Ontwikkelings-samenwerking
27 januari 2015 | door: Caroline Dijkema, masterstudent Filosofie en fairtradeondernemer

De een zijn luxe is de ander zijn dood

Om armoede uit te roeien zullen we moeten accepteren dat we ook verantwoording dragen voor leed dat zich ver weg voltrekt, en waarvan de oorzaken moeilijk nauwkeurig aan te wijzen zijn. 

"We dragen vanwege ons overmatige consumptiegedrag verantwoordelijkheid voor armoede"

De feestdagen zijn lang en breed voorbij, maar gelukkig heeft de gemiddelde westerling ook op alle andere dagen van het jaar toegang tot veel en lekker eten. Bijna 1 miljard (!) mensen wereldwijd kunnen helaas niet hetzelfde zeggen: zij lijden aan ondervoeding. Dat klinkt niet zo urgent, want armoede is oud nieuws. Maar zijn we dan echt gewend aan het idee van verhongerende kinderen? Aan grondstoffen ligt het niet - er is genoeg om iedereen te voeden en voorzien. We zouden meer schuld moeten voelen, want we dragen vanwege ons overmatige consumptiegedrag verantwoordelijkheid voor dit leed. Dus laten we een verandering maken- want dat kan.

 

In hoeverre mensen zich verantwoordelijk voelen voor het lijden van anderen, wordt vooral bepaald door het volgende: of zij het lijden zelf veroorzaken, en of het lijden hen in eigen persoon raakt.

 

In het geval van armoede in verre landen is dit erg problematisch, omdat wij ten eerste niet precies kunnen zien in hoeverre wij dit leed veroorzaken, en ten tweede omdat wij er niet steeds persoonlijk mee worden geconfronteerd. Iedereen zou onderweg naar het werk een verdrinkend kind uit een sloot redden, maar de meeste mensen ontfermen zich niet over uitgeputte (kind)arbeiders op bananenplantages in Uganda, in Bengaalse kledingfabrieken, of in de Chinese Iphoneproductie.

 

Sterker nog- wij doen ons rustig tegoed aan eindeloze stromen goedkope voeding, kleding, en elektronica. Het verband tussen massaconsumptie en armoede is erg ingewikkeld, maar feit is dat te weinig van het geld dat wij betalen voor onze producten terecht komt bij arme boeren en fabrieksarbeiders die aan het begin van de productieketen staan.

 

Toch is het ook niet juist om te stellen dat we direct onze dagelijkse bezigheden zouden moeten staken om in plaats daarvan massaal op het vliegtuig te stappen met voedselpakketten. Deze benadering is niet aanvaardbaar omdat het ons het recht ontneemt om zelf over onze levens te beschikken, en bovendien niet de bron van het probleem aanpakt: dat ons consumptiegedrag structurele armoede veroorzaakt en in stand houdt.
 
Om die armoede uit te roeien zullen we dus moeten accepteren dat we ook verantwoording dragen voor leed dat zich ver weg voltrekt, en waarvan de oorzaken moeilijk nauwkeurig aan te wijzen zijn. Nog onafhankelijk van hoe de extreme economische ongelijkheid in de wereld is ontstaan in het verleden, kunnen we kijken naar wat ons dagelijks handelen aanricht. Welke invloed heeft ons consumptiegedrag op werkers in armere gebieden van de wereld? Wat zouden wij moeten en kunnen veranderen? De globalisering is tegenwoordig zo volledig dat bijna alles wat we doen van invloed is op andere mensen ver weg. We zijn verantwoordelijk als individuen, als bedrijven, en als naties. We betalen te weinig voor wat wij consumeren van ver weg, retailers betalen te lage inkoopprijzen, en onze overheden geven teveel de prioriteit aan binnenlands beleid.

 

Daarom bepleit ik dat we het volgende doen: op persoonlijk niveau moeten we onze mogelijkheid om de wereld te verbeteren niet onderschatten, en ons niet laten verlammen door het feit dat we niet precies weten welke uitkomsten ons handelen heeft. Zo ver als de slechte gevolgen van ons gedrag reiken, zo ver ook de positieve gevolgen. Het heeft wel degelijk zin om eerlijke producten te kopen en te ‘consuminderen’. Denk na over waar producten vandaan komen en koop liever één duurder kwaliteitsproduct dan drie goedkope sweatshopitems.

 

Ten tweede moeten grote bedrijven handels- en productieketens transparanter maken en opschonen: alle handel zou eerlijk moeten zijn. We mogen niet toestaan dat oliebaronnen, fabrieksbazen, en retailgiganten zich verrijken ten koste van gewone mensen. Dus tenslotte zouden vooral ook overheden kunnen bijdragen, bijvoorbeeld door te werken aan een internationale raad die eerlijke handel handhaaft. De gevolgen van ons handelen zijn grensoverschrijdend, en daarom zou ook ons verantwoordelijkheidsgevoel dat moeten zijn.  

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Caroline Dijkema, masterstudent Filosofie en fairtradeondernemer
De een zijn luxe is de ander zijn dood - 27 januari 2015



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer