Europa
28 oktober 2014 | door: Janneke Bazelmans, Milieujurist, auteur

EU-klimaatcompromis: kleuterpolitiek

Met het EU-klimaatcompromis schuiven we de problemen door naar toekomstige generaties.

"Voorbij die vrijblijvendheid, streef naar ambitieus en juridisch bindend beleid!"

De kern van het compromis dat vorige week werd bereikt is de bindende doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen met ten minste 40 procent onder het niveau van 1990 te verminderen tegen 2030. Minstens 27 procent van het energiegebruik moet afkomstig zijn uit hernieuwbare energie. Eenzelfde percentage geldt voor energiebesparing, een norm die overigens niet bindend is. Verder moet de interconnectiviteit, de uitwisseling van elektriciteit tussen de lidstaten, toenemen tot 15 procent.
 

Daarnaast zal het Europese emissiehandelssysteem worden hervormd en aangepast. De overschotten aan emissierechten moeten worden afgebouwd zodat ze de doelstellingen voor 2030 niet verder uithollen.

 

Voortrekkersrol

Dat de EU trots is op haar vermeende voortrekkersrol blijkt oa uit de verklaring van EU-commissaris Connie Hedegaard over het EU-akkoord: 'We have done our homework, now we urge you to follow Europe's example'. Het compromis roept eerder de vraag op of de Europese regeringsleiders de huiswerkmap wel uit hun tas hebben gehaald. 

 

Ambiteus

40 procent minder CO2 is niet bepaald ambitieus te noemen. Het uiteindelijke doel is klimaatverandering niet verder op te laten lopen dan twee graden. Dat is de maximale temperatuurstijging waarbinnen volgens de wetenschap de gevolgen van klimaatverandering enigszins te overzien zullen zijn. De EU heeft eerder aangegeven te streven naar CO2-reductie van minstens 80 procent in 2050. Dat betekent hard werken geblazen voor die laatste twintig jaar. Uit onderzoek blijkt bovendien dat de EU bij het huidige beleid op waarschijnlijk 32 procent reductie zal uitkomen. En wat betreft duurzame energie zit de EU momenteel op 14 procent.

 

Natuurlijk is het ontzettend moeilijk om alle EU-neuzen dezelfde kant op te krijgen, zoals EU-president Van Rompuy aangaf. Iedere lidstaat wilde er het beste voor zichzelf uitslepen. Zo gaf de Britse premier Cameron aan dat zijn land geen bemoeienis van Brussel wil bij nationaal klimaatbeleid en sputterden de Oost-Europese landen tegen omdat zij met verouderde industrieën veel moeten investeren.

 

Maar zou het gezamenlijke doel van de EU in een ambitieus klimaatbeleid niet centraal moeten staan? Nu wordt de rekening van schone energie doorgeschoven naar toekomstige generaties. En dat terwijl er wereldwijd steeds vaker de roep om schone energie te horen is en het Europese bedrijfsleven onlangs pleitten voor ambitieuzere klimaatdoelen. Gemiste kans.

 

Geen vertaling in de lidstaten

De EU-doelstellingen zijn niet afdwingbaar op het niveau van de lidstaten en worden niet vertaald naar nationale doelstellingen. Dat leidt tot grote onzekerheid op de markt en zal de ontwikkeling van duurzame energie eerder vertragen. Hoeveel elk land kan bijdragen aan het gemeenschappelijke doel is een kwestie van goede wil en van individuele mogelijkheden. De EU kan niet veel ondernemen tegen een lidstaat dat weinig onderneemt op duurzaamheidsgebied.

Elke lidstaat heeft zijn eigen beleid; samenhang ontbreekt. Zo zijn de huidige Nederlandse doelstellingen voor hernieuwbare energie de komende jaren: 14 procent in 2020 en 16 procent in 2023. Tijdens de VN-klimaattop in New York eind september klonk minister-president Mark Rutte nog vol groene ambitie. Amper tien dagen later bleek dat de Nederlandse energiedoelen uit het energieakkoord waarschijnlijk niet worden behaald als we op deze manier verder gaan. Nederland als duurzame koploper, een utopie.

 

Ontsnappingsclausule

De EU-doelstellingen zijn voorwaardelijke doelen. Het recht is voorbehouden om de afspraak aan te passen als grootheden, zoals China, India, de VS, Brazilië en Rusland, achterblijven tijdens de klimaatonderhandelingen volgend jaar in Parijs.

 

Tijdens de Klimaattop in Kopenhagen in 2009 mislukte deze EU-tactiek van 'het beste jongetje uit de klas en de rest volgt wel.' De VS en China volgden niet. Volgend jaar tijdens de klimaattop in Parijs moeten de VN-landen overeenstemming bereiken over een Klimaatverdrag en zullen we zien of de geloofwaardigheid van de EU in het klimaatdebat is aangetast. En als dat het geval blijkt, wat dan?

 

Voorbij de vrijblijvendheid

Het had gepleit voor de EU als bindend ook echt bindend zou zijn. Want doelstellingen die je kan aanpassen omdat anderen je niet volgen, bezitten weinig kracht. Bovendien is er nog een hoop te winnen met betrekking tot emissiereductie, energie-efficiëntie en energiebesparing. De voorgestelde doelen helpen ons niet onafhankelijker te worden van olieproducerende en instabiele regimes in de wereld. Dat die afhankelijkheid nodig is, hebben we afgelopen zomer weer gemerkt. Voorbij die vrijblijvendheid en streven naar ambiteus en juridisch bindend beleid!

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Janneke Bazelmans, Milieujurist, auteur
EU-klimaatcompromis: kleuterpolitiek - 28 oktober 2014
Duurzame palmolie is een illusie - 6 oktober 2014



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer