Generaties
14 december 2011 | door: Joop Hazenberg, Voorzitter van denktank Prospect en schrijver van Change (2009) en de Machteloze Staat (februari 2012)

Het is tijd om Den Haag open te breken

Nederland heeft geen strategische blik en raakt zijn weerbaarheid kwijt. Daarom wil ik Partij2030 oprichten, om ons land met een radicaal hervormingsprogramma klaar te stomen voor de toekomst.

"Partij2030 wil de verzorgingsstaat en het openbaar bestuur radicaal hervormen"

De nationale politiek draait ons steeds meer een rad voor de ogen. Door de recessie, de eurocrisis en aanstaande bezuinigingen regent het tegenwoordig valse en onhaalbare beloftes. Zoals: ‘Er gaat geen soevereiniteit van Nederland naar de EU’, ‘we gaan geen geld sturen naar de knoflooklanden’ of ‘bij bezuinigen eerst snijden in ontwikkelingshulp!’

 

Ik maak me ernstig zorgen over de gevolgen van deze populistische politiek. Kennelijk ontbreekt het in Den Haag aan elke strategische blik op de toekomst. Bestaande belangen worden te veel behartigd, de blik op de lange termijn ontbreekt. Met de huidige politieke koers sluit ons land zich steeds meer af van een steeds kleiner wordende wereld. Daardoor komt de dynamiek van Nederland in het gevaar, dreigt een scheuring in de solidariteit tussen generaties en komt uiteindelijk de verzorgingsstaat op het spel te staan.

 

Hervormen.nu

Het is de hoogste tijd dat we de structuren van de staat hervormen en klaarstomen voor de 21ste eeuw. Er komen enorme uitdagingen op Nederland af, van vergrijzing en een krimpende arbeidsbevolking tot fundamentele dilemma’s rond het Europese integratieproces en de opkomst van Azië. Maar het hervormingsgezinde en optimistische geluid in de politiek is volkomen gemarginaliseerd. Jongeren, die de meeste gevolgen van ‘de nieuwe wereld’ zullen ondervinden, hebben nauwelijks een idee van wat op hen afkomt.

 

Daarom moet het politieke systeem worden opengebroken. Daarvoor wil ik Partij2030 oprichten. Om van Nederland weer die moderne, open en dynamische samenleving te maken die het ooit was, moeten we de verzorgingsstaat en het openbaar bestuur radicaal hervormen, en dient Nederland op te gaan in een Verenigde Staten van Europa.

 

Schop in de verzorgingsstaat

De hoofdlijnen van deze hervormingsagenda zien er wat mij betreft zo uit. Allereerst de verzorgingsstaat. Waar Wilders c.s. de huidige verworvenheden zo veel mogelijk willen behouden, moeten we die juist drastisch vernieuwen, omdat de vergrijzing een permanente situatie wordt, de welvaart zal afnemen en globalisering om een flexibele samenleving vraagt.

 

Er moet meer individuele ruimte komen, naast sterk vereenvoudigde collectieve arrangementen. Verder wordt het zwaartepunt verlegd van zorg naar onderwijs, van zekerheid naar flexibiliteit, van onderlinge solidariteit naar eigen verantwoordelijkheid. Niet alleen gaat het om fundamentele hervormingen in zorg en onderwijs maar ook om herziening van de woning- en arbeidsmarkt en het immigratiebeleid. Dit zorgt ervoor dat iedereen zelf aan de slag moet.

 

Concrete maatregelen die ik voorstel zijn verhoging van de pensioenleeftijd van 65 naar 70 jaar, het grootschalig invoeren van het levenslange leren, ontmanteling van het niet-representatieve poldermodel, een actief immigratiebeleid voor zorgpersoneel, beperken van de duur van vaste contracten en het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. In ruil wordt het belastingstelsel compleet vernieuwd (en de belastingdruk verlaagd) en voert de overheid regelvrije zones in waar burgers en organisaties kunnen experimenteren met nieuwe vormen van werken, wonen, onderwijs en zorg. Verder worden de aardgasbaten naar Noors model in een apart vermogensfonds gestort, zodat deze kostbare gelden voor meerdere generaties beschikbaar blijven.

 

Naar een sterk lokaal bestuur

Dan de herinrichting van het openbaar bestuur. Waar de conservatieve politieke krachten hameren op het belang van de natiestaat, durft Partij2030 die juist los te laten, ten bate van het lokale én het Europese bestuur. Nationale structuren verliezen aan macht en relevantie door de opkomst van de ‘netwerksamenleving’, een onhoudbare ontwikkeling die te maken heeft met globalisering en de toenemende autonomie van burgers. Daarnaast kent Nederland een enorme bestuurlijke drukte: zo bleken vier partijen eigenaar te zijn van één afgefikte zendmast, waarvan het herstel pas na maanden overleg en bemiddeling vanuit Den Haag is begonnen.

 

Nieuwe, overzichtelijke verhoudingen tussen lokaal, nationaal en Europees bestuur zijn daarom nodig. Dat betekent minder ministeries, minder bestuurslagen, minder ambtenaren en minder staatstaken. De provincies, waterschappen en gemeenten gaan samen tot ongeveer dertig sterke en autonome regio’s, geleid door een direct gekozen Stadhouder.

 

Ook het proces van beleid maken is aan vernieuwing toe. Dit gebeurt nu nog te veel achter de schermen, zonder werkelijke betrokkenheid van burgers en ondernemers. Daarom pleit Partij2030 voor de invoering van een wiki-overheid, een overheid die op basis van co-creatie wetten en regels maakt. De afweging van het publieke belang blijft in de Tweede Kamer, gekozen via het Duitse ‘tweestemmenstelsel’. Dat systeem leidt tot volksvertegenwoordigers met een eigen mandaat en minder partijen in de Kamer. En natuurlijk verkiezen we de minister-president direct.

 

De Verenigde Staten van Europa

Het derde hoofdthema van Partij2030 is de snelle federalisering van de Europese Unie. Het probleem van Europa zit niet in de economie, maar in de politiek: het uitblijven van een centraal gezag. In een sterk onderling verwerven Europa vallen belangen van natiestaten niet meer te scheiden.

 

Daarom moeten we stappen zetten naar een Verenigde Staten van Europa. Ik denk concreet aan de invoering van een Europese belasting, een vaste pensioenleeftijd, geharmoniseerde arbeidswetgeving en onderwijscurricula. Verder moet het Europees Parlement omgevormd worden tot een ‘Huis van Nationale Afgevaardigden’, bestaande uit nationale parlementariërs. Zo omzeilen we de dodelijke verantwoording-per-natiestaat voor elk Europees besluit.

 

Met deze radicale agenda moet Nederland weer de leukste provincie van Europa worden. Anders dreigt het bejaardenhuis-scenario, een vooruitzicht waar ik niet voor teken.

 

Co-creatie van een partij?

Dus, meedoen aan de verkiezingen van 2014? Er is een probleem. Ik loop nu een half jaar rond met het idee voor Partij2030 en heb daarvoor een reeks brainstorms gehouden met een groep leeftijdsgenoten. Maar de netwerkgeneratie, is eerlijk gezegd, notoir slecht in het organiseren van bewegingen en structuren. De gehouden bijeenkomsten hebben ondanks het enthousiasme niet geleid tot een echt partijteam. Wel waren we het eens over de structuur van de partij: net zoals bij de PVV van Wilders is geen lidmaatschap mogelijk, maar wordt de visie in een continue ‘co-creatie’ met burgers en organisaties veranderd, aangescherpt en vernieuwd. 

 

Omdat het me zonde lijkt om de geformuleerde toekomstvisie en ideeën te laten vervliegen, gooi ik de opzet van Partij2030 open – nog voordat er een structuur of een team is. Ik ben benieuwd hoeveel weerklank mijn onvrede met de politiek, het uitblijven van hervormingen en mijn toekomstvisie krijgt. En of mensen bereid zijn om (in eerste instantie online) een bijdrage te leveren.

 

Daarom staan alle stukken van Partij2030 nu online, op www.partij2030.nl. Van het waarom van de partij tot de analyse van het huidige Nederland, van de visie op de staat in 2030 tot een concreet 21 puntenprogramma. Lezers kunnen op alle teksten reageren en suggesties doen voor verbetering. Natuurlijk zijn we op Twitter te volgen, via @partij2030 of #partij2030. (Mocht dat allemaal te veel moeite zijn, dan kunt u op de Facebook-pagina op ‘like’ drukken.) En in de winter van 2012 organiseer ik een paar openbare brainstorms.

 

Dit is mijn twee-punt-nul-aanzet voor een sprong naar de macht. Ik ben benieuwd hoeveel mensen (met name generatiegenoten) mee willen springen. Heeft iemand vast een camera en een loden jas om een filmpje uit 1966 na te maken? Of zullen we een eigen campagne verzinnen?

Trefwoorden:
GeneratiesPolitiek

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Joop Hazenberg, Voorzitter van denktank Prospect en schrijver van Change (2009) en de Machteloze Staat (februari 2012)
Toekomst van Europa staat op het spel - 17 september 2014
De verkeershel van Brussel - 24 januari 2014
Journalistiek laat tegels liggen in Brussel - 26 april 2013
Brusselaren, dóe toch iets aan jullie stad - 6 maart 2013
Het is tijd om Den Haag open te breken - 14 december 2011
Het borrelt en bruist in de netwerkgeneratie, maar niemand die het ziet - 31 mei 2011



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer