen hebben plichten om lijden van dieren te voorkomen en dieren hebben rechten om vrij te zijn van door de mens opgelegde pijn, stress en angst.

Laten we de doelen waar dieren voor worden gebruikt onder een  kritische loep leggen. En een nieuw sociaal contract maken (door mensen onderling) waarbij we dieren toelaten binnen het ethisch denken en handelen. Het gaat om fundamentele belangen van mensen en ook van dieren. Laten we de dieren met rust laten –zeker voor triviale zaken -  en stoppen met het misbruik. Of het nou gaat om honden, olifanten, neushoorns, leeuwen of kevers. Het dier is er niet voor de mens.

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer