Media
21 april 2015 | door: Lana Mulier, studente Communicatiewetenschappen aan de UGent

Being online while living offline

Het doemdenken over jongeren en sociale netwerken moet dringend verdwijnen. Jongeren zijn geen emotieloze zombies zonder oog voor de buitenwereld. Integendeel.

"Waarom we jongeren hun ding moeten laten doen op sociale media"

Herinnert u zich de hype video ‘Look Up’ op YouTube dat op enkele dagen tijd viraal ging? Daarin wordt met de beschuldigende vinger gewezen op ons zogenaamd asociaal online gedrag. Ook andere initiatieven, zoals Free No-WiFi Zone van Kit Kat in Amsterdam of ‘Not On Appstore’, komen in actie tegen de vermeende negatieve gevolgen van sociale media. Hoewel dergelijke video’s en websites goedbedoeld zijn, maken ze deel uit van een pessimistisch discours over onze hedendaagse online wereld.

 

In Gent werd enkele maanden geleden een gelijkaardige actie opgericht. Een aantal communicatiewetenschappers van de Universiteit Gent willen met Banbye een halt toeroepen aan het fenomeen van phubbing, wat zoveel betekent als iemand negeren in een sociale situatie door op je gsm te kijken in plaats van aandacht te geven aan je gesprekspartner. Met de hashtags #Bandroid en #ByePhone op Twitter en andere sociale media willen ze dit recent maatschappelijk probleem aankaarten en een smartphone-etiquette promoten. Maar is phubbing dan wel zo problematisch? Aan je vrienden of familie kan je eenvoudigweg zeggen dat ze even hun mobieltje opzij leggen als je je daaraan stoort. Daarvoor heb je heus geen etiquette of regels nodig.

 

Recent zijn er een aantal critici die sociale netwerksites zien als de moderne variant van de schandpaal. Na het overlijden van Steve Stevaert werd er met plaatsvervangende schaamte gereageerd op enkele ongepaste tweets en posts over zijn dood. Sommige fervente twitteraars besloten zelfs om sociale media vaarwel te zeggen. Het zijn echter meestal volwassenen die deze ‘big step’ zetten. Voor jongeren zou die stap moeilijker zijn omdat ze opgegroeid zijn met sociale media. Onze generatie is inderdaad opgegroeid met MSN, Netlog, Myspace en Facebook. Sociale netwerksites spelen een belangrijke rol in de alledaagse interpersoonlijke communicatie van jongeren. Daarom zou het zo moeilijk zijn om ons ervan af te sluiten. Het is echter helemaal niet nodig om onze apps en accounts vaarwel te zeggen. We kunnen ze maar beter omarmen.  

 

De vele voordelen van sociale netwerken worden al te vaak over het hoofd gezien. Het online sociale leven biedt ons zaken die het offline leven niet kan bieden. Sociale netwerksites zijn een toegangspoort tot een wereld vol ideeën, culturele verschillen en perspectieven waarvan we niet eens wisten dat ze bestonden. Ook de laatste weetjes en nieuwtjes verspreiden zich sneller online dan in het echte leven. Al deze informatie kan zich bovendien vertalen naar offline conversaties. Sociale media zijn ook belangrijk voor de identiteitsvorming van jongeren. Facebook en andere netwerksites zijn dé manier geworden om in contact te blijven met klasgenoten, vroegere buren, verre familie en vakantieliefjes.

 

En wat met de veronderstelde nefaste invloed van de smartphone, tablet of laptop op de studies? Die is fel overdreven. De combinatie van school en sociale media kan zelfs positief werken. Sociale netwerken zijn interessante platformen geworden om onder elkaar te overleggen over leerstof, groepswerken en examens. Uit onderzoek blijkt zelfs dat je punten kunnen dalen als je geen toegang hebt tot deze online platformen. Omdat scholen meestal geconfronteerd worden met negatieve aspecten van sociale media, zoals cyberpesten of sexting, blijven deze positieve zaken helaas onopgemerkt.

 

Vandaag gaan jongeren zowel online als offline om met elkaar. Het internet heeft als het ware een kopie gecreëerd van onze fysieke wereld. Maar is daarom alle menselijke activiteit verschoven van de fysieke samenleving naar de virtuele samenleving? Allerminst. We zijn nu eenmaal sociale wezens, ongeacht of we online dan wel offline zijn. Onze hedendaagse menselijke samenlevingen richten zich op een sociaal bestaan waarin we noch geheel offline, noch geheel online zijn. Online interactie vult offline face-to-face interactie aan. Contact via sociale media is dus geen vervanging van een echte ontmoeting, maar is daar een aanvulling op. Mensen kunnen online relaties bovendien op dezelfde manier ervaren als offline relaties. We gaan online al dan niet vrolijk met elkaar om, gelijkaardig aan echt real-life contact.

 

Hoewel er een aantal verschillen zijn tussen traditionele offline sociale netwerken en online sociale netwerken, is de online-offline dichotomie compleet achterhaald. De online omgeving of cyberspace is niet langer een aparte wereld. Voor jongeren zijn de online en offline wereld met elkaar verweven. Het wordt alsmaar moeilijker om een strikt onderscheid te maken tussen online en offline. De meeste mensen communiceren met vrienden, familie en collega’s via eender welk beschikbaar medium, zowel online als offline. Hoe sterker de band, hoe meer media er gebruikt wordt. Voor jongeren is er een overlap tussen online en offline vrienden. Jongeren gebruiken sociale netwerksites voornamelijk om te connecteren met mensen uit offline contexten, met bekenden dus. Ze gebruiken online contexten om hun offline relaties te versterken.

 

We kunnen jongeren dus maar beter gewoon hun ding laten doen. De pessimistische boodschappen moeten dringend gecounterd worden door video’s en websites die de positieve aspecten laten zien. De toekomstige generaties zullen steeds beter kunnen omgaan met sociale media. Mediawijsheid is het magische woord dat jongeren hierbij kan helpen. Zolang we offline interacties niet compleet vervangen door online interacties, hoeven we ons trouwens geen zorgen maken. Persoonlijk contact zal altijd de meest verkozen manier van communiceren blijven.

Trefwoorden:
GeneratiesMedia

Deel

met uw netwerk:
Opiniestukken van: Lana Mulier, studente Communicatiewetenschappen aan de UGent
Being online while living offline - 21 april 2015



Meer opiniestukken:

Bestel online:

Zo wordt u opiniemaker

In dit boek leert u in tien stappen denken en schrijven als een journalist

 

Alleen nog verkrijgbaar via bol.com


Schrijftip van de week

Week 50
Practice what you preach
> Meer