Rechtspraak
28 december 2011 | door: Vincent de Haan, student rechten en psychologie

Geweld hoort nu eenmaal bij het politiewerk

Rond de jaarwisseling laait steeds deze discussie op: geweld tegen politie en ambulance moet zwaarder gestraft worden. Voor de ambulance begrijp ik dat wel, maar voor de politie vind ik dat onterecht.

"De politie moet tegen een stootje kunnen!"

In dit artikel zal ik uitleggen waarom geweld tegen ambulancepersoneel wel, en geweld tegen politiemensen niet zwaarder gestraft moet worden dan ander geweld. Een zwaardere straf is mijns inziens gerechtvaardigd als het gedrag meer schade veroorzaakt, of als de laakbaarheid groter is.

 

Schade

De schade die voortvloeit uit geweld kan fysieke schade zijn – blauwe plekken en botbreuken – of emotionele schade. Ook als de schade fysiek meevalt, kan bijvoorbeeld een ambulancebroeder door een geweldsincident erg in zijn werklust zijn aangetast.

 

De functie van de ambulance is spoedeisend ziekenvervoer. De functie van de politie is het handhaven van de openbare orde en het opsporen van strafbare feiten. Die functies verschillen wezenlijk van elkaar. Werken bij de politie brengt een zeker beroepsrisico met zich mee. Wie zich bezighoudt met het handhaven van de openbare orde, kan verwachten dat hij zelf ook klappen krijgt, wanneer hij een opstootje uit elkaar slaat. Aan het ziekenvervoer an sich zijn echter veel minder risico’s verbonden. Wie een hoger risico op geweld incalculeert, zal minder emotioneel geraakt zijn als dat geweld zich ook daadwerkelijk voordoet.

 

Met dit verhoogde beroepsrisico van de politie mag men ook een specifieke deskundigheid verwachten. Agenten worden getraind in het omgaan met geweldadige situaties, zijn uitgerust met wapens en weten hoe die gebruikt moeten worden. Ambulancepersoneel heeft weliswaar een specifieke deskundigheid als het gaat om spoedeisende medische hulp, maar niet op het gebied van geweld. Door deze specifieke deskundigheid kunnen politieagenten in vergelijkbare situaties beter met geweld omgaan dan ambulancepersoneel en zo hun fysieke schade beperken door geweld uit de weg te gaan of zich er beter tegen te verdedigen.

 

Laakbaarheid

Een zwaardere straf kan ook volgen door een hogere laakbaarheid van het gedrag. Eerst zal ik twee situaties schetsen. Stelt u zich voor: u bent met uw vrienden in de stad. Uw vriend wordt geraakt door een rondvliegende vuurpijl en heeft dringend medische hulp nodig. U bent nog net nuchter genoeg om het alarmnummer te bellen en na een tijdje verschijnt de ambulance. U vindt echter dat het allemaal toch wat langzaam gaat, dus u scheldt de chauffeur de huid vol en als dat niet helpt, geeft u de broeder een flink pak rammel. U wordt aangemoedigd door een joelende menigte, die het schouwspel maar al te grappig vindt. Voor uw bloedende vriend is alle aandacht verloren. Ik denk niet dat ik hoef uit te leggen dat dergelijk gedrag zeer laakbaar is.

 

Nu een andere situatie: u bent weer in de stad, maar dit keer steekt u zelf de vuurpijl af. Van een agent krijgt u te horen dat deze toch niet helemaal legaal is. U wordt staande gehouden en verzocht mee te gaan naar het bureau. Dat vindt u nergens voor nodig – u hebt zich toch netjes gelegitimeerd? – en met een paar drankjes op legt u dat de agent in niet mis te verstane bewoordingen wel even uit. U wordt hardhandig gearresteerd, waarbij u flink tegenwerkt. Ook uw vrienden mengen zich erin en er wordt wat geduwd en getrokken. De agent trekt zijn knuppel en over en weer vallen wat klappen. Bent u nu een slecht mens? Ik zou zeggen dat het wel meevalt.

 

Wat ik hier illustreer, is het volgende: van de ambulance wordt aangenomen dat hij dezelfde doelen nastreeft als de burger – namelijk, zijn medeburger spoedig naar het ziekenhuis brengen. In abstracto geldt dat voor de politie ook: iedereen, zelfs een misdadiger, is gebaat bij de openbare orde. In concreto kan het echter goed zijn dat het optreden van de politie lijnrecht staat tegenover de belangen van individuele burgers. Geweld tegen de politie is dan nog niet geoorloofd, maar wel begrijpelijk.

 

Hoewel ambulance en politie beide nog wel eens “hulpverleners” worden genoemd, verschillen ze wezenlijk van elkaar, en kunnen ze dus ook niet over één kam geschoren worden. Geweld tegen ambulancepersoneel is veel schadelijker dan tegen de politie, nu de politie is voorbereid om zich tegen dit geweld te beschermen. Ook lijkt de laakbaarheid van geweld tegen ambulancepersoneel me hoger. Daarom zie ik niet in waarom beide in één adem genoemd worden, als strafverzwarende omstandigheid. 

Trefwoorden:
Rechtspraak

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer