Media
18 januari 2015 | door: Richard Schothans, Theoloog, opgeleid als journalist

Koran en kalasjnikovs: logisch beeld, scheve beeldvorming

Wie denkt aan terrorisme bij het horen van het woord “Islam”, steek je hand op. Wie een kalasjnikov voor zich ziet bij het lezen van het woord “jihad”, steek je hand op. Tweemaal raak? Geen wonder.

"In ons hoofd liggen de beelden van korans en kalasjnikovs dicht bij elkaar. Zo worden we getraind."

De artikelen en nieuwsitems stapelen zich op. Iedereen met zelfs maar het kleinste podium heeft zijn mening gespuid over terrorisme, de Islam en de aanpak van jihadisme. Elke link die er valt te leggen tussen geweld en religie, tussen moslims en haat is gelegd. Hier en daar wordt de nuance aangebracht dat de Islam na-tuur-lijk niet een pure haatreligie is, maar toch… In ons hoofd liggen de beelden van korans en kalasjnikovs dicht bij elkaar.

 

Hoe kan het dat zoiets marginaals als religieus fundamentalisme zo sterk de beeldvorming bepaalt? Simpel. Er wordt veel aandacht aan besteed. Waarom wordt er aandacht aan besteed? Simpel. Het legt een grote spanning bloot. Botsingen tussen waarden zorgen voor spannende verhalen. Zet een haatprediker neer in een praatprogramma en de aandacht van de kijker is gegarandeerd. Laat een arabist in de krant uitleggen hoezeer de Koran geweld verheerlijkt en de lezer zal ervan smullen. Wat een spannend vermaak!

 

De beeldvorming van Islam is scheefgetrokken door de recente aanslagen. Beter gezegd: is nog schever getrokken dan hij al was. Er is geen sprake van een open dialoog nu de spanningen worden uitvergroot. Elk verhaal over een moslim en westerling die elkaar steunen, wordt overschreeuwd door tientallen items waarin zij elkaar te lijf gaan.

 

Wat we vergeten is hoezeer we getraind worden door de media om terrorisme en Islam bij elkaar te zetten. Het alternatief, de vreedzame religie van vredelievende moslims, zorgt voor veel minder spannende verhalen. Dus lezen en zien we die verhalen ook veel minder. Het gevolg hiervan is dat we wel wennen aan doorgedraaide fundamentalisten, maar niet aan de moslim met zijn gezin en zijn bedrijf die gewoon bij ons om de hoek woont. Onze hele houding tegenover moslims verstart, want bij elke vrouw met hoofddoek die we tegenkomen, denken we ook: zou zij bij die extremisten horen?

 

Het ergste van alles is dat de scheefgetrokken beeldvorming radicalisme in de hand werkt. Eén van de belangrijkste factoren waardoor mensen radicaliseren is het idee dat zij buitengesloten worden. Jonge moslims die overal in het nieuws worden geconfronteerd met wij-zij denken, krijgen eerder het idee: wij horen er niet bij. In de praktijk merken zij dit ook door sollicitaties die afketsen op de naam Achmed, door intimidaties op straat, zelfs door welwillende mensen die in de trein om uitleg vragen over de Islam en hoe deze religie staat tegenover ongelovigen. In alles klinkt door: jullie zijn wel een heel apart onderdeel van onze samenleving. Dit gevolg van de beeldvorming in de media is dus allerminst onschuldig.

 

De oplossing moet vanuit de samenleving zelf komen. De media gaan niet veranderen als de maatschappij niet eveneens verandert. De media zijn niet schuldig omdat zij media zijn, maar omdat zij media zijn in een samenleving die smult van uitvergrote spanningen. Wat wij nodig hebben zijn initiatieven – bijvoorbeeld op sociale media – die de vreedzame, alledaagse, normale moslims voor het voetlicht brengen. De moslims die net als alle anderen in onze maatschappij hun weg zoeken en hun leven vormgeven. Die werken, verliefd zijn, feest vieren enzovoort. Ik zie graag een filmpje op Youtube waarin een vlotte imam mij uitlegt dat “jihad” niet gelijk staat aan geweld, maar aan inspanning om een goede gelovige te zijn. Hulde voor de jongedame die het nieuws haalde, omdat ze een steunbetuiging schreef aan haar moslimburen. Nu zagen we moslims te midden van alle andere gewone burgers van ons mooie landje. Het voorbeeld van die jongedame toont ook aan dat als iets groot wordt op sociale media, het overgenomen wordt door de landelijke nieuwsbrengers. Misschien dat we zo de beeldvorming weer in balans kunnen trekken als we spreken over moslims en de Islam. Eerder is er geen sprake van een constructieve dialoog.

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Richard Schothans, Theoloog, opgeleid als journalist
Koran en kalasjnikovs: logisch beeld, scheve beeldvorming - 18 januari 2015



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer