Arbeidsmarkt
16 januari 2015 | door: Henk Strating, Onafhankelijk cao-adviseur

Einde van het staken aankondigen lijkt strategische zet

Kan de vakbeweging het stakingswapen missen? De Unie vindt van wel. FNV en CNV vinden van niet. Wat bezielt De Unie om als enige vakbond afstand te doen van het stakingsmiddel?

"Is de uitspraak dat De Unie niet meer gaat staken wel zo onbezonnen?"

Kan de vakbeweging het stakingswapen missen? Dat was de afgelopen dagen de vraag naar aanleiding van de uitspraak van voorzitter Reinier Castelein van vakbond De Unie dat zijn bond niet meer staakt. 

 

Die uitspraak leidde tot veel commotie binnen de vakbeweging. Casteleins FNV-collega Ton Heerts vind dat De Unie nu geen vakbond meer is, maar een ‘tijger zonder tanden’. CNV-voorzitter Maurice Limmen reageert gematigder, maar ook niet positief. Het CNV is terughoudend met staken, maar nood breekt wetten. Overleggen zolang het kan, maar staken als het moet, is zijn motto.

 

Wat bezielt De Unie om als enige vakbond afstand te doen van het stakingsmiddel? De Belgische krant De Standaard zoekt de verklaring in het feit dat De Unie vooral hoger en leidinggevend personeel vertegenwoordigt dat van huis uit weinig met staken opheeft. Afgezien van de vraag of dat zo is heeft De Unie in het recente verleden laten zien wel degelijk aan stakingsacties, zoals bijvoorbeeld bij Holland Casino en Xerox, mee te doen. Er zijn twee redenen die meer in aanmerking komen als verklaring.

 

De eerste reden is dat op dit moment onderhandelingen over 150 cao’s die al lang zijn verlopen in een impasse verkeren. Bij die onderhandelingen zien FNV en CNV blijkbaar ook geen brood in staken. De wijze waarop deze onderhandelingen worden gevoerd is vaak traditioneel. Vakbonden leggen als vragende partij hun eisen op tafel, die de werkgevers moeten inwilligen. Als die daar onvoldoende toe bereid zijn leggen zij op enig moment een eenzijdig eindbod op tafel. 

 

Vakbonden moeten dan kiezen of delen: leggen ze zich neer bij het dictaat van de werkgevers of gaan ze staken. Als er geen keuze wordt gemaakt ontstaat een impasse die lang kan duren. In de horeca en mode en sport wordt al geruime tijd helemaal niet meer onderhandeld. De beslissing van De Unie om niet meer te staken is een oproep om onderhandelingen over cao’s op een andere leest te schoeien. In plaats van vragende vakbonden en al dan niet (toe)gevende werkgevers gaan zij met elkaar in dialoog – Castelein noemt dat ‘het goede gesprek’ – waarbij beide partijen een belang bij een positief resultaat hebben. Voor vakbonden zal dat meestal verbetering van arbeidsvoorwaarden zijn. Voor werkgevers kan dat verbetering van productiviteit zijn door de inzetbaarheid van werknemers te vergroten en hun scholingsniveau te verhogen.

 

Die wijze van onderhandelen sluit aan bij de wensen die de werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB Nederland en AWVN vorige week bekend maakten met hun arbeidsvoorwaardennota Focus op Vernieuwing. Daarin nodigen zij de vakbeweging uit om afspraken te maken over vernieuwing van cao’s. Ze verbinden daaraan echter het dreigement dat ze die vernieuwing zo nodig zonder de vakbeweging zullen realiseren.

 

Dat is mogelijk de tweede reden voor de opmerkelijke stap van De Unie. Door afstand te doen van het stakingsmiddel geeft De Unie aan ten alle tijde beschikbaar te blijven voor overleg met de werkgevers. Ook als FNV en CNV (die daarover een eigen afweging moet maken) tot staking over gaan. En zolang er nog één gesprekspartner aan de cao-tafel zit kunnen werkgevers moeilijk(er) op zoek naar andere manieren om de door hen gewenste vernieuwing van cao’s te realiseren. De Wet op de Cao sluit zelfs niet uit dat in zo’n situatie met alleen De Unie een rechtsgeldige cao wordt afgesloten. Of het zo ver komt zal moeten blijken. Het is ook zeer de vraag of het wel wenselijk is. Cao’s met alleen De Unie hebben in het verleden in de horeca, mode en sport en kinderopvang voor veel onrust gezorgd. Maar de ogenschijnlijk onbezonnen uitspraak van de voorzitter van De Unie kan dan wel eens een doordachte strategische zet blijken te zijn.

Trefwoorden:
Arbeidsmarkt

Deel

met uw netwerk:


Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer